REKLAMA

Ołtarz mariacki w pełnej okazałości. Zakończono renowację dzieła Wita Stwosza

Ostatnia aktualizacja: 08.02.2021 07:55
Wypiękniały i w ożywionych kolorach - ołtarz Wita Stwosza w krakowskiej bazylice Mariackiej można już podziwiać w pełnej okazałości. Po ponad sześciu latach zakończyła się renowacja jednego z najwybitniejszych, późnogotyckich, europejskich dzieł sztuki rzeźbiarskiej. - To zasługa ciężkiej pracy ludzkich rąk - podkreśla proboszcz ksiądz Dariusz Raś.
Po sześciu latach zakończyła się renowacja ołtarza Wita Stwosza w Bazylice Mariackiej w Krakowie.
Po sześciu latach zakończyła się renowacja ołtarza Wita Stwosza w Bazylice Mariackiej w Krakowie. Foto: Łukasz Gągulski / PAP

– Po konserwacji ołtarz znacząco różni się kolorystyką błękitu i czerwieni, która zamyka poszczególne kwatery. Zmiany zauważyć można również w układzie mikroarchitektury oraz niektórych rzeźb i drobnych fragmentów rzeźbiarskich, które znajdują się w całym retabulum – opowiada prof. Jarosław Adamowicz, Dziekan Wydziału Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki, Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

ołtarz wita stwosza 1200.jpg
Bezcenny ołtarz Wita Stwosza i związane z nim zagadki

– Odkrywanie warsztatu Wita Stwosza było bardzo precyzyjną pracą. Cały zespół radził sobie z tym na co dzień, ja mogłem tylko podpatrywać. Jestem bardzo wdzięczny wszystkim, którzy zaangażowali się w tę renowację – podkreśla ksiądz infułat Dariusz Raś, proboszcz bazyliki Mariackiej. 

#KonserwacjaołtarzaMariackiego Wieloletni projekt kompleksowych prac badawczych i konserwatorskich ołtarza Wita Stwosza...

Opublikowany przez Bazylika Mariacka w Krakowie Czwartek, 4 lutego 2021


Stwoszowski fenomen

– Jeżeli cokolwiek mnie tu przytłaczało, to fenomen dłuta mistrza. Patrząc na detale, myślę o bezgranicznej wyobraźni, którą dysponowali twórcy. W tym dziele nie ma przypadku. Nigdy nie myślałem, że będzie mi dane pracować przy renowacji tego ołtarza, a co dopiero prowadzić działania restauratorskie – mówi prof. Adamowicz. – Trzeba podkreślić, że prace przebiegały w pełnym poszanowaniu dla konserwacji przeprowadzonych w XIX i XX wieku. Nie usuwaliśmy wymienionych wtedy elementów. Dziś mają już 150 lat, to nie miałoby sensu. Wszystkie wprowadzone zmiany tworzą historię tego dzieła. Zależało nam na poszanowaniu działalności wcześniejszych zespołów – dodaje.


Posłuchaj
03:58 PR2_MPLS 2021_02_08-07-47-26_Ołtarz_Wita_Stowsza.mp3 Odrestaurowano ołtarz Wita Stwosza (Poranek Dwójki)

 

Lata pracy 

– Dyskusje nad tym, czy warto podejmować się takiego działania, trwały od 2012 roku. Wiedziałem, że to niełatwe zadanie. Nie bylibyśmy świadkami tego osiągnięcia, gdyby nie zaangażowanie ludzi, fundusze oraz cierpliwość – podkreśla ksiądz. 

W prace renowacyjne zaangażowanych było ponad sto osób, przy wsparciu kilkudziesięciu instytucji z Polski i z zagranicy. Trzon badawczy i konserwatorski w głównej mierze stanowili pracownicy i absolwenci Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W prace zaangażowane były także zespoły historyków, historyków sztuki, fizyków i chemików. Koszt przeprowadzonych prac wyniósł 14 milionów złotych. 

Już niedługo zobaczymy ołtarz Wita Stwosza po konserwacji / Miasto Kraków 

Dzieło, które przyniosło uznanie

Ołtarz Wita Stwosza powstawał w latach 1477 – 1489. Dzieło wykonane zostało z trzech rodzajów drewna: dębowej nastawy, modrzewiowego tła oraz figur rzeźbionych w lipowych pniach. Ołtarz szeroki na 13 i wysoki na 11 metrów zdobi ponad 200 figur. Główną scenę stanowi Zaśnięcie Najświętszej Marii Panny. Nastawa ołtarza jest pentaptykiem, co oznacza, że składa się z pięciu części. Poza sceną centralną posiada parę skrzydeł ruchomych oraz parę nieruchomych. Obie zdobione są płaskorzeźbami.

Cechą uważaną za niezwykłą jest realizm ołtarza mariackiego. Odnaleźć można na nim postaci i rysy odpowiadające współczesnym Stwoszowi krakowianom. Uwagę zwracają zdeformowane pracą dłonie, choroby reumatyczne, łysiejące czaszki czy widoczne pod skórą żyły. Ukazane zostały również ówczesne stroje, broń, naczynia i sprzęty domowe mieszkańców miasta. Wierność odwzorowania jest tak duża, że powstała nawet praca z dziedziny dermatologii poświęcona chorobom skórnym w średniowiecznym Krakowie, która opiera się właśnie na dziele Wita Stwosza. 

Prof. dr hab. Andrzej Bednarczyk Konserwacja Ołtarza Wita Stwosza / Akademia Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie 

***

Tytuł audycji: Poranek Dwójki
Prowadził: Paweł Siwek
Autor materiału reporterskiego: Magdalena Zbylut-Wiśniewska
Data emisji: 08.02.2021
Godzina emisji: 7.47

zch


Czytaj także

Drzewo Życia. Wizyta w kościele św. Jakuba

Ostatnia aktualizacja: 26.03.2016 10:00
- W XIV wieku nie jest to często spotykany temat ikonograficzny. Pojawiają się malowidła przedstawiające Drzewo Życia, ale rzeźbiarska interpretacja, jaką oglądać możemy w Toruniu, to unikat - podkreślił historyk sztuki Przemysław Waszak.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Zachęta - Narodowa Galeria Sztuki. "Dążymy, żeby spotkać się twarzą w twarz"

Ostatnia aktualizacja: 18.01.2021 13:20
- To jest instalacja, w której każdy z nas będzie mógł zagrać i zobaczyć swoją sylwetkę, i swoje poszukiwanie miejsca w przedziwnej architekturze, gdzie górują nie korony drzew, a ich kłącza i korzenie - mówiła w "Poranku Dwójki" Hanna Wróblewska, dyrektor Zachęty - Narodowej Galerii Sztuki.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Poszukiwany/poszukiwana. Kto zagra na Wieży Mariackiej?

Ostatnia aktualizacja: 18.01.2021 12:45
Państwowa Straż Pożarna w Krakowie w służbie ponad 700-letniej tradycji prowadzi nabór na stanowisko hejnalisty na Wieży Mariackiej. Z kandydatami na tę prestiżową funkcję w "Poranku Dwójki" rozmawiała Magdalena Zbylut-Wiśniewska.
rozwiń zwiń