Polskie Radio
Section05
wojna 1920

Stanisław Skwarczyński. Komendant Oleandrów

Przebył wzorcową dla piłsudczyka drogę, której najjaśniejszym punktem była karta legionowa. Jako jeden z ostatnich świadków tamtych dni dzielił się – aż do swojej śmierci 41 lat temu, 8 sierpnia 1981 – barwnymi wspomnieniami z okresu formowania zalążków Wojska Polskiego. 
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA Stanisław Skwarczyński Pierwsza Kadrowa Józef Piłsudski Legiony Polskie Legiony Oleandry I wojna światowa II wojna światowa wojna polsko-bolszewicka Dwudziestolecie międzywojenne wojna 1920

Wstrząsająca relacja o upadku Brześcia. Dokładnie 102 lat temu bolszewicy zajęli ostatni ważny punkt oporu przed Warszawą

W nocy z 1 na 2 sierpnia 1920 roku upadła twierdza w Brześciu nad Bugiem. Tym samym nie pozostała już żadna przeszkoda na drodze Armii Czerwonej do stolicy Polski. Losy Rzeczpospolitej i Europy miały rozstrzygnąć się pod Warszawą.
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA wojna polsko-bolszewicka wojna 1920 bitwa warszawska Władysław Sikorski Mieczysław Lisiewicz

Lucjan Żeligowski - żołnierz, polityk, zdobywca Wilna

9 lipca 1947 roku w Londynie zmarł generał Lucjan Żeligowski, weteran I wojny światowej i wojny polsko-bolszewickiej. Zasłynął jednak buntem, który - na polecenie Józefa Piłsudskiego - wywołał w Wilnie w 1920 roku. Rewolta doprowadziła do powstania nowego państwa - Litwy Środkowej, a w konsekwencji do przyłączenia Wileńszczyzny do Polski. 
Zobacz więcej na temat:  Józef Piłsudski II Rzeczpospolita wojna polsko-bolszewicka wojna 1920 bitwa warszawska I wojna światowa Wilno Litwa historia Polski HISTORIA

"Polska była w zasadzie sama". Eksperci o roli Józefa Piłsudskiego w Bitwie Warszawskiej

- Po zwycięstwie rozpoczęły się spory o autorstwo tego zwycięskiego manewru wojska polskiego. Dzisiaj badacze są raczej zgodni, że to Józef Piłsudski był autorem zarysu tego manewru - powiedział w Polskim Radiu 24 dr Adam Dąbrowski. Gościem audycji była także Magdalena Wiercińska.
Zobacz więcej na temat:  wojna polsko-bolszewicka wojna 1920 historia Polski Józef Piłsudski HISTORIA ludzie Polskie Radio 24

Przedwojenna motoryzacja w Polsce

Większość z nas ma samochód. Niektórych stać na lepsze, innych na gorsze cztery kółka, jednak niemal każdy może pozwolić sobie na ten luksus i zostać właścicielem auta. Dawniej nie było tak łatwo. Dziś przyglądamy się motoryzacji z początku XX wieku i wspominamy z rozrzewnieniem to, że „kiedyś to było”!
Zobacz więcej na temat:  Radio kierowców Polskie Radio Kierowców motoryzacja samochody samochód kierowca kierowcy kolekcjonowanie zabytki HISTORIA STYL ŻYCIA POLSKA społeczeństwo edukacja ciekawostki wojna 1920 II wojna światowa Polskie Radio

Układ Piłsudski-Petlura. Razem przeciwko bolszewikom

102 lata temu Polska podpisała porozumienie z Ukraińską Republiką Ludową. Dokument ustalał granicę między państwami, a jego dopełnieniem była konwencja zakładająca wspólną walkę przeciwko zagrożeniu ze strony Armii Czerwonej. Dla Marszałka był to jeden z fundamentów jego planu budowy nowego ładu w Europie Środkowej.
Zobacz więcej na temat:  Dwudziestolecie międzywojenne HISTORIA Ukraina wojna 1920 wojna polsko-bolszewicka

Merian Cooper, producent hitu kinowego "King Kong" walczył o wolność Polski

21 kwietnia 1973 roku zmarł w Kalifornii Merian C. Cooper, amerykański pilot, który po zakończeniu I wojny światowej nie wrócił do domu. Późniejszy producent kinowego hitu "King Kong" z 1933 roku, walczył w wojnie polsko-bolszewickiej z powodu rodzinnego długu zaciągniętego u Tadeusz Kościuszki. 
Zobacz więcej na temat:  I wojna światowa wojna polsko-bolszewicka wojna 1920 lotnictwo Józef Piłsudski Tadeusz Rozwadowski Ignacy Jan Paderewski II wojna światowa

"Wznoszę okrzyk: Niech żyje wolna Ukraina!". Piłsudski i przyjaźń polsko-ukraińska

"Polska i Ukraina przeżyły ciężką niewolę. Oba te kraje należą do tych, na których panował stały terror. Już dziecko uczono tutaj, aby trzymało na uwięzi swe myśli. Niewola i prześladowanie były stałym udziałem obydwu krajów. Wolna Polska nie może być istotnie swobodną, dopóki naokoło panuje wciąż hasło niewolniczego poddawania woli narodowej przy przemocy terroru" - oznajmił Józef Piłsudski 17 maja 1920 roku w Winnicy, podczas trwania polsko-ukraińskiej ofensywy przeciwko Armii Czerwonej.
Zobacz więcej na temat:  historia Polski Józef Piłsudski II Rzeczpospolita Ukraina polityka wojna 1920 wojna polsko-bolszewicka bitwa warszawska wojna na Ukrainie wojna 2022

NASZA ROZMOWA Traktat ryski. Prof. Kornat: prowadziliśmy dyplomację eksperymentalną

- W Rydze wynegocjowaliśmy tyle, ile się dało w ówczesnych warunkach. Nigdy nie jest tak, że jedna strona osiąga sto procent założonych celów. Pokój był kompromisowy - oceniał traktat ryski prof. Marek Kornat, sowietolog, historyk z Polskiej Akademii Nauk i Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA Ryga Dwudziestolecie międzywojenne wojna polsko-bolszewicka bitwa warszawska komunizm II RP II Rzeczpospolita Ukraina Białoruś wojna 1920

"Cud nad Wisłą". Arcydzieło przedwojennej kinematografii patriotycznej

16 marca 1921 roku odbyła się premiera jednego z pierwszych polskich przebojów kinowych - "Cudu nad Wisłą" w reżyserii Ryszarda Bolesławskiego. Film ilustruje epizody wojny polsko-bolszewickiej, która toczyła się od 1919 do 1921 roku. Tytuł natomiast nawiązuje do rozegranej w sierpniu 1920 roku słynnej Bitwy Warszawskiej, nazywanej również "Cudem nad Wisłą".
Zobacz więcej na temat:  historia Polski HISTORIA FILM kino reżyser II Rzeczpospolita patriotyzm wojna 1920 bitwa warszawska

Władysław Broniewski. Poeta wielokrotnie zapomniany

Jego nazwisko jest słynne, lecz twórczość należy do mniej znanych w historii polskiej literatury. Zawsze coś stało na przeszkodzie jego poezji. – W swoim życiu stanął wobec wszystkich największych wyzwań XX wieku, za co płacił wielką cenę – mówił w Polskim Radiu biograf Władysława Broniewskiego Mariusz Urbanek.
Zobacz więcej na temat:  Władysław Broniewski KSIĄŻKA historia Polski literatura HISTORIA poezja pisarz KULTURA Antoni Słonimski wiersze PRL ZSRR II Rzeczpospolita II RP komunizm miłość Wisła Warszawa Płock wojna polsko-bolszewicka wojna 1920 Armia Polska w ZSRR

Izaak Babel. Czarodziej słów, kronikarz wojny, wróg Stalina

"Dostrzegał to, czego inni nie dostrzegali, kiedy mówił, głos jego zadziwiał" - pisał o Izaaku Bablu jego przyjaciel Ilia Erenburg. Konstanty Paustowski po lekturze Bablowskiego "Króla" stwierdził: "wszystko, co ten człowiek napisze, nie będzie nigdy bezbarwne i mdłe". Ale wielki talent nie uchronił Izaaka Babla przed zbrodniczą machiną ZSRR.
Zobacz więcej na temat:  Żydzi KSIĄŻKA książki literatura opowiadanie proza ZSRR Jerzy Pomianowski Odessa Rosja wojna polsko-bolszewicka wojna 1920 bolszewicy Siemion Budionny