Historia

Józef Lompa - krzewiciel polskości na Śląsku

Ostatnia aktualizacja: 29.06.2020 05:45
Mozolne zbieranie lokalnych podań i legend, opracowanie podręcznika historii regionu w języku polskim, wreszcie - nauczanie w założonej przez siebie szkole - dokonania Józefa Lompy były jedną z podstaw budowy polskiej tożsamości na Górnym Śląsku.
Józef Lompa
Józef LompaFoto: źr."Tygodnik Ilustrowany"/Wikimedia/domena publiczna

29 czerwca 1797 urodził się Józef Lompa górnośląski działacz, pisarz i etnograf.

Józef Lompa był typem protopozytywisty kierującym się zasadą pracy u podstaw. W 1820 roku zbudował szkołę w Lubszy. Tu uczył dzieci przez 30 lat. W 1850 roku władze pruskie zawiesiły go w obowiązkach organisty i nauczyciela za polską działalność narodową. Działacz założył Towarzystwo Pracujących dla Oświaty Ludu Śląskiego.


Posłuchaj
14:32 józef lompa - ojciec etnografii śląskiej___d 20578_tr_0-0_99245772200db2d[00].mp3 "Józef Lompa - ojciec etnografii śląskiej" - audycja Aleksandra Widery z cyklu "Śladami Kolberga". (PR, 8.07.1967)

 

Publicysta postulujący

Przede wszystkim jednak Józef Lompa zajmował się działalnością publicystyczną i promowaniem polskości na Górnym Śląsku, na którym, w następstwie rewolucji przemysłowej, żywioł niemiecki zaczynał przeważać wśród elit, a język niemiecki stawał się przepustką do awansu społecznego. Józef Lompa współpracował m.in. z "Telegrafem Górnośląskim", współredagował "Dziennik Górnośląski". W swoich artykułach postulował wprowadzenie nauczania w języku polskim i wprowadzenia historii Polski do programu nauczania.

Kronikarz klechd i legend

Józef Lompa był autorem prekursorskich publikacji traktujących o geografii i historii Śląska m.in."Jeografii Śląska", "Pieśni ludu śląskiego", "O śląsko-polskiej mowie" oraz "Klechdy, czyli baśnie ludu polskiego na Śląsku". W swoich dziełach utrwalał dla współczesnych sobie i kolejnych pokoleń przekazy i legendy Górnego Śląska, objaśniające pochodzenie nazw miejscowości i przekazujące mądrości ludowe.

Posłuchaj niektórych z nich w audycji z cyklu "Śladami Kolberga" Aleksandra Widery - "Józef Lompa - ojciec etnografii śląskiej".

bm

Zobacz więcej na temat: Górny Śląsk HISTORIA
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Oskar Kolberg – kronikarz polskiego folkloru

Ostatnia aktualizacja: 03.06.2020 05:50
Poznaj sylwetkę człowieka, który całe życie poświęcił badaniom polskiego folkloru. Rodzimą kulturę ludową zawarł w monumentalnym dziele "Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce".
rozwiń zwiń

Czytaj także

ks. Leopold Moczygemba – patriarcha Polonii w Teksasie

Ostatnia aktualizacja: 18.10.2020 05:40
Około 50 mil na południowy wschód od San Antonio znajdują się trzy miejscowości, których nazwy brzmią polsko: Panna Maria, Cestohowa i Kosciuszko. To najstarsze polskie osady w Teksasie. Rodaków sprowadził tu śląski franciszkanin.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Maciej Mielżyński. Historia powstańca z małżeńską zbrodnią w tle

Ostatnia aktualizacja: 09.01.2020 05:55
Mówiono o nim "dobry żołnierz, słaby dowódca". Ale nie dlatego postać ta pozostaje do dziś kontrowersyjna. Wszystkiemu winna zbrodnia, której dopuścił się przywódca wojskowy III powstania śląskiego.
rozwiń zwiń