Historia

Strajk dzieci z Wrześni

Ostatnia aktualizacja: 20.05.2020 05:50
- Od samego rana można było wśród dzieci zauważyć dziwne podniecenie (…). Nie umówiliśmy się wcześniej, że nie będziemy odpowiadać na pytania zadane po niemiecku. Czuliśmy, że wszyscy postąpią tak samo – wspominała na antenie Polskiego Radia uczestniczka strajku.
Audio
  • Dzieci z Wrześni i polityka germanizacyjna - fragment audycji Urszuli Lipińskiej. (PR, 9.11.1977)
Uczestnicy strajku dzieci wrzesińskich, u góry pośrodku Bronisława Śmidowicz, źr. Wikimedia Commonsdp
Uczestnicy strajku dzieci wrzesińskich, u góry pośrodku Bronisława Śmidowicz, źr. Wikimedia Commons/dp

20 maja 1901 roku dzieci ze szkoły we Wrześni rozpoczęły strajk. Uczniowie sprzeciwiali się brutalnej germanizacji, a przede wszystkim odmawiania modlitw i prowadzenia lekcji religii w języku niemieckim.

W 1887 roku usunięto naukę języka polskiego z programu szkół ludowych. Trzy lata później język niemiecki wprowadzono do nauki religii. Na to nie chciały się zgodzić dzieci z położonej 50 km od Poznania Wrześni. Pierwsze akty nieposłuszeństwa rozpoczęły się w kwietniu 1901 roku. Jednak apogeum sprzeciwu miało miejsce dopiero miesiąc później. Uczniowie z trzech klas odmówili odpowiadania na lekcjach w języku niemieckim. Nauczyciel wymierzył 14 uczniom karę cielesną za nieposłuszeństwo.

-Dzieci kolejno opuszczały szkołę. Zbite, spłakane, zwracały na siebie uwagę przechodniów – wspominała uczestniczka strajku. Posłuchaj wspomnień.

Przed szkołą zebrał się tłum popierających dzieci rodziców. Spośród nauczycieli, uczniów poparł jedynie ks. Jan Laskowski. Zarówno dzieci, jak i rodzice zostali postawieni przed pruskim sądem. Wymierzono kary grzywny i więzienia, mimo to strajk trwał nadal.

- W rezultacie zaborczej polityki Prusy weszły w posiadanie polskich ziem zachodnich. Dążyły one do jak najszybszego ich zintegrowania w ramach monarchii Hohenzollernów. Cel ten zamierzano osiągnąć za pomocą wynarodowienia ludności polskiej oraz akcji kolonizacyjnej – wyjaśniał tło historyczne polityki germanizacyjnej prof. Lech Trzeciakowski w audycji Urszuli Lipińskiej.

Sprawa brutalnej kary, która spotkała dzieci z Wrześni nie pozostała bez echa. W obronie prawa do nauki rodzimego języka występowali Henryk Sienkiewicz i Maria Konopnicka. Zdaniem prof. Lecha Trzeciakowskiego, o sprawie pisała też prasa zagraniczna. Posłuchaj audycji.

Incydent we Wrześni zainspirował falę strajków dzieci, która przetoczyła się przez zabór pruski w latach 1906-1907. Opór germanizacji stawiło 75 tys. dzieci w ponad 800 szkołach.

bm

Zobacz więcej na temat: HISTORIA strajki
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Dwudziestu siedmiu "Janków Wiśniewskich"

Ostatnia aktualizacja: 14.12.2015 20:00
- Życiorys każdej z tych osób to opowieść równie poruszająca co scenariusz filmu "Czarny czwartek" - opowiadał historyk Piotr Brzeziński o bohaterach książki "Pogrzebani nocą. Ofiary Grudnia '70 na Wybrzeżu Gdańskim. Wspomnienia, dokumenty".
rozwiń zwiń

Czytaj także

35 lat temu we Włoszczowie rozpoczął się strajk uczniów w obronie krzyży w szkole

Ostatnia aktualizacja: 03.12.2019 06:30
Uczniowie Zespołu Szkół Zawodowych we Włoszczowie w grudniu 1984 roku przez dwa tygodnie okupowali swoją szkołę. Żądali przywrócenia krzyży, zdjętych na rozkaz dyrekcji.
rozwiń zwiń