Radiowe Centrum Kultury Ludowej

Święto Jordanu

Ostatnia aktualizacja: 16.01.2019 12:00
Według nauki Kościoła prawosławnego chrzest Chrystusa w rzece Jordan, dał początek chrześcijaństwu i stał się fundamentem wszystkich tajemnic wiary.
Audio
  • W hłubokij dołyni źwizda sia zjawyła - Maria Demczak, z płyty "Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce" cz. I, z serii "Muzyka Źródeł"
Grekokatolicy podczas uroczystości święta Jordanu nad brzegiem Sanu w Przemyślu.
Grekokatolicy podczas uroczystości święta Jordanu nad brzegiem Sanu w Przemyślu.Foto: PAP/Darek Delmanowicz

Święto Jordanu należy zatem do największych świąt cerkiewnych, obchodzonych bardzo uroczyście, przez wszystkich wyznawców prawosławia, także i tych żyjących w Polsce.

W wigilię święta Jordanu (podobnie jak w wigilię wszystkich ważniejszych świąt prawosławnych) obowiązuje post, modlitwa i czuwanie. W domach spożywa się postną wieczerzę, podczas której wszyscy obecni dzielą się bułką przaśną prosferą (lub inaczej prosforą), jak katolicy opłatkiem, na znak pokoju, miłości i chrześcijańskiej wspólnoty.

W samo zaś święto, w cerkwiach celebrowane są wielkie, uroczyste nabożeństwa, podczas których święci się wodę. Święci się także wodę w rzekach i strumieniach, nad które udają się, prowadzone przez prawosławnego księdza – batiuszkę, tłumne procesje wiernych. W Warszawie idą one z cerkwi praskiej nad Wisłę, w Jabłecznej – sanktuarium prawosławnym – nad Bug.

Na znak wierności tajemnicom wiary i oczyszczenia, na pamiątkę Chrztu Pańskiego, w poświęconych wcześniej wodach zanurza się trzykrotnie złocony, cerkiewnych krzyż i potrójną świecę – symbol Trójcy Przenajświętszej, która zgodnie z Pismem Świętym, po raz pierwszy objawiła się nad Jordanem w osobie stojącego w nurtach rzeki Chrystusa przyjmującego chrzest z ręki świętego proroka Jana, Boga Ojca – którego głos usłyszeli zebrani tam ludzie i Ducha Świętego, który ukazał się im przyjmując postać białej gołębicy.

Wierni, uczestniczący w święcie Jordanu, piją poświęconą wodę, czerpią ją do przyniesionych ze sobą baniek i flaszek i zabierają do domu. W ciągu całego roku woda święcona w Jordan używana jest podczas domowych obrzędów i praktyk religijnych, ale także w zabiegach leczniczych: jako lek na wszystkie choroby, a w przeszłości również jako środek przeciw czarom, złym urokom i różnym diabelskim sztuczkom.

***

Tekst pochodzi z książki "Polskie obrzędy i zwyczaje doroczne" dr Barbary Ogrodowskiej, wyd. Muza, Warszawa 2010.

Opracowała: Hanna Szczęśniak