Powtórka z historii. Spojrzenie na Rosję sowiecką

Ostatnia aktualizacja: 28.03.2022 18:00
- Jak się pójdzie za daleko, cały Związek Radziecki może się rozlecieć. Demokracja może być w porządku gdzie indziej, ale w Rosji? Co będzie z Ukrainą, jeśli zanadto liberalnie albo demokratycznie się urządzi? Pod tym względem nacjonalizm rosyjski jest bardzo silną podporą dla reżimów - mówił we wczesnych latach 80. w Radiu Wolna Europa prof. Adam Ulam, urodzony we Lwowie polityk i historyk o naturze władzy w Związku Sowieckim.
Lirnik pod cerkwią w Łucku
Lirnik pod cerkwią w ŁuckuFoto: Polona.pl

Zwiastuny wojny

Prezentujemy kolejne archiwalne wypowiedzi zachodnich sowietologów sprzed lat. Odsłaniamy mechanizmy, które doprowadziły do uformowania na Wschodzie postowieckiego systemu politycznego. Jak bardzo wynaturzonego – widzimy, śledząc obłąkańczą agresję Rosji w ostatnich tygodniach.

Czy patrząc wstecz, należało spodziewać się bieżącego obrotu spraw?

W odpowiedzi na to pytanie pomoże nam m.in. cofnięcie się do wiosny roku 1990, jeszcze czasu ZSRR i pierwszych częściowo wolnych wyborów parlamentarnych na Ukrainie. Po półtora roku zostanie uznana niepodległość Ukrainy na fali upadku Moskwy.

Rusyfikacja totalna

O latach podległości sowietom mówił na początku lat 90. w Radiu Wolna Europa Jurij Szczerbak, deputowany ludowy Związku Radzieckiego z Ukrainy. - Całe pokolenia były odcięte od korzeni prawdziwego życia, historii, kultury, podstaw języka. To była brutalna polityka rusyfikacji.

Rusyfikacja, szczególnie Ukrainy, miała przyjąć charakter totalny. - Polityka, która miała neutralizować odrębność i tożsamość ukraińską, nie jest wymysłem bolszewickim czy komunistycznym - podkreślił prof. Rafał Habielski. - To jest kontynuacja polityki, którą prowadziła Rosja carska. To też była walka z językiem, z literaturą.

Czytaj także:

Obojętny Zachód

Zerknijmy na politykę Francji, gdzie zwyciężyła teza, że Wschód i jego losy od roku 1989 zostały scedowane na karb polityki niemieckiej, o czym mówił prof. Krzysztof Pomian. - Pobrzmiewają w tym echa rozmów prof. Pomiana z Jerzym Giedroyciem, który stawiał bardzo podobną tezę o brakach koncepcyjnych, jeśli o chodzi o politykę wobec Rosji i tego, co zostało po jej rozpadzie - zaznaczył Rafał Habielski. - Można dodać, że Rosja w polityce francuskiej zawsze odgrywała ważną rolę.


Posłuchaj
24:59 Ślady pamięci 28.03.2022.mp3 Powtórka z historii. Spojrzenie na Rosję sowiecką (Ślady pamięci/Dwójka)

***

Tytuł audycji: Ślady pamięci

Prowadzili: prof. Rafał Habielski i Andrzej Mietkowski

Data emisji: 28.03.2022

Godzina emisji: 17.30

Czytaj także

Jan Nowak-Jeziorański. Wspomnienie w 17. rocznicę śmierci

Ostatnia aktualizacja: 22.01.2022 17:00
- Jan Nowak-Jeziorański miał zapobiec wybuchowi Powstania Warszawskiego, a przynajmniej poinformować dowództwo Armii Krajowej o tym, że alianci nie będą pomagać, że podzielili Europę w ramach sojuszu antyhitlerowskiego i że Polska nie jest w brytyjsko-amerykańskiej strefie wpływów, tzn. że my jesteśmy w strefie wpływów sowieckich - wyjaśniał w Dwójce Jan Ołdakowski, dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jerzy Giedroyc. Niepodległa Ukraina a bezpieczeństwo Polski

Ostatnia aktualizacja: 28.02.2022 19:00
- Pierwszym w szeregach emigracji polskiej przed 1989 rokiem, kto postawił temat uregulowania spraw polskich z Ukrainą, Litwą, Białorusią i Rosją był Redaktor z Maisons-Laffitte, Jerzy Giedroyc - mówił we wstępie audycji "Ślady pamięci" Andrzej Mietkowski.
rozwiń zwiń