Żagaryści. Poezja jak spoiwo

Ostatnia aktualizacja: 20.06.2020 12:00
- Mamy do czynienia z wyraźnym fenomenem. Jest to grupa o charakterze partnerskim. I mimo że byli to studenci różnych kierunków, stała się grupą towarzyską, która stworzyła swój własny styl pisarski - mówił w Dwójce prof. Tadeusz Bujnicki, historyk literatury z Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Wilno. Zaułek literacki
Wilno. Zaułek literackiFoto: NAC

Posłuchaj
23:50 2020_06_19_21_30_00_PR2_Strefa_literatury.mp3 Prof. Tadeusz Bujnicki o grupie poetyckiej "Żagary" (Strefa literatury/Dwójka)

 

Jak opowiadał gość audycji, grupa "Żagary" składała się z ośmiu, czasem dziesięciu poetów w wieku od 21 do 24 lat. Powstała w Wilnie w bardzo szczególnych okolicznościach, na początku lat 30. XX wieku, dzięki inicjatywie ówczesnego redaktora Słowa Wileńskiego Stanisława Mackiewicza.

- Wilno lat 30. było niesłychanie ciekawe i pod względem naukowym, chodzi tutaj o środowisko uniwersyteckie i intelektualne, i pod względem artystycznym, bowiem znaleźli się tak nie tylko twórcy literatury, ale także innych dziedzin sztuki. Dodałbym do tego jeszcze jeden, bardzo ważny element dla tworzenia zbiorowości, czyli Radio Wileńskie. Spełniało ono funkcję kulturotwórczą.

Nazwę pisma literackiego "Żagary", którego pierwszy numer ukazał się w kwietniu 1931 roku, wymyślili Czesław Miłosz i Teodor Bujnicki. W języku kresowym oznacza ona "chrust, patyki służące do rozpalania ogniska". Dla wielbicieli poezji, "Żagary" to jedna z najważniejszych grup w naszej literaturze. W swoim manifeście "Żagaryści" pisali: "Idące Wilno, a więc pokolenie, które dopiero startuje. Startuje na już przez siebie wybranej bieżni. Nie tworzymy grupy, szkoły, kierunku, łączy nas wspólny wysiłek raczej, niż jego charakter".

- Owi poeci zakładali pewną wspólnotę poetyki, pewien rodzaj pisania, który z jednej strony tworzył charakterystyczny dla grupy katastrofizm, z drugiej strony była to grupa poetycka wyraźnie określająca swoje poglądy. Była to grupa niewątpliwie o orientacji lewicowej i krytycznej wobec ówczesnych stosunków panujących w Polsce, a równocześnie reagująca na wielki kryzys, który wpływał właśnie na ich katastroficzne myślenie - podkreślił prof. Tadeusz Bujnicki.

Historyk literatury opowiadał również m.in. o przyjaźni między członkami grupy "Żagary", o tragicznej śmierci swojego ojca Teodora Bujnickiego, a także o przyczynie końca Żagarystów. Jak ciekawe i różnorodne było to środowisko, możemy się również przekonać biorąc do ręki wydaną niedawno w serii "Biblioteka Narodowa" antologię poetycką "Żagary".

***

Tytuł audycji: Strefa literatury

Prowadziła: Dorota Gacek

Gość: prof. Tadeusz Bujnicki (historyk literatury z Uniwersytetu Jagiellońskiego, autor wstępu do tej publikacji i syn jednego z "Żagarystów" Teodora Bujnickiego)

Data emisji: 19.06.2020

Godzina emisji: 21.30

Czytaj także

"Nobel water" i kawa w Rzymie, czyli przyjaciele o Miłoszu

Ostatnia aktualizacja: 16.08.2019 13:12
- Poznaliśmy się w 1981 roku, gdy Czesław Miłosz przyjechał do Krakowa opromieniony sławą noblisty. To był czas karnawału Solidarności, na spotkaniu w Domu Literatów był tłum. On czytał swoje wiersze i poprosił o szklankę wody. Gdy mu ją podałem, upił z niej łyk, a ja ją zachowałem wraz z pozostałą zawartością. Podczas późniejszych przyjęć popijaliśmy po łyżeczce tej "Nobel water" – opowiadał w Dwójce Bronisław Maj.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tadeusz Konwicki. Pisarz i "czuły prześmiewca" [POSŁUCHAJ]

Ostatnia aktualizacja: 22.06.2021 05:45
Znakomity prozaik, scenarzysta i reżyser, autor m.in. książki "Mała Apokalipsa" i filmu "Ostatni dzień lata". Tadeusz Konwicki urodził się 95 lat temu, 22 czerwca 1926 roku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Eksplodujące wiersze. Julian Przyboś, wojna i poezja

Ostatnia aktualizacja: 06.10.2021 05:49
51 lat temu zmarł Julian Przyboś, awangardowy poeta, eseista, teoretyk literatury, a także członek Polskiej Organizacji Wojskowej, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej.
rozwiń zwiń