Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

Trójka

Skąd się wzięło słowo "żul"? Brzmi jakby francusko…

Skojarzenie z francuskim ma swój sens... Nie ma jednak związku z pochodzeniem wyrazu "żul". Słowniki podają, że to zapożyczenie z rosyjskiego žúl(ik), które pierwotnie oznaczało niewielki nóż, a następnie złodzieja. W polszczyźnie doszło do skojarzenia przestępcy z osobą bez stałego zatrudnienia, odznaczającą się niechlujnym wyglądem i skłonnością do nadużywania alkoholu, spędzającą swój czas na wędrówkach po ulicach -  bo taka jest współczesna, słownikowa definicja słowa "żul". Synonimem tego wyrazu jest "luj" i to dość tajemnicze słowo. Być może pochodzi od dawnej niemieckiej formy loi(e) w znaczeniu ‘leniwy, ociężały, gnuśny’. Niektórzy badacze sugerują, że wyraz ten ma związek z czasownikiem "lać", czyli oddawać mocz albo jest eufemizmem zastępującym wulgarne słowo zaczynające się na "ch"... Zobacz więcej na temat: 

Spacer, miejskie legendy i wspomnienia. Reportaż "Przy Myśliwieckiej" w Trójce

Przy okazji Nocy Muzeów, w którą angażuje się także radiowa Trójka, Jakub Tarka zaprasza na niezwykły spacer po tej wyjątkowej okolicy, zarówno tej dobrze znanej, jak i tej, o której pamiętają już tylko nieliczni. Opowiemy o okolicy, w której stoi budynek Trójki i jego dawnych funkcjach. Na reportaż Jakuba Tarki zapraszamy na antenę Trójki już dziś o godzinie 18.40. Zobacz więcej na temat:  Noc Muzeów 2026

BOB & CAROLAINA zapraszają do redakcji Trójki. Nowa piosenka "Noc w muzeum"

Tegoroczna Noc Muzeów będzie wyjątkową okazją do zajrzenia za kulisy pracy radiowców i odkrycia miejsc, w których każdego dnia powstają audycje znane milionom słuchaczy. Właśnie temu poświęcona jest najnowsza piosenka trójkowego duetu BOB & CAROLAINA, którzy zapraszają do odwiedzenia redakcji Trójki przy Myśliwieckiej 3/5/7 w Warszawie w trakcie Nocy Muzeów. Zobacz więcej na temat:  Robert Grzędowski Karolina Gonet piosenka Noc Muzeów 2026

Dzisiaj w Cannes premiera "Ojczyzny", najnowszego filmu Pawła Pawlikowskiego

Po długiej, ośmioletniej przerwie, Paweł Pawlikowski powrócił do kręcenia filmów. W czwartek, 14 maja, wieczorem, na Festiwalu Filmowym w Cannes, odbędzie się premiera jego najnowszej produkcji "Ojczyzna". Film pokazywany jest w ramach Konkursu Głównego i walczy o najważniejszą nagrodę, czyli Złotą Palmę. W rolach głównych Hanns Zischler i Sandra Hüller. Zobacz więcej na temat:  KULTURA FILM MFF w Cannes Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes Cannes Paweł Pawlikowski Sandra Huller

"Trójka pod Księżycem" - przed Nocą Muzeów 2026 i premierą w Białymstoku

W "Trójce pod Księżycem" przed Nocą Muzeów zachęcimy do odwiedzenia na przykład Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie. Ponieważ muzea i galerie najlepiej zwiedzać w realu, oprowadzanie po Zachęcie nagraliśmy, wędrując po niej, oglądając ekspozycje, doświadczając historii, którą o sobie sama opowiada. Zobacz więcej na temat:  KULTURA TEATR Białystok Romuald Wicza-Pokojski Bertolt Brecht Stanisława Celińska Michał Żołądkowski Noc Muzeów 2026 Barbara Marcinik Wojciech Dorosz

Przecieki z wyjazdowego klubu PiS. "Po co to robić?"

Wyjazdowe posiedzenie PiS - według nieoficjalnych informacji - miało przerodzić się w serię sporów między politykami. Paweł Jabłoński na antenie radiowej Trójki Jabłoński skrytykował swoich partyjnych kolegów za przecieki do mediów na temat sytuacji w ugrupowaniu. - Każda z tych osób, które są źródłami tych przecieków, przedstawia to w sposób absolutnie nierzetelny, wybiórczy, wyrywany z kontekstu, korzystny dla swojej perspektywy tylko. To nie służy w ogóle Prawu i Sprawiedliwości - przekazał. Zobacz więcej na temat:  polityka POLSKA PiS opozycja Paweł Jabłoński

Robert Talarczyk: "Hamlet" po śląsku to nie spektakl polityczny z prostą tezą

Już w piątek, 15 maja, w Teatrze Śląskim im. St. Wyspiańskiego w Katowicach odbędzie się premiera spektaklu "Tragedyjo Hamleta, ksiyncia Dynymarku". To światowa prapremiera najsłynniejszego bodaj dramatu Wiliama Szekspira w języku śląskim. To spektakl pełen emocji, który też, bez wątpienia, wzbudzi emocje na widowni. I o tym także z Robertem Talarczykiem, pomysłodawcą i reżyserem przedstawienia, rozmawia Piotr Radecki. Zobacz więcej na temat:  KULTURA SZTUKA TEATR Hamlet William Szekspir Śląsk Katowice Teatr Śląski Robert Talarczyk

Keane - "Somewhere Only We Know". Wytrwałość popłaca

Warto być wytrwałym. Członkowie tria Keane chodzili razem do szkoły podstawowej, której dyrektorem był tata przyszłego wokalisty, Toma Chaplina. W połowie lat dziewięćdziesiątych przenieśli się do Londynu i tam przez kilka lat próbowali swoich sił głównie w pubach. To właśnie w tym okresie Tim Rice-Oxley, otrzymał od niejakiego Chrisa Martina propozycję dołączenia do początkującej grupy Coldplay. To jednak nie wypaliło, ale londyńska kariera Keane miała się jeszcze gorzej. Gdy zespół opuścił gitarzysta, który uwielbiał grać solówki i ciągnął zespół w stronę stadionowego rocka... wszystkie elementy magicznie wskoczyły na swoje miejsce. Rice-Oxley zamienił bas na pianino i stał się głównym kompozytorem grupy. Jak twierdzi, w tym okresie słuchał dużo The Smiths, ale inspiracją do piosenki "Somewhere Only We Know" - wydanej dopiero w 2004 roku - stał się David Bowie. Siedząc przy pianinie w domu swoich rodziców, Tim chciał odwzorować efekt mocno rytmicznej gitary z utworu "Heroes"... tyle że na klawiszach. To utwór o wracaniu do domu, do beztroskich czasów dzieciństwa i wspólnych marz Zobacz więcej na temat: 

Czy testy ósmoklasistów i matura zdają egzamin?

Maturzyści walczą z arkuszami, ósmoklasiści ze stresem, a internet właśnie produkuje kolejne egzaminacyjne mity. Coraz częściej młodzi ludzie słyszą, że egzaminy "są bez sensu", "szkoła nic nie daje", a wiedzę i tak zastąpi sztuczna inteligencja. Tylko czy naprawdę chodzi dziś o same testy, a może raczej o chaos informacyjny i podważanie zaufania do edukacji? Czy największym problemem matur są dziś arkusze, czy raczej internetowe fejki wokół samych egzaminów? Gościni: dr Zuzanna Jastrzębska-Krajewska, Fundacja Wspomagania Rozwoju Dzieci, Nauczycielka Roku 2026. Zobacz więcej na temat: