X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Symon Petlura - niespełniona nadzieja Ukrainy

Ostatnia aktualizacja: 22.05.2019 06:06
Dziś Petlura uważany jest za ukraińskiego bohatera narodowego, jest to jednak postać kontrowersyjna z punktu widzenia samych Ukraińców. Dlaczego?
Audio
  • Audycja Sławomira Szofa z cyklu "Postacie XX wieku" poświęcona postaci Symona Petlury. (PR, 5.03.1995)
  • Spór o postać Symona Petlury prowadzą w audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Na historycznej wokandzie" prof. Włodzimierz Mędrzecki i dr hab. Grzegorz Motyka. (PR, 19.09.2001)
  • Audycja Andrzeja Sowy z cyklu "Dźwiękowy przewodnik po historii najnowszej - Ukraina". (PR, 11.09.1998)
Przywódca Ukraińskiej Republiki Ludowej Symon Petlura.
Przywódca Ukraińskiej Republiki Ludowej Symon Petlura.Foto: Wikipedia/domena publiczna

Kontrowersyjny bohater

Petlura urodził się w Połtawie, 22 maja 1879 roku, w rodzinie, w której kultywowane były tradycje kozackie. W młodości wstąpił do prawosławnego seminarium, został jednak z niego wyrzucony za zbyt radykalne poglądy.

- Są liczne analogie w jego życiu z życiem Piłsudskiego. Pierwsza jest taka, że Petlura przesuwał się na prawo w Ukraińskiej Rewolucyjnej Partii, a więc, tak jak Piłsudski, na skrzydło narodowe – wyjaśniał prof. Adam Dobroński w programie z cyklu "Dźwiękowy przewodnik po historii najnowszej - Ukraina".

Posłuchaj audycji poświęconych postaci Symona Petlury. Dla jednych bohater narodowy, dla innych postać kontrowersyjna. Co powoduje tak skrajny odbiór tej postaci?

Na Kijów

Mowa o sojuszu, który doprowadził do wyprawy kijowskiej rozpoczętej 25 kwietnia 1920. Połączone siły Polski i Ukraińskiej Republiki Ludowej, przewodzonej przez Petlurę, ruszyły wówczas na Kijów, odbierając go niemal bez walki Armii Czerwonej. Wyprawa załamała się jednak wskutek kontrofensywy wojsk bolszewickich i niewielkiego poparcia ze strony samych Ukraińców. 

- Dla wielu Ukraińców wejście wojsk Piłsudskiego było powrotem "panów" – oceniał prof. Włodzimierz Mędrzecki, który w audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Na historycznej wokandzie" wcielił się w rolę oskarżyciela Petlury.

Nastrojów nie poprawiał fakt, że kilka miesięcy wcześniej toczyła się wojna polsko-ukraińska o Kresy. Kończący wojnę polsko-bolszewicką traktat ryski pogrzebał nadzieje na powstanie niepodległej Ukrainy, zaś samego atamana postawił w trudnej sytuacji.

Petrula ukrywał się w Polsce przez trzy lata. Po tym czasie wyemigrował do Paryża. To tam dosięgnęła go kula zamachowca.

Zamach na Petlurę

25 maja 1926 roku zamachowiec Szolem Szwarcbard zamordował Symena Petlurę, ukraińskiego atamana, przywódcę Ukraińskiej Republiki Ludowej. Szwarcbard zeznawał potem przed sądem, że zamach był aktem zemsty za pogromy dokonywane na Żydach na Ukrainie. 

- Pogromy były wynikiem nastawienia do Żydów, którzy byli postrzegani jako sympatycy bolszewizmu. Były one dziełem kilku sił: dokonywali ich Biali (przeciwnicy bolszewików - przyp. red.) Rosjanie Denikina, atamanowie ukraińscy, dokonywali ich agitatorzy bolszewiccy, żeby skompromitować niepodległą Ukrainę – zaznaczał prof. Andrzej Chojnowski w audycji Sławomira Szofa z cyklu "Postacie XX wieku".

Dziś wiadomo, że najprawdopodobniej zamachowiec działał z inspiracji radzieckiego wywiadu OGPU. Data zamordowania Petlury też nie była przypadkowa.

- Zamach miał miejsce kilka dni po przewrocie majowym. Powrót Piłsudskiego do władzy przeraził Moskwę, która uważała, że Piłsudski wznowi politykę popierania Ukrainy – wyjaśniał historyk.

Posłuchaj audycji Polskiego Radia.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Wojna polsko-ukraińska 1918-1919

Ostatnia aktualizacja: 01.11.2018 07:00
Trwający osiem miesięcy konflikt między odrodzoną Rzeczpospolitą, a dążącymi do niepodległości Ukraińcami położył się cieniem na stosunkach między oboma narodami w okresie II RP.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tadeusz Rozwadowski - główny strateg bitwy warszawskiej

Ostatnia aktualizacja: 18.10.2019 06:20
Był jednym z najwybitniejszych dowódców dwudziestolecia. Po zwycięskiej bitwie warszawskiej, drogi jego i Józefa Piłsudskiego rozeszły się. Generał i Marszałek stanęli po przeciwnych stronach barykady podczas zamachu majowego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tajemnica Cudu nad Wisłą

Ostatnia aktualizacja: 15.08.2015 15:30
W sierpniu roku 1920 na przedpolach Warszawy rozegrała się bitwa, która przesądziła o zachowaniu przez Polskę niepodległości. Batalia przekreśliła także plan ekspansji rewolucji bolszewickiej na Europę Zachodnią. W Polskim Radiu 24 Michał Szukała z Muzeum Historii Polski mówił, co zdecydowało o zwycięstwie Wojska Polskiego nad Wisłą i co mogło grozić Europie w przypadku polskiej przegranej.
rozwiń zwiń