Kanały internetowe

Historia

Serwisy historyczne

Radiowe Centrum Kultury Ludowej

Studio Reportażu Polskiego Radia

Orkiestra Polskiego Radia W Warszawie

Lektury Do Słuchania

Ramówka

Częstotliwości

Sklep

Szkolenia

Section05

starożytność

Rzeź powstańców i uparta Teodora. Jak powstała Hagia Sophia?

Hagia Sophia została wzniesiona nie tylko przez ambicję cesarza Justyniana i dzięki zdolnościom wybitnych architektów. Wpływ na powstanie tego wyjątkowego dzieła architektury chrześcijańskiej miało krwawo stłumione na stadionie powstanie mieszkańców Konstantynopola i determinacja cesarzowej Teodory, która przekonała męża, by nie uciekał przed zbuntowanym ludem z miasta. Zobacz więcej na temat: Konstantynopol średniowiecze Stambuł Rzym kibice zamieszki

"Wiem, że nic nie wiem". To jedno z najsłynniejszych zdań, które przetrwało setki lat

W jednym z dzieł Platona Sokrates mówił, że nabrał wprawy w umieraniu. Że uczył się tego przez całe życie. Co wiemy o tym tajemniczym filozofie (znanym zresztą z powiedzenia "Wiem, że nic nie wiem"), który 15 lutego 399 roku p.n.e. został skazany na karę śmierci? Sokrates. Filozofia, podważanie autorytetów i droga ku śmierci Zobacz więcej na temat: Sokrates filozofia Ateny Grecja literatura śmierć

Świat rozpada się na Wschód i Zachód, czyli podział Cesarstwa Rzymskiego

17 stycznia 395 roku zmarł cesarz Teodozjusz. Był on ostatnim władcą zjednoczonego rzymskiego imperium. Jego dwaj synowie objęli panowanie we wschodniej i zachodniej części cesarstwa. Podział rzymskiego świata stał się rzeczywistością. Zobacz więcej na temat: starożytny Rzym Konstantynopol Rzym administracja polityka

Alea iacta est, czyli kości zostały rzucone. Słowa, które rozpoczęły wojnę

Słowa te, zapisane przez Swetoniusza, miał wypowiedzieć Juliusz Cezar ponad dwa tysiące lat temu, gdy 10 stycznia 49 p.n.e. na czele swojej armii przekroczył rzekę Rubikon, rozpoczynając wojnę domową w republice rzymskiej. Zobacz więcej na temat: Juliusz Cezar Rzym

Nowy Rok to dla wielu okazja do życiowych bilansów i nowych planów. Świadomość końca kolejnego roku i (zawsze za szybkiego) upływu czasu może również sprzyjać refleksji nad tym, jak najlepiej ów czas, który nam został, wykorzystać. Przypomnimy zatem, co mówili inni – nie tylko wielcy myśliciele – o umiejętności życia. Zobacz więcej na temat: filozofia czas kalendarz psychologia życie

Jak zginął Kommodus? Na pewno nie tak, jak w "Gladiatorze"

W obrazie Ridleya Scotta rzymski cesarz ginie w Koloseum zasłużoną śmiercią z ręki gladiatora Maximusa, którego wcześniej ograbił z sukcesji cesarskiej purpury i któremu zgładził rodzinę. Maximus też umiera, bo Kommodus przed pojedynkiem rani go śmiertelnie, by zapewnić sobie zwycięstwo. Tłum wynosi ciało gladiatora, zostawiając martwego imperatora w piasku areny. Koniec jednego z najokrutniejszych rzymskich augustów w rzeczywistości nie był tak poetycki, ale równie żałosny. Zobacz więcej na temat: HISTORIA Rzym Bartłomiej Makowski Andrzej Sowa

Te historie o narodzeniu Jezusa nie znalazły się w Biblii

Ewangelie stosunkowo niewiele miejsca poświęcają najwcześniejszym latom życia Jezusa. Stąd już od II wieku powstawały opowieści - nieuznane przez Kościół za kanoniczne - które miały za zadanie zaspokoić ludzką potrzebę dowiedzenia się "czegoś więcej". Teksty te, w dużej mierze pełne fantazji i niesamowitości, można jednak czasami odczytać i jako ilustrację poważnych religijnych tez. Zobacz więcej na temat: Boże Narodzenie średniowiecze Biblia ewangelia literatura msn21-historia

Jedna z najstarszych księgarni świata znajduje się w Polsce

Dzieje sprzedawania książek należą nie tylko do historii handlu, lecz także i kultury. Księgarnie od zawsze były przestrzeniami szczególnymi: jako miejsce wymiany wiedzy i spotkań książkowych poszukiwaczy, jako skarbnice klasyki i dostarczyciele nowych idei. Polska ma w tej kulturowej wymianie swój ważny udział. Zobacz więcej na temat: książki średniowiecze handel Kraków Lizbona

Mezopotamski Noe, czyli przełomowy fragment "Eposu o Gilgameszu"

3 grudnia 1872 roku asyrolog-amator George Smith na spotkaniu londyńskiego Towarzystwa Biblijnej Archeologii ogłosił odkrycie, które okazało się rewolucją w postrzeganiu dziejów Biblii. Zobacz więcej na temat: HISTORIA Bliski Wschód Biblia literatura Bartłomiej Makowski

Kot domowy jest z nami krócej, niż sądzono. Nowe ustalenia

Kot domowy przybył do Europy z Afryki Północnej znacznie później niż dotąd sądzono. Tak wynika z najnowszych badań opublikowanych na łamach tygodnika "Science". Zobacz więcej na temat: koty

Sława i hańba, krew i pieniądze, dziewczęta i kciuki

Byli uwielbiani i pogardzani. Kochały ich kobiety, zarabiali krocie, ale nie mieli większości praw obywatelskich. Ich życie zależało tyleż od sprawności w walce, co od kaprysu tłumu. Kim byli wojownicy umierający ku uciesze rzymskiego ludu? Zobacz więcej na temat: starożytny Rzym Republika Rzym archeologia historia Europy Morze Śródziemne Grecja śmierć Gladiator 2

Najtragiczniejsza była "czarna śmierć". Historia chorób zakaźnych

Historia epidemii zna wiele przypadków, w których możliwe byłoby ograniczenie liczby ofiar. Przykład "hiszpanki", grypy sprzed stu lat pokazuje, że gdyby ludzie solidarnie stosowali się do zaleceń i unikali dużych skupisk, możliwe byłoby zmniejszenie ofiar pandemii. Zobacz więcej na temat: HISTORIA choroby zakaźne wirus dżuma grypa Europa Rzym Grecja średniowiecze

GEM otwarte po 20 latach. Muzeum jest największym poświęconym jednej cywilizacji

W sąsiedztwie wielkich egipskich piramid i tajemniczego Sfinksa otwarto Wielkie Muzeum Egipskie (GEM). Budowa obiektu trwała 20 lat, ale, co potwierdzają tłumy odwiedzających, było warto na to czekać. Zobacz więcej na temat: Czwórka Giza Egipt starożytny Egipt muzeum zabytki

Nikt się tego nie spodziewał. Odkrycie grobowca Tutanchamona

4 listopada 1922 roku brytyjski archeolog Howard Carter odkrył kamienne stopnie prowadzące do tego, co trzy tygodnie później okazało się nienaruszonym przez trzy tysiące lat grobowcem faraona Tutanchamona. To, co znaleziono w jego wnętrzu, przerosło oczekiwania badaczy. Zobacz więcej na temat: Egipt archeologia odkrywcy

Tutanchamon. Chorowita marionetka w rękach swoich doradców

Gdy ponad sto lat temu, 4 listopada 1922 roku, Howard Carter jako pierwszy człowiek od ponad trzech tysięcy lat wchodził do grobowca, jednocześnie przywrócił historii losy władcy. A było to panowanie nierozerwalnie wiążące się ze skutkami wielkiego przewrotu religijnego i walką o władzę rozgrywającą się ponad głową małoletniego króla. Zobacz więcej na temat: Egipt Bartłomiej Makowski

"Niech mu ziemia lekką będzie". Zwyczaje pogrzebowe antyku

Niektóre pogrzebowe zwyczaje Greków i Rzymian, takie jak rwanie włosów z głowy wśród płaczu i krzyków czy pocałunek w usta umierającego, mogą dziś zaskakiwać. Równocześnie wiele z antycznych obyczajów zostało przejętych przez rodzące się chrześcijaństwo i współcześnie ich obecność wydaje się zupełnie naturalna. Zobacz więcej na temat: pogrzeby Grecja Rzym Wszystkich Świętych

Słowa, które znajdziesz na cmentarzach. "Nie może być inaczej"

Od hasłowych określeń po opisy dokonań. Od próśb o modlitwę po wyrazy żalu. Cytaty niosące pocieszenie, ale i słowa niepozostawiające miejsca na nadzieję. Te znane ze współczesnych cmentarzy napisy na grobach mają swoją długą wielowiekową historię. I bywają czasami zaskakujące. Zobacz więcej na temat: cmentarz starożytna Grecja starożytny Rzym literatura filozofia Epitafium

Chrześcijanie, muzułmanie i Żydzi ocalili starożytne skarby

W pierwszej połowie XII wieku arcybiskup Rajmund I założył w Toledo ośrodek przekładowy, w którym chrześcijanie, muzułmanie i Żydzi tłumaczyli z języka arabskiego m.in. antyczne dzieła. W Międzynarodowym Dniu Tłumacza warto przypomnieć to jedno z miejsc, dzięki któremu Europa uzyskała dostęp do skarbnicy dawnej wiedzy. Zobacz więcej na temat: średniowiecze filozofia literatura Hiszpania tłumaczenie islam chrześcijaństwo Żydzi