Polska wieś przełomu XIX i XX wieku to miejsce, w którym dzieciństwo – rozumiane w dzisiejszy sposób jako szczególny, chroniony okres życia, przeznaczony na naukę i zabawę – praktycznie nie istniało. Małe dzieci w chłopskich rodzinach żyły w zasadzie tymi samymi sprawami, którymi żyli dorośli. Tak samo dotyczyła ich praca, obowiązki i lęk przed głodem czy śmiertelnymi chorobami. Brzmi przygnębiająco? Niewątpliwie. Tym bardziej gdy uświadomimy sobie, że tamte niedożywione, przemęczone, pozbawione beztroski maluchy były naszymi prababkami i pradziadkami. O życiu dzieci sprzed ponad stulecia w sobotnim "Poranku Dwójki" rozmawiamy z Autorką.
>>> Posłuchaj rozmowy w Folkowym Poranku Dwójki
- Nie było okresu ochronnego. Dzieci musiały być przydatne i "zasłużyć sobie" na swoje życie - mówił Aneta Godynia. - Praca w gospodarstwie dzieliła się na role męskie i damskie. Kobieta zajmowała się zwierzętami: krowami, drobiem. W momencie nasilenia prac polowych jednoczyli się wszyscy.
Swoją książkę autorka rozpoczyna od ciąży, po czym przez narodziny, połóg, przechodzi do dzieciństwa mieszkańców wsi.
- Wielość zabobonów i wierzeń wokół fizjologii kobiety świadczy o tym, że był to ważny temat. W przeciwnym wypadku nie zachowałoby się tak wiele zwyczajów. Kobieta, zanim wieś zubożała, i jej rola w społeczeństwie była ważna. Stoi za tym dużo ciekawych materiałów, dlatego umieściłam w książce przypisy.
Tworząc swoja publikację, Aneta Godynia korzystała m.in. z pamiętników chłopskich, pisanych na ogólnopolskie konkursy oraz materiałów etnograficznych (choćby Bystronia, Świętka).
Zobacz także:
W audycji także:
- Historia Polskiego Folku, a w niej rytmiczna gimnastyka w utworach polskich jazzmanów, inspirujących się polską muzyką tradycyjną.
- Z okazji 80-lecia nieprzerwanej działalności artystycznej Grupy Janowskiej przygotowano szereg wydarzeń. W MDK Szopienice-Giszowiec oglądać można wystawę stu prac wszystkich członów grupy. W trakcie roku jubileuszowego artyści chcą pokazać, że grupa to nie tylko historyczne postaci związane z malarstwem nieprofesjonalnym - cały czas powstają nowe dzieła. Z członkami Grupy: Agnieszką Niczke-Kamińską, Andrzejem Piotrem Lubowieckim i Adamem Walterem-Meisnerowiczem rozmawia Dorota Stabik.
>>> POSŁUCHAJ
- W Bukowinie Tatrzańskiej trwa 54. Góralski Karnawał. Przyciąga on górali i turystów z całej Polski, którzy mogą podziwiać tradycje zachowane m.in. w muzyce i tańcu. Czterodniowy festiwal, popularnie nazywanym najdłuższą nocą na Podhalu, trwa do niedzieli, a wstęp jest wolny. Relacja Magdaleny Zbylut-Wiśniewskiej.
>>> POSŁUCHAJ
- Lunaria, czyli Maria Stępień, Dominika Oczepa, Joanna Szaflik - laureatki nagrody Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina podczas Konkursu Muzyki Folkowej na festiwalu Nowa Tradycja 2024 - nagrywa debiutancką płytę! Co chcą przekazać słuchaczom muzykantki?
>>> POSŁUCHAJ
Słuchaliśmy:
7.07 Antonio Vivaldi Koncert na czworo skrzypiec h-moll op. 3 nr 10, RV 580 III. Allegro Lautten Compagney (3:15)
7.13 Bum Bum Orkestar Wiązanka (LIVE) (4:05)(płyta poranka)
7.24 Joep Beving An Amalgamation Waltz 1839 Grace Davidson, Joep Beving, Sonderling Quartet (4:09)
7.30 Dziczka Zakuwała zozułeńka (2:10)
7.35 Georgs Pelecis Fiori Musicali: Kosmejas skumjas Gidon Kremer, Andrei Pushkarev, Kremerata Baltica (4:16)
7.45 Gjermund Larsen Trio Drommeland (3:56)
7.54 Sergio Siaba El Carretero Buena Vista Social Club (3:27)
8.06 Witold Lutosławski, Uwertura smyczkowa Sinfonia Varsovia dyr. Wojciech Michniewski (5:17)
8.12 Alexander Balanescu Waltz Balanescu Quartet (3:16)
8.22 Indialucia, Monica Mata, Paquito Gonzalez La Septima Puerta (4:18)
8.28 Bum Bum Orkestar feat. Enej Tutti Frutti (Live) (4:24) (płyta poranka) +
8.40 Stanisława Galica-Górkiewicz Nuty drużbiarska sabałowe krzesana (6:51)
8.53 Harmonia & Eno ’76 Les Demoiselles (4:00)
9.08 Lunaria Kujawiak podróżny (3:45)
9.23 Lunaria Służące (3:46)
9.29 Anna Malec Uśnij, że mi uśnij, malusieńkie dzicie (2:35)
9.49 SenJawaZabawa Hysiu hyś (3:39)
9.53 Sabil Maqâm Pour Gaza (4:41)
***
Tytuł audycji: folkowy Poranek Dwójki
Prowadzi: Piotr Kędziorek
Data emisji: 7.02.2026
Godzina emisji: 7.00
