Polskie Radio
Section05
Katarzyna Kobylecka

W Danii odkryto najstarszy napis runiczny. Jak powstawały runy?

Na duńskiej wyspie Fionia, w pobliżu Odense - w pochówku datowanym na II w. n.e. - odkryto żelazny nóż z wydrapanym na ostrzu napisem runicznym. Jest to prawdopodobnie najstarsze świadectwo użycia tego alfabetu. Równie stary jest jeszcze napis na kościanym grzebieniu, który znaleziono także w tych okolicach w połowie XIX w. Czy zatem tereny Danii były miejscem kształtowania się tego pisma?
Zobacz więcej na temat:  Katarzyna Kobylecka archeologia starożytność Dania Skandynawia

Jak polscy i norwescy władcy uzyskiwali prawo do panowania?

To w jaki sposób polscy i norwescy władcy legitymizowali swoją władzę, stało się przedmiotem badań zainicjowanych w roku 2020 przez polskich i norweskich mediewistów. Publiczne roszczenia do władzy były kluczowym problemem politycznym w społeczeństwach średniowiecznej Europy pozbawionych trwałych instytucji i struktur państwowych.
Zobacz więcej na temat:  Katarzyna Kobylecka monarchia średniowiecze archeologia Norwegia

"Miłość bez jutra" - opowieści o zakochanych z obozów, łagrów, więzień i gett

Choć wojna nie sprzyja uczuciom, to jednak w tym trudnym czasie pozbawionym ideałów rodziły się namiętne związki. Ludzie doświadczali miłości tam, gdzie nikt nie odważyłby się jej szukać - za drutami obozów i łagrów, za murami gett, kratami więzień niemieckich, radzieckich i ubeckich, podczas rzezi wołyńskiej albo niewolniczej pracy na robotach w III Rzeszy. Historię kilkudziesięciu takich związków opisuje Agnieszka Cubała - popularyzatorka historii - w swojej najnowszej książce "Miłość bez jutra".
Zobacz więcej na temat:  Katarzyna Kobylecka miłość II wojna światowa książki literatura

"Origines Polonorum" – seria wydawnicza poświęcona najwcześniejszej historii państwa polskiego

Cykl wydawniczy "Origines Polonorum" [Pochodzenie Polaków] to skarbnica wiedzy na temat materialnych świadectw najwcześniejszych dziejów naszej państwowości. - Cykl oferuje naukowe podstawy do wszelkich badań nad naszą najwcześniejszą historią - powiedział w audycji "Eureka" prof. Przemysław Urbańczyk.
Zobacz więcej na temat:  Origines Polonorum historia Polski Katarzyna Kobylecka

Indianie Pueblo. Odkrycia polskich archeologów na Mesa Verde

Indianie Pueblo żyli na południowym zachodzie dzisiejszych Stanów Zjednoczonych już w I tys. p.n.e. Byli rolnikami, uprawiali kukurydzę, dynię i fasolę. Początkowo mieszkali w prymitywnych domostwach – półziemiankach, ale od VII wieku n.e. zaczęli wznosić imponujące, wielopiętrowe budynki pod nawisami ścian kanionów. Tworzyli także galerie naskalnych rysunków.
Zobacz więcej na temat:  archeologia Indianie Katarzyna Kobylecka

"Zostałem mężem anioła...". Jaki prywatnie był Romuald Traugutt?

Romuald Traugutt został jednym z patronów 2024 roku. Przywódca powstania styczniowego został powieszony na stokach Cytadeli Warszawskiej w sierpniu 1864 r. Miał wówczas 38 lat. Po egzekucji władze carskie zamierzały wysłać jego córki do internatu w Moskwie i poddać rusyfikacji. W związku z chorobą ich macochy - Antoniny Kościuszko - pomysłu zaniechano. Jakim człowiekiem był Traugutt w życiu prywatnym?
Zobacz więcej na temat:  Katarzyna Kobylecka historia Polski Romuald Traugutt

Kraj Basków. Ile osób na świecie zna język baskijski?

Baskowie uważają się za najstarszy naród w Europie i mówią językiem, który na naszym kontynencie nie ma analogii. Do dziś kwestia pochodzenia Basków budzi naukowe spory. - Cały czas pojawiają się nowe wątki i odkrycia - mówi w Programie 1 Polskiego Radia prof. Katarzyna Mirgos z Instytutu Antropologii Wydziału Historycznego Uniwersytetu Gdańskiego.
Zobacz więcej na temat:  Katarzyna Kobylecka Katarzyna Mirgos Ewdoksia Papuci-Władyka Kraj Basków Baskowie

Nea Pafos. Jak funkcjonowała antyczna metropolia?

Nea Pafos powstało w czasach hellenistycznych, na przełomie IV i III wieku p.n.e. i było zamieszkiwane do połowy I tys. n.e., pełniąc funkcję głównego ośrodka - stolicy wyspy. Zrozumienie tego jak wyglądały i funkcjonowały antyczne metropolie ułatwiają cyfrowe, trójwymiarowe rekonstrukcje starożytnych miast. Taki projekt kończą właśnie specjaliści z trzech polskich uczelni. 
Zobacz więcej na temat:  Katarzyna Kobylecka Katarzyna Mirgos Cypr Ewdoksia Papuci-Władyka archeologia