Stalowa Wola - to miasto nie ma stu lat

Ostatnia aktualizacja: 23.06.2022 14:32
W Polsce jest 301 wsi, które w nazwie mają słowo "Wola", 257 ze słowem "Wólka". Po raz pierwszy taką nazwę odnotowano w XIII wieku. Jednak Stalowa Wola nie ma nic wspólnego z tymi dawnymi "wolami", to miasto nie ma nawet 100 lat. 
Miejski Dom Kultury w Stalowej Woli - Lato z Radiem 2019
Miejski Dom Kultury w Stalowej Woli - Lato z Radiem 2019 Foto: S. Golos/Polskie Radio

Słowo "wola" w staropolszczyźnie odnosiło się do wolności. Pustą ziemię, oddaną osadnikom na kilka lat, wolną od wszelkich służb, powinności, czynszów dla dziedziców, nazywano wolą. Po raz pierwszy taką nazwę odnotowano w XIII wieku. Jednak Stalowa Wola to wyjątek od tej reguły, jej nazwa nie ma nic wspólnego ze staropolszczyzną. 

Stalowa Wola to jedno z najmłodszych miast Polski. Leży między Lublinem a Rzeszowem i między Kielcami a Zamościem. Większości kojarzy się z hutą.

- Stalowa Wola jest wyjątkowym miastem, powstała jako osiedle mieszkaniowe dla pracowników Zakładów Południowych, huty, w ramach wielkiego gospodarczego przedsięwzięcia - Centralnego Okręgu Przemysłowego - mówi Brata Trybuła z Muzeum Regionalnego w Stalowej Woli. - Cała ta inwestycja powstała w środku Puszczy Sandomierskiej. Pierwszą sosnę pod budowę osiedla wycięto 20 marca 1937 roku, a już w grudniu do mieszkań wprowadzili się pierwsi lokatorzy - dodaje. 

Osiedle oficjalną nazwę otrzymało 31 stycznia 1838 roku. Czwórkowa słuchaczka, Anna, zdradziła Oliwii Krettek legendę z tą nazwą związaną, a potwierdziła ją redaktorka z Muzeum w Stalowej Woli. - Jak głosi miejska legenda nazwę "Stalowa Wola" zaczerpnięto z wypowiedzi gen. Tadeusza Kasprzyckiego, który o planie budowy COP-u mówił, że jest to stalowa wola narodu polskiego wybicia się na nowoczesność". COP był postrzegany jako wyjątkowe dzieło - wyjaśnia. - Na początku Stalowa Wola była małym osiedlem, ale ekspresowa rozbudowa sprawiła, że osiedle szybko zyskało prawa miejskie - dodaje. 

Posłuchaj
05:16 czwórka stacja nauka 23.06.2022.mp3 Skąd się wzięła nazwa Stalowa Wola? (Stacja nauka/Czwórka)

 

Zakłady Południowe budowane w ramach COP działają do dziś pod nazwą Huta Stalowa Wola. Produkowany jest tam sprzęt artyleryjski dla polskiej armii. 

Od powstania miasta minęło już 85 lat, jednak wciąż nie jest jasne, dlaczego zdecydowano się budować zakłady przemysłowe, ogromny przemysłowy kombinat, w środku puszczy, w środku niczego. Do dziś 60 procent terenów Stalowej Woli stanowią lasy. Miasto bogate jest w ścieżki rowerowe i rekreacyjne, pływalnie, jest tu park linowy, korty. Szczególnie przyciągają nadsańskie błonia. 

Stalowa Wola rozbudowuje się i powiększa. Najstarszym jej zabytkiem dziś jest kompleks klasztorny z połowy XVIII wieku. Jest tu też kościół neogotycki, ale uwagę przyciąga również architektura modernistyczna, przemysłowa

***

Tytuł audycji: Stacja Nauka

Prowadzi: Weronika Puszkar

Materiał: Oliwia Krettek

Data emisji: 23.06.2021

Godzina emisji: 12.38

pj

Czytaj także

"Pacanów", "Zgon" czy "Całowanie". Śmiejesz się z tych nazw? Sprawdź ich źródłosłów

Ostatnia aktualizacja: 25.11.2021 14:54
Na mapie Polski odnajdujemy wiele nazw własnych, które wywołują uśmiech na naszych twarzach. Okazuje się jednak, że "Swornegacie" nie mają nic wspólnego z gaciami, "Niemyje-Ząbki" z brudem jamy ustnej, a "Zgon" ze śmiercią. Skąd więc się wzięły?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Starachowice - miasto z gwiazdą, Starzechem albo szlachtą

Ostatnia aktualizacja: 02.06.2022 14:37
Starachowice słusznie kojarzą nam się z przemysłem. Niezwykle ciekawa jest nazwa tego miasta, której legenda wiąże się ze Starzechem, dawnym założycielem kuźnicy. Prawda jest nieco inna, ale przemysł też jest w niej obecny. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wielobarwna procesja, pelikany w herbie i trójkątny rynek - tym zadziwia Łowicz!

Ostatnia aktualizacja: 16.06.2022 15:17
Zgodnie z katolicką tradycją Bożego Ciała w wielu parafiach odbyły się procesje. Najbardziej barwna z nich przeszła przez Łowicz. Nie jest to jedyna atrakcja tego miasta, Łowicz kusi tajemnicami. 
rozwiń zwiń