X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Jak powstawała II Rzeczpospolita

Ostatnia aktualizacja: 13.11.2011 06:01
- Nic nie rozumiecie mojej sytuacji i całej sytuacji w ogóle. Nie chodzi o lewicę czy o prawicę, mam to w d… - mówił w 1918 roku Józef Piłsudski.
Audio

11 listopada 1918 roku podpisano zawieszenie broni na froncie zachodnim. Kończyła się I wojna światowa, która przyniosła klęskę Austro – Węgier, Niemiec i Rosji. Wszyscy trzej zaborcy przegrali. Odpowiednia koniunktura międzynarodowa, wsparcie ententy i działania podejmowane przez polskie społeczeństwo zaowocowały odzyskaniem niepodległości.

Przed odrodzonym państwem polskim stanęły poważne wyzwania. Należało stworzyć polską armię, która mogłaby skutecznie walczyć o kształt granic i stworzyć jeden ośrodek władzy. Palącym problemem była kwestia bezpiecznego opuszczenia ziem polskich przez armię niemiecką. W samej Kongresówce przebywało ponad 110 tysięcy Niemców, a około 600 tysięcy na wschodzie kraju.
 

Komendant w Warszawie

10 listopada z więzienia magdeburskiego, gdzie był więziony od lipca 1917 roku, powrócił do Warszawy Józef Piłsudski. Następnego dnia Rada Regencyjna przekazała mu dowództwo nad tworzącym się wojskiem. 22 listopada Piłsudski objął urząd Tymczasowego Naczelnika Państwa, nawiązanie do tradycji powstania kościuszkowskiego nie było przypadkowe.

Od tego momentu, przynajmniej teoretycznie Piłsudski posiadał władzę nieograniczoną. Nie zamierzał jednak korzystać z tych uprawnień. Podporządkował mu się Tymczasowy Rząd Republiki Polskiej z Ignacym Daszyńskim na czele, który powstał w nocy z 6 na 7 listopada 1918 roku w Lublinie. Wkrótce Naczelnik powołał nowy rząd pod prezesurą Jędrzeja Moraczewskiego. Opracowana została ordynacja wyborcza, oparta na powszechnym, równym, tajnym, bezpośrednim i proporcjonalnym prawie wyborczym. Jednocześnie na styczeń następnego roku rozpisane zostały wybory do sejmu ustawodawczego.

Tylko w Radiach Wolności tysiące dźwięków o Piłsudskim - ZAPRASZAMY!

Piłsudski, choć został niekwestionowanym przywódcą narodu, cieszył się wyłącznie poparciem lewicy niepodległościowej. Narodowa Demokracja, co najwyżej akceptowała istniejącą sytuację w obawie przez radykalizacją nastrojów i rozprzestrzenianiem się "czerwonej zarazy".

Piłsudski dążył więc do porozumienia z prawicą i utworzenia rządu w oparciu o szerszą koalicję, co pozwoliłoby na międzynarodowe uznanie Polski. Starym towarzyszom z PPS, którzy mieli o to pretensję odpowiedział gniewnie: - Nic nie rozumiecie mojej sytuacji i całej sytuacji w ogóle. Nie chodzi o lewicę czy o prawicę, mam to w d… Nie jestem tu od lewicy i nie dla niej, jestem dla całości.

Ponad interesy partyjne

16 stycznia 1919 roku powstał kolejny rząd, na którego czele stanął Ignacy Paderewski. Otrzymał on poparcie paryskiego Komitetu Narodowego Polskiego i jej przewodniczącego Romana Dmowskiego. Wkrótce nowy rząd uzyskał uznanie państw zachodnich.

Jeszcze w grudniu 1918 roku Piłsudski wysłał do Paryża swoich przedstawicieli, między innymi Michała Sokolnickiego i Bolesława Wieniawę – Długoszowskiego, którzy dostarczyli przebywającemu tam Romanowi Dmowskiemu osobiste pismo od Naczelnika. List zaczynał się od słynnych słów "Drogi Panie Romanie!".

Piłsudski wyjaśniał w nim, że nie chce dopuścić do podwójnego przedstawicielstwa Polski na kongresie wersalskim i odwołując się do starej znajomości, pisał: - "Mam nadzieję, że w tym wypadku i w chwili tak poważnej, co najmniej kilku ludzi, - jeśli, niestety, nie cała Polska – potrafi się wznieść ponad interesy partyj, klik i grup. Chciałbym bardzo widzieć Pana między tymi ludźmi".

Bez wątpienia obaj panowie potrafili tego dokonać w kluczowych dla Polski chwilach. 

Wybory

26 stycznia odbyły się wybory parlamentarne. Ze względu na trwające działania wojenne przeprowadzono je tylko w dawnej Kongresówce i Galicji Zachodniej. Dopiero w czerwcu wybrano posłów z Wielkopolski. W Małopolsce Wschodniej ze względu na starcia polsko – ukraińskie nie można było przeprowadzić wyborów, wobec tego za posłów uznano dawnych deputowanych do parlamentu austriackiego.

10 lutego po raz pierwszy zebrał się nowy sejm. Podczas uroczystości otwarcia z ust Piłsudskiego padły znamienne słowa "Półtora wieku walk, krwawych nieraz i ofiarnych, znalazło triumf w dniu dzisiejszym" 20 lutego 1919 roku sejm uchwalił tzw. Małą Konstytucję, która oddawała władzę ustawodawczą w ręce sejmu, jednocześnie powierzała Piłsudskiemu "dalsze sprawowanie urzędu Naczelnika Państwa".

Zakończył się pierwszy etap budowania II Rzeczpospolitej.

(p.d)

 

/


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

"Cud nad Wisłą" czyli Bitwa Warszawska

Ostatnia aktualizacja: 15.08.2015 01:00
- Klęska w Bitwie Warszawskiej mogła doprowadzić do sytuacji, że Europa byłaby czerwona niemal po Pireneje - uważa historyk, prof. Janusz Cisek.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wygrana wojna i przegrany pokój

Ostatnia aktualizacja: 18.03.2011 06:00
Dla jednych był porażką polskich elit politycznych, dla drugich zwycięstwem ich realizmu. Traktat Ryski kończył wojnę z bolszewikami, ale nie likwidował zagrożenia ze Wschodu.
rozwiń zwiń