Szczodry we współpracy, uczulony na kopiowanie. Bezkompromisowy Bogusław Schaeffer

- Często było tak, że zwracali się do niego wykonawcy, szukający jakiegoś konkretnego utworu, a on mówił na to, że to jest już stare, że nie chce mu się tego szukać i napisze coś nowego. Faktycznie, jego mieszkanie było zawalone nutami od góry do dołu. Z drugiej strony jednak był niesłychanie zazdrosny o pomysły. Mógł zgubić jakąś partyturę albo wręczyć ją komuś z nonszalancją, ale był potwornie wściekły, jeśli ktoś go kopiował - mówił w Dwójce Tomasz Biernacki, uczeń Bogusława Schaeffera.

Bogusław Schaeffer dla jednych był wizjonerem, dla innych artystycznym prowokatorem. Dla wszystkich jednak do dziś pozostaje twórcą osobnym

Foto: Andrzej Rybczyński/PAP

>>> Posłuchaj audycji "Dwójka na miejscu"

Bohaterem audycji "Dwójka na miejscu" był artysta, który wymykał się wielu definicjom. Był jednocześnie klasykiem i rewolucjonistą, pedagogiem i prowokatorem, człowiekiem partytury i człowiekiem sceny. Tworzył muzykę, która burzyła przyzwyczajenia. Pisał dramaty, które rozbrajały powagę świata. Uczył uważnego, świadomego i odważnego słuchania.

"Zawsze chciałem być Schaefferem"

Bogusław Schaeffer (1929-2019) był wychowankiem krakowskiego konserwatorium i Zakładu Muzykologii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Zwrócił na siebie uwagę pod koniec lat 50. wieloma artykułami i książkami, wśród których sensacją stała się praca analityczna "Nowa Muzyka". "Byłem cudownym dzieckiem, lecz nigdy nie dbałem o sławę i rozgłos. Zawsze chciałem być Schaefferem" - brzmiała dewiza kompozytora, muzykologa, dramaturga, grafika i pedagoga.

Czytaj także:

• Magdalena Piekorz: jestem fanką Bogusława Schaeffera
• Niezmierzona skala dorobku Bogusława Schaeffera

Dla jednych był wizjonerem, dla innych artystycznym prowokatorem. Dla wszystkich jednak pozostaje do dziś twórcą osobnym. - Można powiedzieć, że Bogusław Schaeffer w pewnym sensie był mistrzem PR-u. Starał się kontrolować swój publiczny wizerunek. Uchwycił się też trochę tego, że kiedyś Stefan Kisielewski napisał o nim: "Schaeffer jest ojcem nowej muzyki w Polsce". Ten cytat przejawia się przez całą jego biografię - tłumaczył Tomasz Biernacki, kompozytor i eseista, uczeń Bogusława Schaeffera.

Od radykała do klasyka

Zdaniem gościa Dwójki, w swojej twórczości Schaeffer wychodził z pozycji radykalnych, by potem coraz bardziej zwracać się ku przeszłości. - On uważał, że zaczyna od zera. To była bardzo odważna myśl. Jednak z wiekiem stawał coraz bardziej zapatrzony w przeszłość. Zaczął pisać koncerty, symfonie, kantaty czy msze. Tak że to nie jest prawda, że on zawsze był taki radykalny i awangardowy - tłumaczył.

O swoich osobistych spotkaniach z kompozytorem opowiedział w audycji również m.in. aktor Jan Peszek.

***

Tytuł audycji: Dwójka na miejscu

Prowadzenie: Monika Pilch i Karol Furtak

Data emisji: 14.02.2026

Godz. emisji: 15.00

pg