Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

Trójka

Bękart, wdowa i sierota...

Po odcinku o błędach w składzie dziś o pochodzenie słów "bękart", "wdowa" i "sierota", jako nazwach osobowych. Słowo "bękart" to pogardliwe określenie nieślubnego dziecka. A pochodzi ze średnio-wysoko-niemieckiego "banchart", które dało współczesne określenie "bankert" - oba w znaczeniu nieślubne dziecko. Słowa te wzięły się od rzeczownika "Bank", czyli ława, ławka, a to dlatego, że bękarty płodzono poza małżeńskim łożem - na ławach właśnie, a przynajmniej takie panowało przekonanie. Wyraz "wdowa" pochodzi od prasłowiańskiego vьdova w tym samym znaczeniu, co dziś. Przodkiem tego wyrazu (oraz angielskiego "widow" czy niemieckiego "Witwe") jest praindoeuropejska forma ueidh-, która oznaczała oddzielić, odłączyć - dlatego pierwotnie "wdowa" to ‘odłączona od męża’. A skąd się wzięło słowo sierota? Zobacz więcej na temat: 

Nowe pomysły Karola Nawrockiego. Trela: nie z nami te numery

Jednymi z najnowszych pomysłów Karola Nawrockiego są zmiana polskiej konstytucji i referendum w sprawie unijnej polityki klimatycznej. Nad jego przeprowadzeniem ma głosować w tym tygodniu Senat. - Pytanie referendalne jest głupie. Gdyby się zgodzić z wolą prezydenta, to trzeba pakować walizki i wyprowadzać Polskę z Unii Europejskiej. Nikt o zdrowych zmysłach nie zgodzi się na takie referendum. Natomiast my z PiS-em i Nawrockim nie będziemy zmieniać konstytucji - powiedział Tomasz Trela z Nowej Lewicy. Zobacz więcej na temat:  polityka POLSKA Tomasz Trela Nowa Lewica

Kinga Preis: "Moralność pani Dulskiej" wciąż można odczytywać na nowo

I znowu klasyka w Teatrze Telewizji: tym razem "Moralność pani Dulskiej" w reżyserii Agnieszki Glińskiej i Franciszka Przybylskiego z Kingą Preis w roli głównej. Tę zaskakującą adaptację z równie zaskakującą kreacją można będzie obejrzeć już w poniedziałek, 18 maja, o godz. 20.30 w TVP1. Czy sztuka Zapolskiej wciąż jest aktualna - o tym także z Kingą Preis rozmawiał Piotr Radecki. Zobacz więcej na temat:  KULTURA TEATR Teatr Telewizji Kinga Preis Agnieszka Glińska Gabriela Zapolska

The Cranberries - "Linger". Historia pierwszego pocałunku

Kiedy masz 17 lat, to wszystko jest tak dramatyczne - tak mówiła Dolores O'Riordan o wydarzeniu, które zainspirowało piosenkę "Linger" - pierwszą, jaką napisała razem grupa The Cranberries. Nastoletnia wokalistka dołączyła do kolegów w 1990 roku, kiedy nazywali się jeszcze The Cranberry Saw Us. Gitarzysta Noel Hogan twierdzi, że cały zespół zupełnie nie potrafił grać, a on sam znał wtedy około pięciu akordów, z czego cztery wykorzystał w "Linger". Starał się naśladować przede wszystkim muzykę zespołu The Smiths. Dolores wzięła do domu kasetę demo z instrumentalną wersją utworu, a kiedy tydzień później pojawiła się na kolejnej próbie, zaprezentowała chłopakom całą melodię wraz z tekstem."Linger" opowiadało o chłopaku poznanym na dyskotece, z którym Dolores pocałowała się po raz pierwszy w życiu. Miała nadzieję, że to początek czegoś większego, ale na kolejnej imprezie chłopak wybrał sobie inną partnerkę. Poczuła się zraniona jak nigdy dotąd... Zobacz więcej na temat: 

Kontrowersje na temat spotu z "ożywionym przez AI" Andrzejem Lepperem

Wygenerowany przez sztuczną inteligencję deepfake ze zmarłym 15 lat temu Andrzejem Lepperem wywołał internetową dyskusję nad tym, czy to nowa jakość pozyskania wyborców czy zdecydowanie przekroczona granica manipulacji? To forma zainteresowania wyborców? Tak w obecnych czasach wygląda polityczny PR? Właśnie wchodzimy w epokę, w której nie możemy już wierzyć własnym oczom i uszom? Groźniejsza jest sama treść filmu, czy jego viralowy potencjał? Jak taki deepfake wpływa na nasze zaufanie do prawdziwych nagrań i autentycznych wypowiedzi - nie mówiąc o szacunku do zmarłych? Gościni: prof. Katarzyna Bąkowicz, medioznawczyni, ekspertka ds. komunikacji, Uniwersytet SWPS.  Zobacz więcej na temat: 

Nelio Biedermann - "Lázár"

Wciąż tkwimy w XX wieku, wciąż żyjemy w cieniu wywołanych wówczas konfliktów... Tak twierdzi szwajcarski pisarz - Nelio Biedermann, autor powieści "Lazar", którą zaczął pisać jako szesnastolatek. To saga, opowieść o trzech pokoleniach rodziny Lázár. Biedermann, bazując na losach własnej rodziny, kreśli w powieści niezwykle interesujące portrety kobiet i mężczyzn, pokazuje strategie przetrwania lub drogę ku klęsce, ze zrozumieniem zdaje się podchodzić do wyborów dokonywanych przez kolejne postaci - od milczenia przez zatracenie po ucieczkę. Pisze o upadku monarchii Habsburgów, o dwóch wojnach, prześladowaniu mniejszości, losie węgierskich Żydów, o powstaniu węgierskim w 1956 roku  i o całkowitym upokorzeniu społeczeństwa przez komunistyczne władze... Zobacz więcej na temat: