Kanały internetowe

Historia

Serwisy historyczne

Radiowe Centrum Kultury Ludowej

Studio Reportażu Polskiego Radia

Orkiestra Polskiego Radia W Warszawie

Lektury Do Słuchania

Ramówka

Częstotliwości

Sklep

Szkolenia

Section05

badania

NAUKA Dlaczego ludzie są praworęczni? Naukowcy mają teorię

Zespół naukowców z Uniwersytetu Oksfordzkiego wskazuje, że dominacja praworęczności u ludzi może wynikać z dwóch kluczowych zmian ewolucyjnych: przyjęcia wyprostowanej postawy i rozwoju większego mózgu. Badacze sugerują, że właśnie te czynniki mogły ukształtować wyjątkową wśród naczelnych przewagę jednej strony ciała, obserwowaną u około 90 proc. populacji. Zobacz więcej na temat: NAUKA ŚWIAT naukowcy człowiek

NAUKA Woda w rzekach traci tlen. Naukowcy: nadchodzi cicha katastrofa

Naukowcy alarmują, że w rzekach na całym świecie szybko ubywa tlenu. Badania pokazują, że ocieplenie klimatu może doprowadzić do masowego wymierania ryb i kryzysów ekologicznych. Zobacz więcej na temat: ŚWIAT NAUKA zmiany klimatyczne ryby

Pozostałości alkoholu sprzed 4,5 tys. lat. na Podlasiu

Na Podlasiu odkryto pozostałości napojów alkoholowych w naczyniach sprzed 4,5 tys. lat. Odkrycia dokonali naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego i Politechniki Łódzkiej. Jak się okazuje są to najwcześniejsze ślady chemiczne sfermentowanych napojów alkoholowych w regionie. Zobacz więcej na temat: archeologia Podlasie alkohol

NAUKA Kawa może spowalniać starzenie. Naukowcy wskazują mechanizm

Kawa nie tylko pobudza, ale także pomaga opóźniać procesy starzenia się organizmu - możemy przeczytać na stronie Texas A&M University. Opisano tam wyniki badań, które wskazują, że związki zawarte w kawie mogą działać częściowo poprzez aktywację receptora w organizmie, znanego jako NR4A1 - białka, którego rola w procesie starzenia się, reakcji na stres i chorób jest - jak się okazuje - coraz bardziej widoczna. Zobacz więcej na temat: ŚWIAT medycyna zdrowie NAUKA kawa żywność USA

Szczury wiedzą więcej, niż myślimy. Naukowcy badają ich emocje

Kwiecień jest miesiącem budowania świadomości o szczurach. Przez lata kojarzone były głównie z laboratoriami i miejskimi piwnicami, naukowcy przekonują, że to zwierzęta wyjątkowo inteligentne, społeczne i wrażliwe. O ich niezwykłych zdolnościach mówiła w Programie 1 Polskiego Radia prof. Ewelina Knapska. Zobacz więcej na temat: NAUKA emocje zwierzęta

NAUKA "Kraken" z legend naprawdę istniał? Opublikowano badania

Naukowcy odkryli, że w oceanach mogły żyć gigantyczne ośmiornice przypominające legendarnego "Krakena", osiągające nawet 19 m długości. Badania wskazują, że te potężne stworzenia mogły być drapieżnikami konkurującymi z morskimi gigantami. Zobacz więcej na temat: NAUKA zwierzęta oceany

"Naturalny Ozempic"? Naukowcy mówią o przełomie

Naukowcy odkryli naturalny peptyd BRP, który w badaniach na zwierzętach skutecznie zmniejszał apetyt i sprzyjał redukcji tkanki tłuszczowej. Wyniki sugerują, że może on ograniczać skutki uboczne typowe dla terapii odchudzających, otwierając drogę do nowych metod leczenia otyłości. Zobacz więcej na temat: NAUKA Ozempic ŚWIAT medycyna

"Klub Trójki": rozmowa o polskim ekstremizmie w sieci

Nie wszyscy mają jednakowe poglądy, czego najlepszym przykładem są wyniki wyborów. Ale są też ludzie, którzy prezentują poglądy skrajne, wręcz ekstremistyczne. Ilu ich jest, jakie poglądy reprezentują - o tym w "Klubie Trójki" rozmawiać będzie Maciej Wasielewski. Zobacz więcej na temat: społeczeństwo raport Konrad Dulkowski Maciej Wasielewski Klub Trójki Trójka

To proste badanie może przewidzieć zawał serca i udar

Naukowcy z USA odkryli, że stężenie rzadko badanej cząsteczki we krwi mówi o naszym stanie zdrowia więcej, niż testy poziomu cholesterolu. Według nich, gdyby to zmienić, spadłaby liczba zawałów serca i udarów. Zobacz więcej na temat: NAUKA medycyna zdrowie cholesterol

NAUKA Odtworzyli średniowieczną twarz. Tak wyglądał Polak

Badacze odtworzyli twarz mężczyzny z Łekna, który żył w średniowieczu. Mężczyzna cierpiał na dwie rzadkie choroby. Zobacz więcej na temat: NAUKA ŚWIAT

Chiny mapują ocean. Szykują się na wojnę z USA?

Chiny prowadzą badania dna oceanicznego w Oceanach Spokojnym, Indyjskim i Arktyce. Statek badawczy oraz inne jednostki zbierają dane niezbędne do skutecznego operowania okrętami podwodnymi i wykrywania jednostek przeciwnika w strategicznych regionach. Kluczowym elementem tej strategii jest projekt "przezroczystego oceanu". Zobacz więcej na temat: Chiny ocean spokojny USA wojna Azja

Ludzie są z natury muzykalni. Potwierdzają to wyniki badań

Zdolność percepcji muzyki ma u ludzi podłoże biologiczne, a nie tylko kulturowe. To wniosek płynący z różnorodnych badań prowadzonych z udziałem dzieci, dorosłych i na zwierzętach. Zobacz więcej na temat: MUZYKA człowiek

NAUKA Zaskakujące odkrycie. Japończycy stworzyli "przezroczysty mózg"

Japońscy naukowcy opracowali nowy odczynnik, który sprawia, że mózg staje się przezroczysty, co pozwala na jego nieinwazyjne obrazowanie. Dzięki temu możliwe będzie zrozumienie prawidłowej dynamiki działania tego organu. Zobacz więcej na temat: ŚWIAT Japonia medycyna mózg NAUKA

Cyberatak na Narodowe Centrum Badań Jądrowych. Minister mówi o irańskim śladzie

- Mieliśmy do czynienia z atakiem na Narodowe Centrum Badań Jądrowych. Nie był może potężnej i dużej skali, ale była próba przełamania zabezpieczeń, która została powstrzymana - poinformował minister cyfryzacji. Krzysztof Gawkowski w podcaście "News Michalskiego" wskazał też potencjalne źródło ataku. Zobacz więcej na temat: Narodowe Centrum Badań Jądrowych atom atak hakerów

NAUKA Ciąża jak "reset", może chronić przed rakiem. Nowe badania

Naukowcy mogą być bliżej wyjaśnienia, dlaczego kobiety, które rodzą dzieci w młodym wieku, rzadziej chorują na raka piersi. Nowe badania sugerują, że kluczową rolę mogą odgrywać nietypowe komórki pojawiające się w tkance gruczołu piersiowego wraz z wiekiem. Okazuje się, że ciąża może hamować ich powstawanie. Zobacz więcej na temat: ŚWIAT NAUKA rak piersi

Lepsza aura to lepszy nastrój? Badania potwierdzają związek między pogodą a depresją

Plucha, pochmurne niebo i wilgotne powietrze - wielu ludzi intuicyjnie czuje, że taka pogoda pogarsza nastrój. Teraz okazuje się, że nie jest to jedynie subiektywne wrażenie. Psychiatrzy z Białegostoku dostarczyli naukowych dowodów na związek między warunkami pogodowymi a kondycją psychiczną. I nie chodzi wcale o brak światła czy słońca, ale o wilgotność powietrza, a zwłaszcza jej wahania. Zobacz więcej na temat: depresja pogoda zdrowie psychiczne

NAUKA Dwa różne mózgi, dwa typy ADHD. Przełomowe wyniki badań

ADHD może nie być jednym zaburzeniem. Nowe badania chińskich naukowców wskazują, że istnieją co najmniej dwa różne typy tego zaburzenia, które różnią się zarówno objawami, jak i zmianami w mózgu. Zobacz więcej na temat: ŚWIAT adhd mózg psychiatria NAUKA

Trzy ważne badania edukacyjne w szkołach. Znamy szczegóły

W marcu w wybranych szkołach podstawowych przeprowadzone zostaną trzy ważne badania edukacyjne: badanie główne PIRLS 2026 oraz badania pilotażowe TIMSS 2027 i ICCS 2027. Projekty te dotyczą odpowiednio umiejętności czytania, kompetencji matematycznych i przyrodniczych oraz kompetencji obywatelskich uczniów. Zobacz więcej na temat: POLSKA edukacja szkoła