Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

Trójka

Stanisław Łubieński wśród nominowanych do Nagrody Literackiej Warszawy

Znamy nominowane książki do tegorocznej edycji Nagrody Literackiej m.st. Warszawy. Kapituła wybrała 15 najlepszych polskich książek wydanych w 2025 roku w kategoriach: proza, poezja, literatura dziecięca, książka o tematyce warszawskiej oraz komiksy i powieści graficzne. Wśród nominowanych jest Stanisław Łubieński - autor książki "Drugie życie Czarnego Kota", którego słuchacze Trójki znają jako prowadzącego audycję "Księstwo Ptaków". Zobacz więcej na temat:  stanisław łubieński Nagroda Literacka m.st. Warszawy

Rzadko używane słowa "panicz" i "gołowąs"

Wyraz "panicz" to pierwotnie syn pana. Słowo to jest zbudowane tak samo jak "królewicz" (syn króla) czy "starościc", czyli syn starosty. Dziś "paniczem" nazywamy - często z nutą dezaprobaty - młodego mężczyznę przyzwyczajonego do wygodnego życia. Sam wyraz "pan" (a od niego "pani" i "państwo") pochodzi od prasłowiańskiej formy gъpanъ, czyli władca. Co ciekawe, tak samo jak "panicz", "królewicz" czy "starościc" zbudowane jest słowo... "księżyc”". Dawniej "księżyc" to syn księcia, a właściwie księdza, ponieważ w czasach naszych przodków słowo "ksiądz" oznaczało niekoronowanego władcę. Ze względu na to, że dawni Słowianie otaczali ziemskiego satelitę czcią, nazwano go księżycem. A właściwie najpierw nazywano tak wyłącznie księżyc w nowiu, czyli ten wąski rogalik, który uznawano za młodą postać srebrnego globu. "Gołowąs" to natomiast żartobliwie, ale też czasami pogardliwie lub z wyższością określenie młodego mężczyzny, który jeszcze nie ma zarostu, co metaforycznie oznacza, że brakuje mu życiowego doświadczenia. Taką osobę nazwiemy też "młokosem". Zobacz więcej na temat: 

Kto i dlaczego wierzy w teorie spiskowe? Raport NASK

Coraz więcej Polaków styka się z teoriami spiskowymi - ale najnowszy raport NASK pokazuje coś bardziej niepokojącego: wielu z nas uznaje je za prawdopodobne. To nie tylko kwestia internetu, lecz emocji, które sprawiają, że fałsz brzmi po prostu wiarygodnie. Kto i dlaczego w to wierzy? I co to mówi o nas, o naszej odporności na dezinformację? Dlaczego wierzymy w fejkowe teorie? Wiara w spiski wynika bardziej z braku wiedzy, czy raczej z potrzeby łatwych odpowiedzi na trudne pytania dotyczące funkcjonowania świata? Które narracje spiskowe dziś najmocniej rezonują w Polsce: zdrowie, polityka, wojna? Użytkownicy świadomie wybierają takie treści, czy raczej „wpadają” w nie za sprawą algorytmów? Skąd popularność teorii spiskowych, które nie mają żadnego potwierdzenia w nauce? Wykształcenie, obycie w świecie czy cyfrowe kompetencje realnie chronią przed wiarą w dezinformację, czy to fejk? Gościni: dr Agnieszka Ładna, Kierownik Zespołu Badań Cyberbezpieczeństwa i Cyberprzestrzeni, NASK. Zobacz więcej na temat: 

"Rekonstrukcja..." Agnieszki Drotkiewicz - opowieść o ciele, spojrzeniu i społecznych normach

Rozmowa z Agnieszką Drotkiewicz o jej najnowszej książce "Rekonstrukcja. Połowa twarzy tonie w mroku" - autofikcyjnej opowieści o ciele, tożsamości i spojrzeniu innych. Punktem wyjścia rozmowy jest doświadczenie bohaterki, która ma widoczną wadą wrodzoną twarzy. Jak silnie kultura łączy piękno z atrakcyjnością? Jak piękno łączy się z pożądaniem? Jak żyć, dorastać i odkrywać samą siebie poza estetyczną normą?  Zobacz więcej na temat: