X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
RCKL

Mikołajki

Ostatnia aktualizacja: 05.12.2019 08:00
Zgodnie z legendą i przechodzącą z pokolenia na pokolenie tradycją, św. Mikołaj jest patronem żeglarzy, rozbitków, a także rybaków, flisaków i przewoźników, posiada bowiem moc poskramiania burz, piorunów, sztormowych wichrów i wysokich fal morskich; patronem więźniów i jeńców wojennych; a także mnichów, notariuszy, literatów, uczonych i uczniów zdających egzaminy, piwowarów i młynarzy.
Św. Mikołaj
Św. MikołajFoto: Shutterstock

Jest również opiekunem cnotliwych panien na wydaniu. W Polsce w XVIII wieku przy niektórych kościołach działały skrzynki świętego Mikołaja. Były to swego rodzaju fundacje tworzone z datków wiernych i zapisów testamentowych na posagi dla ubogich dziewcząt parafii.

W polskiej tradycji ludowej jest także patronem pasterzy bydła i opiekunem ich trzód, które chroni przed wilkami; jednocześnie jest opiekunem wilków i dba, aby w zimie nie poginęły z chłodu i głodu. Gospodarze i pasterze modlili się więc niegdyś do św. Mikołaja, a w dniu jego święta, czyli 6 grudnia, pościli, palili ognie i składali mu ofiary zwane wilkami: wieszając na ołtarzach wieńce z lnu i konopi, kładąc na nich jaja kurze i gęsie i prowadząc na plebanię owce i baranki.

W polskiej tradycji ludowej jest także patronem pasterzy bydła i opiekunem ich trzód, które chroni przed wilkami; jednocześnie jest opiekunem wilków i dba, aby w zimie nie poginęły z chłodu i głodu. Gospodarze i pasterze modlili się więc niegdyś do św. Mikołaja, a w dniu jego święta, czyli 6 grudnia, pościli, palili ognie i składali mu ofiary zwane wilkami: wieszając na ołtarzach wieńce z lnu i konopi, kładąc na nich jaja kurze i gęsie i prowadząc na plebanię owce i baranki.

Zwyczaj obchodzenia domów przez św. Mikołaja i rozdawania dzieciom upominków w dniu 6 grudnia (prawdopodobnie niemieckiego pochodzenia), znany był w Polsce już w XIX wieku, głównie na Śląsku, także na ziemi krakowskiej, lubelskiej i na Mazurach, a później również i w innych regionach Polski. 

 Dobry św. Mikołaj nie odmawia swojej opieki nawet szczurom i myszom domowym.

W kościele parafialnym pod wezwaniem św. Mikołaja w Łąkach, 6 grudnia (lub najbliższą niedzielę) odbywa się odpust. Zgodnie z tradycją w odpust chodzą po wsi przebierańcy, zwani Mikołajami lub Mikołajami Beskidzkimi. Przebierańcy ci formują dwie grupy (partie): Białych i Czarnych. W skład Białych wchodzą postacie dobre, a więc przede wszystkim postać główna – św. Mikołaj, biskup, zwany Paterkiem, wikariusze i ministranci, aniołowie, doktor, państwo młodzi i ich drużyny. Natomiast do partii Czarnych należą czarne charaktery: diabły z Lucyferem na czele, Cygan, Cyganka, niedźwiedź i inni. Obydwie grupy, chodząc po wsi, odwiedzają wszystkie domy.

Najpierw, zgodnie ze zwyczajowym scenariuszem, wchodzą do domu Biali, prowadzą uprzejmą i ceremonialną rozmowę i śpiewają pieśni o św. Mikołaju. Zupełnie inaczej zachowują się Czarni; co już od progu skaczą, krzyczą głośno i psocą. W figlach tych celują chodzące w tej grupie diabły, które gonią dziewczyny i starają się ukłuć je swymi ostrymi rogami, a wszystkich domowników wciągnąć do swego szalonego tańca.

Zwyczaj obchodzenia domów przez św. Mikołaja i rozdawania dzieciom upominków w dniu 6 grudnia (prawdopodobnie niemieckiego pochodzenia), znany był w Polsce już w XIX wieku, głównie na Śląsku, także na ziemi krakowskiej, lubelskiej i na Mazurach, a później również i w innych regionach Polski. Św. Mikołaj w towarzystwie aniołka z dzwoneczkiem i rogatego diabła odwiedzał domy, przepytywał dzieci z pacierza i dowiadywał się od rodziców jak się sprawowały. Dzieci grzeczne obdarzał szczodrze łakociami i różnymi prezentami, dla niegrzecznych zaś i niepobożnych przynosił, ku przestrodze, pozłacane (więc nie bardzo groźne) rózgi.

***

Tekst pochodzi z książki "Polskie obrzędy i zwyczaje doroczne" dr Barbary Ogrodowskiej, wyd. Muza, Warszawa 2010.

Opracowała: Hanna Szczęśniak

Czytaj także

Andrzejki

Ostatnia aktualizacja: 28.11.2019 09:00
Andrzejkowe wróżby matrymonialne, znane w wielu regionach Polski, mają zasięg europejski. Ich kolebką może być starożytna Grecja, a zwłaszcza greckie wyspy Sporady. Według niektórych uczonych, miałby na to wskazywać wspólny rdzeń imienia Andrzej – po grec. Ándreas, dosłownie męski i andros – mąż, mężczyzna.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Adwent

Ostatnia aktualizacja: 30.11.2019 08:00
Adwentem nazywa się w Kościele czterotygodniowy czas oczekiwania i duchowego przygotowania do Bożego Narodzenia i nowego roku liturgicznego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Nadszedł grudzień, czas ciszy i oczekiwania...

Ostatnia aktualizacja: 30.11.2019 13:00
Zbliża się koniec roku, spędzamy więcej czasu z rodziną, ale też myślimy o wymarzonych prezentach. Dawniej na wsi ustawały prace w polu, ludzie przesiadywali w domach, pracując, ale też opowiadając sobie różne historie, a dzieci uczyły się kolęd.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Dzień św. Barbary

Ostatnia aktualizacja: 03.12.2019 10:16
Chociaż życie i cnoty św. Barbary nie mają potwierdzenia w źródłach historycznych, to stały się tematem wielu legend.
rozwiń zwiń