X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Ireneusz Iredyński: Jestem pisarzem przemocy

Ostatnia aktualizacja: 09.12.2015 07:00
9 grudnia 1985 zmarł Ireneusz Iredyński, wybitny pisarz, prozaik, dramaturg, poeta, scenarzysta, autor tekstów piosenek oraz twórca licznych słuchowisk radiowych. – Jestem pisarzem jednego tematu – przemocy - mówił o sobie w jednym z wywiadów w Polskim Radiu w 1979 roku.
Audio
  • Ireneusz Iredyński o swoim pisarstwie w archiwalnej audycji "Zwierzenia wieczorne", Polskie Radio 1980
  • Jadwiga Staniszkis opowiada o swoim życiu z pisarzem Ireneuszem Iredyńskim w archiwalnej audycji z cyklu "Biografie niezwykłe", Polskie Radio 2005
Pisarz Ireneusz Iredyński podczas premiery swojej sztuki teatralnej pt. Żegnaj, Judaszu. Warszawa, maj 1982.
Pisarz Ireneusz Iredyński podczas premiery swojej sztuki teatralnej pt. "Żegnaj, Judaszu". Warszawa, maj 1982. Foto: PAP/CAF/Andrzej Rybczyński

Posłuchaj audycji "Zwierzenia wieczorne", w której Ireneusz Iredyński mówił o swoich bohaterach, o maskach, jakie nakładają, wewnętrznym i zewnętrznym świecie przemocy, w jakim żyją.

- Przemoc jest na pewno w XX wieku jednym z głównych tematów życia ludzkiego i literatury – twierdził pisarz w rozmowie Waldemarem Chołodowskim w Polskim Radiu.

O przemocy i agresji w życiu osobistym pisarza opowiadała w Polskim Radiu prof. Jadwiga Staniszkis, która była partnerką Iredyńskiego przez trzy lata.

- Wychowały go ciotki. Matka odeszła zaraz po urodzeniu, a ojciec go bił. Po takich przejściach  w dorosłym życiu, jak sobie z czymś nie radził, to reagował agresją – mówiła prof. Jadwiga Staniszkis. – Byłam jedyną kobietą, która miała siłę sama go zostawić, inne kobiety porzucał on. Jednak często teraz o nim myślę, kiedy przejeżdżam w drodze do Krakowa przez Bochnię.
Ireneusz Iredyński zamieszkał w Bochni 8 lutego 1946 z siostrą i matką ojca. Uciekli z zajętego przez Związek Radziecki Stanisławowa na Kresach Wschodnich. Jego ojciec Antoni Iredyński przed wojną był urzędnikiem, potem żołnierzem w armii gen. Władysława Andersa. Po matce, Aleksandrze Iredyńskiej, ślad urwał się w 1943 roku. Jako Żydówka prawdopodobnie uciekała przed zagładą i nigdy się nie odnalazła.

W1953 roku, w wieku 14 lat Ireneusz Iredyński wyjechał do Krakowa do szkoły. Matury jednak nigdy nie zrobił. Rozpoczął za to karierę pisarską. Jako szesnastoletni chłopak, w 1955 roku, debiutował wierszem "Podhale zimą" w dodatku kulturalnym do "Dziennika Polskiego". Wkrótce wstąpił do Koła Młodych przy krakowskim oddziale Związku Literatów Polskich (ZLP), a w 1958 roku przeniósł się z Krakowa do Warszawy. Zaczął publikować wiersze w dwutygodniku "Współczesność", skupiającym młodych twórców, debiutujących koło roku 1955, takich jak Ernest Bryll, Marek Nowakowski czy Stanisław Grochowiak. Miał już na swoim koncie powieść kryminalną "Ryba płynie za mordercą", napisaną pod pseudonimem Umberto Pesco oraz tomik poezji pt. "Wszystko jest obok".

- W jego słuchowiskach widać wyraźnie scenki wzięte z życia. W niektórych ja jestem widoczna, co prawda mocno przerysowana, ale biorę udział w grze słownej, w którą on umiał wkręcać ludzi. Jedno z nich ma tytuł "Okno" – mówiła prof. Staniszkis.

Dotknęło go okrucieństwo ze strony ludzi, bił go ojciec i koledzy, siedział w więzieniu, niesłusznie oskarżony o gwałt. Wiedział, że właściwie wszystko można przetrwać, jeżeli człowiek potrafi bronić się przed okrucieństwem, które zna z życia i świata dookoła.

- Tworzył światy, które były równie okrutne, wydobywał z człowieka złe cechy, pokazywał, że wszystko może być początkiem takiego świata – opowiadała Jadwiga Staniszkis. - Był człowiekiem nieszczęśliwym. Nie chciał żyć. Pił, bo nudził go komunizm. Nie pił tylko wtedy, kiedy pisał, żeby zarobić. Musiał jednak mieć pewność, że alkohol jest w lodówce. Wiedział, że umrze wcześniej – mówiła Jadwiga Staniszkis. – Przez te lata spędzone z nim nauczyłam się przetrwać w najcięższych sytuacjach. Poczułam ulgę, kiedy to się skończyło.

Posłuchaj, co o wspólnym życiu z Ireneuszem Iredyńskim, a potem o lęku przed nim po rozstaniu, opowiadała Jadwiga Staniszkis w audycji z cyklu "Biografie niezwykłe".

im

Zobacz więcej na temat: HISTORIA Polskie Radio
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Herta Müller: "literatura" to mdłe słowo

Ostatnia aktualizacja: 19.03.2014 15:30
Noblistka pisze: "literaturze nie jestem winna ani jednego zdania. Jestem jedynie dłużniczką przeżytego". – Herta Müller jest bojownikiem o suwerenność własnego języka. Wyraża niepowtarzalność swojego doświadczenia w całych dziejach kosmosu – mówił w Dwójce prof. Leszek Szaruga.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Mark Twain – ojciec amerykańskiej literatury

Ostatnia aktualizacja: 21.04.2015 06:00
"Ojcem amerykańskiej literatury" nazwał go William Faulkner. Z kolei Ernest Hemingway powiedział, że amerykańska literatura rozpoczęła się od opublikowania "Przygód Hucka". Jaki był Mark Twain?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Życie jest opowieścią. Gabriel Garcia Marquez i jego dzieło

Ostatnia aktualizacja: 23.04.2014 12:30
Gabriel Garcia Marquez był urodzonym gawędziarzem. Uwielbiał opowiadać i z najdrobniejszych sytuacji snuć anegdoty. - Te anegdoty urastały pod jego palcami jak ciasto - opowiada tłumacz, Carlos Marrodan Cassas.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stanisław Przybyszewski – prowokator z cyganerii krakowskiej

Ostatnia aktualizacja: 23.11.2018 06:04
Pisarz, który w swoich książkach łamał społeczne tabu, prowokował i nie bał się tego, że nie będzie zrozumiany. Może dlatego, że publikował głównie za granicą. Dekadentyzm i ekspresjonizm przywiózł potem do Polski.
rozwiń zwiń