Przedwojenna różnorodność znajdowała odzwierciedlenie w twórczości kompozytorów, których nazwiska rzadko dziś pojawiają się w programach koncertowych. Wielu z nich musiało opuścić Europę, a ich dzieła przez dziesięciolecia pozostawały poza głównym nurtem życia artystycznego.
Posłuchaj w audycji "Poranek Dwójki" >>>
Rathaus Festival. Opowieść o Polsce, której już nie ma...
W dniu Święta Niepodległości zakończył się Rathaus Festival. Wydarzenie poświęcone przede wszystkim twórczości kompozytorów polsko-żydowskich odbyło się w Nowym Jorku. – Festiwal jest okazją do prezentowania wizji Polski, której już nie ma ze względów historycznych. Polski, która była znacznie bardziej różnorodna i ciekawa – zaznaczał podczas spotkania w Dwójce prof. Grzegorz Mania, pianista i prezes organizacji.
Projekt jest realizowany w Stanach Zjednoczonych od 2021 roku. – Konsekwentnie przez sześć lat co roku przyjeżdżamy do Ameryki z serią koncertów. W zeszłym roku to było aż 19 wydarzeń, w tym roku byliśmy nieco bardziej kameralni – wyjaśniał pianista. W programie znalazły się m.in. dzieła Karola Rathausa, Szymona Laksa, Mieczysława Weinberga, Romana Ryterbanda, czy Grzegorza Fitelberga.
Co ważne, każdego roku jeden z koncertów festiwalu poświęcony jest muzyce współczesnych kompozytorów polskich i amerykańskich. Organizatorzy chcą w ten sposób pokazać, że przywracanie pamięci o dawnych twórcach może iść w parze z prezentowaniem nowych utworów. – Chcemy patrzeć też w przyszłość, a nie tylko w przeszłość – podkreślił gość Dwójki.
Nie tylko na amerykańskiej ziemi. 100 lat Stowarzyszenia Młodych Muzyków Polaków
Muzyka kompozytorów prezentowana jest jednak nie tylko poza granicami naszego kraju. Stowarzyszenie Polskich Muzyków Kameralistów organizuje festiwal "Laks ocalały". Jego trzecia edycja rozpocznie się 14 listopada w warszawskim Wilanowie.
Patronem wydarzenia jest Szymon Laks, polski kompozytor żydowskiego pochodzenia, którego życie i twórczość naznaczyły doświadczenia II wojny światowej. Program obejmuje cztery koncerty, które przybliżą mniej znaną twórczość polską i europejską XX wieku. Tegoroczna odsłona nawiązuje także do setnej rocznicy powstania stowarzyszenia w Paryżu i przypomina o znaczeniu francuskiej stolicy jako miejsca spotkań oraz rozwoju artystycznego.
Koncertowe. weekendy w Wilanowie. "Laks ocalały" po raz trzeci
W programie festiwalu znalazły się cztery koncerty, zaplanowane na 14, 15, 21 i 22 listopada. Wydarzenie zainaugurują oboistka Justyna Stanek i pianistka Monika Kruk. Artystki wykonają utwory m.in. Grażyny Bacewicz, Antoniego Szałowskiego, Witolda Szalonka, Stefana Kisielewskiego i Michała Magina.
Dzień później wystąpią pianistka Joanna Maklakiewicz i altowiolista Marek Bugajski. W ich interpretacji zabrzmią kompozycje m.in. Ignacego Jana Paderewskiego, Karola Szymanowskiego, Szymona Laksa, Aleksandra Tansmana i Grażyny Bacewicz.
Z kolei 21 listopada wystąpią: mezzosopranistka Hanna Hipp i pianista Grzegorz Mania, którzy zaprezentują pieśni Mieczysława Wajnberga, Romana Ryterbanda i Szymona Laksa, w tym utwory inspirowane żydowską tradycją muzyczną.
Zwieńczeniem festiwalu będzie występ skrzypków: Marty Gidaszewskiej i Roberta Łaguniaka, wiolonczelistki Magdaleny Bojanowicz oraz pianisty Piotra Różańskiego. W programie znalazła się Suita na dwoje skrzypiec, wiolonczelę i fortepian na lewą rękę op. 23 Ericha Wolfganga Korngolda.
***
Tytuł audycji: Poranek Dwójki
Prowadzenie: Katarzyna Sanocka
Gość: prof. Grzegorz Mania (pianista, prezes Stowarzyszenia Polskich Muzyków Kameralistów, organizator festiwali "Laks ocalały" i Rathaus Festival)
Data emisji: 12.11.2026
Godz. emisji: 8.30
oprac. zchowaniec
