Redakcja Polska

Virtuti Militari ofiary Zbrodni Katyńskiej ma trafić do ambasady RP w Kijowie. Rodzina kpt. Juliusza Heinzela chce odzyskać order

12.04.2026 11:55
Wystawiony w marcu na sprzedaż na jednym z ukraińskich portali Order Wojenny Virtuti Militari, należący do kpt. Juliusza Romana Heinzela, ofiary Zbrodni Katyńskiej, ma trafić do polskiej ambasady w Kijowie. Instytut Pamięci Narodowej poinformował, że po jego proteście aukcja została zamknięta. Jednocześnie rodzina oficera przekazała, że chce odzyskać bezcenną pamiątkę po zamordowanym przez Sowietów krewnym. Jak podał IPN, w związku z deklaracją dyrektora ukraińskiego IPN, że order zostanie przekazany do ambasady RP, rodzinę skierowano do rzecznika polskiego MSZ.
Virtuti Militari ofiary Zbrodni Katyńskiej ma trafić do ambasady RP w Kijowie
Virtuti Militari ofiary Zbrodni Katyńskiej ma trafić do ambasady RP w KijowiePolish govt, Public domain, via Wikimedia Commons

Sprawa okazała się bardziej skomplikowana, niż zakładano jeszcze w połowie marca. Wówczas IPN dopuszczał możliwość, że egzemplarz wystawiony na aukcji może być wtórnikiem lub falsyfikatem, ponieważ przedstawiciel rodziny zapewniał, że oryginalny order pozostaje w jej posiadaniu. Najnowsze ustalenia Instytutu są jednak inne. Na podstawie opinii numizmatyka Zbigniewa Nestorowicza, który przeanalizował dostępną fotografię odznaczenia, IPN uznał, że to właśnie egzemplarz wystawiony na aukcji był oryginałem, natomiast artefakt znajdujący się u rodziny pochodził z nadania władz komunistycznych.

Kapitan Juliusz Roman Heinzel był potomkiem zasłużonych dla Łodzi fabrykantów pochodzących z Niemiec i bohaterem wojny polsko-bolszewickiej. Dowodził jednym ze szwadronów 16. Pułku Ułanów Wielkopolskich, a za męstwo został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojskowego Virtuti Militari. Po powrocie do czynnej służby we wrześniu 1939 roku trafił do sowieckiej niewoli. Wiosną 1940 roku został przewieziony ze Starobielska do Charkowa, zamordowany w piwnicach więzienia NKWD i pogrzebany w Piatichatkach.

IPN podkreśla, że sprawa orderu Heinzela wpisuje się w szerszy problem handlu historycznymi pamiątkami związanymi z ofiarami niemieckich i sowieckich represji. W odpowiedzi Instytut rozwija kampanię społeczno-edukacyjną „Pamięć nie na sprzedaż”. Jej elementem jest wystawa pod tym samym tytułem, prezentowana od 8 kwietnia do 6 maja w warszawskim „Przystanku Historia”, a także konferencja prasowa zaplanowana na 16 kwietnia. IPN akcentuje, że dokumenty, fotografie i artefakty o szczególnym znaczeniu dla polskiego dziedzictwa nie powinny stawać się przedmiotem handlu, lecz być chronione jako wspólne dobro.

W marcu ambasador RP w Kijowie Piotr Łukasiewicz informował, że placówka pozostaje w kontakcie z ukraińskimi służbami i właściwymi instytucjami, aby wyjaśnić okoliczności sprawy oraz zabezpieczyć odznaczenie. Apelował też o ostrożność i opieranie się wyłącznie na oficjalnych komunikatach. Dzisiejsze stanowisko IPN pokazuje, że sprawa nie dotyczy już tylko przerwanej aukcji, ale również odzyskania autentycznej rodzinnej pamiątki i szerszej ochrony materialnych śladów polskiej historii.

IPN/dzieje.pl (PAP), bs

Prawosławni w Polsce. Wierni Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego świętują Wielkanoc

12.04.2026 08:30
Prawosławie jest drugą pod względem liczebności grupą wyznaniową w Polsce. W reportażu Jolanty Śmiałowskiej i Jurego Lichtarowicza wierni oraz proboszcz warszawskiej parafii Hagia Sofia, ks. Adam Siemieniuk wraz z żoną Darią, przybliżą specyfikę Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

W połowie kwietnia "Dar Młodzieży" wyruszy w rejs do USA

11.04.2026 11:40
W połowie kwietnia fregata „Dar Młodzieży” wyruszy w rejs do Stanów Zjednoczonych, gdzie weźmie udział w uroczystościach z okazji 250. rocznicy niepodległości USA. Niewykluczone, że będzie to jeden z ostatnich dalekich rejsów 45-letniej jednostki szkolnej Uniwersytetu Morskiego w Gdyni, którą ma zastąpić nowy statek.

Niemiecka prasa: wycofanie żołnierzy USA byłoby strategicznym błędem

11.04.2026 13:30
Niemiecka prasa krytykuje prezydenta USA Donalda Trumpa za groźby kierowane pod adresem sojuszników z NATO za brak wsparcia w wojnie z Iranem. Zdaniem komentatorów wycofanie żołnierzy USA z Niemiec czy Hiszpanii byłoby strategicznym błędem.

"Będziemy wysyłać częściej misje w stronę Srebrnego Globu". Sukces misji Artemis II

11.04.2026 18:25
Dobiegła końca misja Artemis II, która zabrała czworo astronautów w historyczny przelot wokół Księżyca. To „misja znakomicie zrealizowana” - podsumował szef NASA Jared Isaacman.