Polskie Radio
Section05

Trójka

Aleksandra Boćkowska - "Gdyni na urodziny", odc.11

Od 9 lutego 2026 przedstawiamy fragmenty reportażu Aleksandry Boćkowskiej - "Gdynia. Pierwsza w Polsce". Książka ukazała się w 2025 roku. Rozpoczynamy lekturę w przeddzień kluczowej daty - 10 lutego, sto lat po otrzymaniu przez Gdynię praw miejskich. Decyzja o przyznaniu rybackiej wiosce nad Zatoką statusu miasta została podjęta w 6. rocznicę symbolicznych zaślubin Polski z morzem (odzyskanie przez Polskę dostępu do Bałtyku). Status ów uzyskała 4 marca 1926 roku. 
Zobacz więcej na temat: 

Kocia morda i ludzka ciekawość

"Nie interesuj się, bo kociej mordy dostaniesz" - to oczywiście przestroga lub groźba, a chodzi prawdopodobnie o to, że koty to... ciekawskie zwierzęta. Wszędzie zajrzą, każdy kąt obwąchają... Ciekawa jest także etymologia samego wyrazu "morda" - pochodzi on od prasłowiańskiej formy "mr̥dati", która dała też początek czasownikowi "merdać". Morda to pierwotnie pysk zwierzęcia, które coś przeżuwa (np. krowy), a to dlatego, że szczęka takiego zwierzęcia porusza się miarowo, czyli merda. Z czasem rozszerzyło się to  na inne części ciała zwierząt, w szczególności ogon. A wracając do kotów, nie mają się one w języku najlepiej... Weźmy powiedzenie "biegać jak kot z pęcherzem", czyli biegać bez ładu i składu, próbując nerwowo coś załatwić. Przysłowie "pierwsze koty za płoty" oznacza natomiast, że pewne trudności mamy już za sobą, ale nie ma się specjalnie czym przejmować, bo pierwsze próby zawsze są nieudane. Tak jak - zdaniem naszych przodków - pierwsze kocięta z miotu. Uważano je za słabsze i... wyrzucano.
Zobacz więcej na temat: 

Smarzowski, Domalewski, Bajon. Nominowani do nagród za najlepszy scenariusz

Wojciech Smarzowski ("Dom dobry"), Piotr Domalewski ("Ministranci"), Jakub Rużyłło ("1670"), Kasper Bajon ("Heweliusz") to niektórzy z nominowanych do Nagrody Gildii Scenarzystów Polskich. Celem wyróżnień jest "wzmocnienie pozycji scenarzystek i scenarzystów na rynku audiowizualnym", a także podniesienie świadomości dotyczącej tej profesji.
Zobacz więcej na temat:  Wojciech Smarzowski Magnus von Horn Kordian Kądziela Piotr Domalewski Korek Bojanowski

Upadek gigantycznej linii lotniczej to fake news

"Gigantyczna linia lotnicza upadła" - takie nagłówki pojawiły się w sieci i mogły wywołać niepokój wśród podróżnych. Sensacyjna informacja poleciała w świat, kolejne redakcje ją powieliły, a emocje zrobiły swoje. Co faktycznie wydarzyło się z Royal Air Philippines i jakie informacje zostały błędnie przedstawione? Skąd zatem tej fejk? Chodziło o wywołanie sensacji, a zmanipulowana wiadomość miała zapewnić klikalność? Czyli w tym całym szumie informacyjnym, prawdą jest tylko to, że sprawa dotyczy linii lotniczej. Tyle, że ani nie gigantycznej, ani nie upadłej. Co to oznacza dla pasażerów, którzy mieli wykupione bilety - jakie prawa im przysługują i jak powinni reagować na tego typu sytuacje? Co pasażerowie powinni sprawdzać, zanim uwierzą w sensacyjny nagłówek o problemach przewoźnika? Gość: Jakub Przybyłek, redaktor serwisu lotniczego Pasazer.com. 
Zobacz więcej na temat: 

Innowacje materiałowe w modzie. Ubrania z orzecha, kakaowca i konopi

O tym, z czego możemy tworzyć ubrania dla bardziej odpowiedzialnego świata, rozmawiamy z ekspertami, którzy realnie wpływają na kierunek zmian w branży. Artur Bartkowiak przedstawia Nutico - wegański, biodegradowalny materiał z łupin orzechów i kakaowca, produkowany bez użycia wody. Maciej Kowalski opowiada o 40-hektarowym Kombinacie Konopnym i tekstyliach tworzonych z konopi. To rozmowa o rozwiązaniach, które mogą stać się fundamentem naszych przyszłych szaf.
Zobacz więcej na temat: 

W rosyjskiej niewoli. "Jedliśmy robaki i papier toaletowy"

Jeńcy więzieni przez Rosjan mają za sobą wstrząsające doświadczenia. - Z głodu jedli wszystko: papier toaletowy i mydło, a w końcu zaczęli hodować robaki i je jeść. Polowali też na myszy - powiedziała w Trójce Tatiana Kolesniczenko, autorka książki "Robaków rozgryzać nie wolno". - Zanim ocenimy uchodźcę czy gościa z Ukrainy w Polsce, może najpierw spróbujmy zrozumieć przez co te osoby przeszły lub przechodzą - dodał z kolei były ambasador RP w Ukrainie Bartosz Cichocki.
Zobacz więcej na temat:  polityka wojna na Ukrainie Rosja konflikty międzynarodowe