Redakcja Polska

Polacy z Brna: w Czechach znaleźli dom, ale w razie wojny wróciliby bronić Polski

30.11.2025 14:00
Polacy mieszkający w Brnie podkreślają, że w Czechach znaleźli lepszą pracę, bardziej tolerancyjne otoczenie i poczucie bezpieczeństwa, dlatego nie planują na razie powrotu do kraju. Jednocześnie deklarują, że w przypadku realnego zagrożenia bezpieczeństwa Polski wróciliby z emigracji, by jej bronić. Na tle tych deklaracji wyróżniają się wyniki ogólnopolskiego sondażu IBRiS: 49 proc. badanych nie stawiłoby się do obrony kraju, 45 proc. jest gotowych walczyć, a szczególnie małą gotowość do obrony ojczyzny deklarują najmłodsi Polacy w wieku 18–29 lat.
Polacy z Brna: w Czechach znaleźli dom, ale w razie wojny wróciliby bronić Polski. Zdjęcie ilustracyjne.
Polacy z Brna: w Czechach znaleźli dom, ale w razie wojny wróciliby bronić Polski. Zdjęcie ilustracyjne. 15 Giżycka Brygada Zmechanizowana im. Zawiszy Czarnego

Polacy mieszkający w Brnie przyznają, że na razie nie planują powrotu do kraju. W stolicy Moraw znaleźli pracę, miłość i przyjaciół, a także – jak mówią – korzystniejsze warunki socjalne i bardziej tolerancyjne otoczenie. Część z nich wyemigrowała z powodów światopoglądowych, szukając bardziej otwartego i liberalnego społeczeństwa, inni przyjechali w poszukiwaniu zatrudnienia i stabilizacji. Polonia w Brnie liczy dziś co najmniej kilkaset osób, skupionych m.in. wokół Klubu Polonus, który od końca lat 90. pielęgnuje polską tożsamość i promuje polską kulturę na południu Moraw.

W rozmowach z polskimi mediami Polacy z Brna podkreślają, że to właśnie klimat społeczny w Czechach oraz wartości Unii Europejskiej – takie jak poszanowanie praw człowieka czy ochrona wolności osobistych – dają im dziś poczucie bezpieczeństwa. Część z nich wyjechała z Polski w ostatnich latach, bo uznała, że sytuacja społeczno-polityczna w kraju zagrażała ich swobodom. Na co dzień angażują się w życie lokalne: prowadzą polskie stoisko na jarmarku bożonarodzeniowym, biorą udział w Dniach Mniejszości Narodowych Babylonfest czy organizują Dzień Polski w Brnie, promując polską kuchnię, muzykę i tradycje.

Posłuchaj
00:52 Brno_powrót.mp3 Polacy z Brna wróciliby z emigracji, gdyby zagrożone było bezpieczeństwo Polski. Maciej Jastrzębski/IAR

Mimo tego silnego zakorzenienia w Czechach, rozmówcy zgodnie przyznają, że w przypadku realnego zagrożenia bezpieczeństwa Polski wróciliby, aby stanąć w jej obronie. Podkreślają, że ich codzienne życie toczy się dziś w Brnie, ale za ojczyznę wciąż uważają Polskę – a emigracja nie oznacza zerwania więzi ani obojętności wobec losów kraju.

Na tle deklaracji Polaków z Brna ciekawie wyglądają wyniki ogólnopolskich badań opinii. Z najnowszego sondażu IBRiS dla Radia ZET wynika, że 49,1 proc. badanych nie stawiłoby się do obrony kraju w razie zagrożenia wojną, a 44,8 proc. deklaruje gotowość do walki; 6,1 proc. nie potrafi odpowiedzieć, jak by się zachowało. Co trzecia Polka deklaruje, że zgłosiłaby się do obrony ojczyzny, podczas gdy 55 proc. kobiet odpowiada „nie”; wśród mężczyzn gotowość do walki deklaruje 54 proc., a 44 proc. mówi, że nie stawiłoby się do obrony. 

Najbardziej niepokojące są nastroje wśród najmłodszych. W grupie 18–29 lat69 proc. osób przyznaje, że nie zamierza stawić się do obrony kraju, 13 proc. odpowiada „raczej tak”, a żadna z badanych osób nie deklaruje, że „zdecydowanie” jest gotowa chwycić za broń. Dodatkowe 18 proc. młodych nie wie, jak zachowałoby się w sytuacji wojny. 

Na tym tle deklaracja Polaków z Brna – że w razie zagrożenia Polski gotowi byliby wrócić z emigracji, aby jej bronić – nabiera szczególnego znaczenia. Pokazuje, że nawet ci, którzy z powodów zawodowych czy światopoglądowych zdecydowali się ułożyć życie za granicą, w sytuacji kryzysu wciąż widzą w sobie żołnierzy „drugiego rzutu” – gotowych porzucić wygodę i bezpieczeństwo, by stanąć po stronie kraju, z którym wciąż się identyfikują.

IAR/RadioZet, bs

Akcja "Dowody Pamięci": walka o odzyskanie rodzinnych historii

24.11.2025 16:31
Na co dzień rzadko zastanawiamy się, kim byli ludzie, od których pochodzimy. Wspomnienia o dziadkach czy pradziadkach giną wraz z odejściem najstarszych członków rodziny, a to, co zostaje – kilka fotografii, szkolne świadectwa, strzępy opowieści – często nie pozwala już odtworzyć pełnego obrazu ich życia. Tymczasem istnieje miejsce, w którym ślady po naszych przodkach wciąż czekają, choć większość z nas nawet nie wie o jego istnieniu. To koperty dowodowe, niepozorne teczki przechowywane w urzędach miast i gmin, które dla genealogów stanowią bezcenne źródło informacji. O ich znaczeniu, o tym, dlaczego coraz trudniej do nich dotrzeć, i o obywatelskiej walce o prawo rodzin do swojej historii opowiada w rozmowie Jakub Wolniewicz, genealog, historyczny influencer i twórca popularnego konta "Rodowody" na Instagramie.

RIO 25: nowe pokolenie polonijnych liderów szkoliło się w Brazylii

26.11.2025 17:39
W dniach 26–30 października liderzy polonijni z całej Brazylii spotkali się w Rio de Janeiro na cyklu szkoleń i debat poświęconych przyszłości polskości w kraju. W tym czasie odbyła się Akademia Polonijnych Liderów – RIO 25, projekt finansowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP w ramach inicjatyw wspierających Polonię na świecie. Za organizację wydarzenia odpowiadała Fundacja Volens z Cieszyna, przy współpracy lokalnej z POLONIA – Sociedade Beneficente do Rio de Janeiro.

Rząd finalizuje program "Orka" - to Szwecja dostarczy nowe okręty podwodne dla Polski

27.11.2025 16:30
Dla Polski zakup okrętów podwodnych ze Szwecji oznacza zamianę radzieckiej łady z lat 80. na nowe volvo, a dla NATO wzmocnienie dominacji na Morzu Bałtyckim – oceniła w czwartek szwedzka gazeta „Dagens Nyheter”. Dziennik przypomniał, że polska Marynarka Wojenna dysponuje obecnie tylko jednym przestarzałym okrętem wojennym, wyprodukowanym w ZSRR. Natomiast nabycie od koncernu Saab trzech najnowocześniejszych okrętów A26 oznacza większe możliwości kamuflażu, rozpoznania, a także wypuszczania nurków oraz podwodnych dronów. Inne zalety to możliwość wyposażenia w zupełnie inne systemy uzbrojenia.

Komentarze z Polski: wybór Szwecji na partnera programu "Orka" oraz decyzja Moskwy o zamknięciu konsulatu RP w Irkucku

27.11.2025 17:30
W dzisiejszej audycji mówimy o wybraniu przez Polskę szwedzkiej firmy Saab na dostawcę trzech okrętów podwodnych w ramach programu "Orka". Odnosimy się także do wycofania przez Rosję zgody na działalność konsulatu RP w Irkucku. Rozmawiamy o projekcie „W muzeach 2.0” umożliwiającym cyfrowy dostęp do zbiorów pięciu polskich muzeów. Naszym gościem jest politolog Dr Andrzej Pukszto, z którym rozmawiamy o międzynarodowej konferencji w Kownie, zatytułowanej "Polacy w krajach bałtyckich. Od Powstania Styczniowego do XXI wieku: język, tożsamość, kultura, szkolnictwo".

Litwa: międzynarodowa konferencja poświęcona Polakom z krajów bałtyckich

28.11.2025 11:40
W Kownie na Litwie odbywa się trzydniowa konferencja międzynarodowa poświęcona Polakom w krajach bałtyckich.  Na Litwie, Łotwie i w Estonii żyje blisko 250 tysięcy naszych rodaków. 

Komentarze z Polski: Polonijne spotkanie w Senacie RP oraz konferencja o Polakach w krajach Bałtyckich w Kownie

28.11.2025 22:00
Dziś w programie: Szef MON poinformował, że Polska wybrała szwedzką firmę Saab na dostawcę trzech okrętów podwodnych. Jest to wielomiliardowa umowa, która stanowi kluczowy element starań Warszawy o wzmocnienie obrony na Morzu Bałtyckim.  Umowa ze Szwecją została zawarta w ramach programu „Orka”; w Senacie odbyła się uroczysta inauguracja II Światowego Zgromadzenia Prezesów i  Liderów Organizacji Polonijnych. Spotkanie odbywa się  pod hasłem „Polonia wraz z Polską - globalne współdziałanie”; powstała inicjatywa obywatelska „Dowody Pamięci”, której celem jest uzyskanie szerszego dostępu do cennych dokumentów archiwalnych, do których obecnie dostęp jest ograniczony – rozmowa z  Jakubem Wolniewiczem, genealogiem, popularyzatorem historii; gość PRdZ – Dr Andrzej Pukszto, politolog z Uniwersytetu Witolda Wielkiego w Kownie, o międzynarodowej konferencji w Kownie, zatytułowanej "Polacy w krajach bałtyckich. Od Powstania Styczniowego do XXI wieku: język, tożsamość, kultura, szkolnictwo". Zapraszamy!