Polskie Radio

"Gdzie jest czarny neseser?" Polskie Radio i kolekcja płyt z 1939 roku [ZOBACZ WIDEO]

Ostatnia aktualizacja: 06.05.2022 11:25
Polskie Radio inicjuje narodowe poszukiwania zaginionego zbioru płyt z września 1939 roku. Akcję "Gdzie jest czarny neseser?" wspierają: Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Instytut Pamięci Narodowej. Część odnalezionej kolekcji - 93 metalowe płyty gramofonowe - została wpisana w ubiegłym roku na Listę Krajową programu UNESCO "Pamięć świata". 
PR
PRFoto: PR

Nagrania te zostały wydane właśnie przez Agencję Muzyczną Polskiego Radia w postaci pięciopłytowego, ekskluzywnego boxu. Premierze "Kolekcji płyt gramofonowych Polskiego Radia z września 1939 roku" patronuje Rada Mediów Narodowych, a wszelkie informacje na temat akcji można znaleźć w specjalnym serwisie internetowym czarnyneseser.pl


ZOBACZ KONFERENCJĘ otwierającą narodowe poszukiwania zbioru płyt z września 1939 roku:

Źródło: serwis YouTube.com / oficjalny kanał Polskiego Radia 


– Prosimy wszystkich słuchaczy, zarówno w kraju, jak i za granicą, o informacje na temat zaginionej części kolekcji. Być może w prywatnych zbiorach i archiwach zachowały się płyty, dokumentacja na ich temat lub inne pamiątki z września 1939 roku. Chcielibyśmy skompletować zbiór, który dokumentuje dramatyczne wydarzenia II wojny światowej i jest bezcenną pamiątką heroizmu pracowników Polskiego Radia w tamtym czasie. By dotrzeć do jak największego grona odbiorców, korzystamy z naszych anten, ale również kanałów cyfrowych oraz mediów społecznościowych. O pomoc w nagłośnieniu akcji poprosiliśmy również m.in. Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Instytut Pamięci Narodowej, Muzeum Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz placówki muzealne i ambasady RP – mówi Agnieszka Kamińska, Prezes Polskiego Radia

Po wybuchu II wojny światowej i ataku hitlerowskich Niemiec na nasz kraj, Polskie Radio nadawało nieprzerwanie aż do 30 września 1939 roku. – Po raz pierwszy w historii wojen światowych radio spełniło swoją rolę – informując nie tylko o sytuacji na froncie, ale również nadając przemówienia do ludności, komunikaty porządkowe i ostrzegawcze – wyjaśnia Stefan Kruczkowski, reżyser dźwięku z Działu Realizacji, Konserwacji i Digitalizacji Archiwum Polskiego Radia. Po ogłoszeniu kapitulacji (28 września) i zajęciu przez Niemców rozgłośni przy ul. Zielnej w Warszawie (30 września), jej pracownicy wynieśli i ukryli w prywatnych mieszkaniach – narażając swoje życie – około dwustu metalowych krążków do tzw. bezpośredniego zapisu dźwięku, czyli metalofonów i decelitów.

Płyty te zawierały m.in. wypowiedzi najważniejszych przedstawicieli establishmentu II RP, w tym przemówienia: prezydenta walczącej stolicy Stefana Starzyńskiego, ministra spraw zagranicznych Józefa Becka, pułkownika Wacława Lipińskiego oraz reportaże amerykańskich i angielskich korespondentów z broniącej się stolicy. Są też komunikaty porządkowe dla mieszkańców Warszawy – czytane m.in. przez Jeremiego Przyborę.

W 1979 roku odnalezione zostały dwie z trzech części kolekcji wyniesionych z budynku Polskiego Radia – łącznie 93 metalowe krążki. Oczyszczone i zdigitalizowane, stanowią dziś ważną lekcję historii, jak również polskiej i światowej radiofonii. – Dowodem na ponadczasową wartość tej kolekcji jest wpisanie jej na Listę Krajową programu "Pamięć Świata" polskiego oddziału UNESCO. To duże wyróżnienie dla Polskiego Radia, gdyż materiały dźwiękowe po raz pierwszy wpisane zostały na tę listę – mówi Elżbieta Berus-Tomaszewska, dyrektor Archiwum Polskiego Radia. Uroczystość wręczenia Polskiemu Radiu certyfikatu potwierdzającego ten zaszczytny fakt odbyła się pod patronatem Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej w Belwederze w czerwcu ubiegłego roku. 

Co stało się z trzecią częścią kolekcji? Wiadomo, że ukrył ją w piwnicy domu swojego ojca Mirosław Panufnik – kierownik amplifikatorni (studia emisyjnego) Polskiego Radia i brat słynnego kompozytora Andrzeja Panufnika. Właśnie tę partię płyt chce odnaleźć publiczny nadawca, który zaprasza wszystkich słuchaczy w kraju i za granicą - do poszukiwań brakującej części kolekcji.

Czarny neseser 

Kolekcja historycznych nagrań zarejestrowanych we wrześniu 1939 roku w Polskim Radiu została starannie opracowana i wydana w formie ekskluzywnego boxu składającego się z pięciu płyt kompaktowych oraz obszernej książeczki – z tekstami źródłowymi i komentarzami oraz materiałami ikonograficznym, w tym unikatowymi, archiwalnymi zdjęciami. Patronat nad wyjątkowym wydawnictwem tożsamościowym Polskiego Radia objęła Rada Mediów Narodowych.

Premiera albumu "Kolekcja płyt gramofonowych Polskiego Radia z września 1939 roku" jest dla Polskiego Radia jednocześnie impulsem do rozpoczęcia poszukiwań brakującej części kolekcji płyt – akcja opatrzona została hasłem: "Gdzie jest czarny neseser? Polskie Radio inicjuje narodowe poszukiwania zaginionego zbioru płyt z września 1939 roku"

W ramach akcji "Gdzie jest czarny neseser?" uruchomiony został specjalny serwis internetowy czarnyneseser.pl gromadzący wszystkie informacje na temat kolekcji z 1939 roku oraz kontakty dla słuchaczy i internautów, którzy będą mogli przesyłać informacje mogące pomóc w poszukiwaniu płyt. 

Baner_1200x150.png

mat. pras. / rk 

Czytaj także

93 płyty Polskiego Radia z nagraniami z września 1939 roku wpisane na Listę Krajową UNESCO

Ostatnia aktualizacja: 07.06.2021 13:31
Kolekcja 93 oryginalnych, stalowych płyt gramofonowych Polskiego Radia z nagraniami z września 1939 roku została wpisana na Listę Krajową programu UNESCO "Pamięć świata". Pierwszy raz na tę prestiżową listę trafiły materiały dźwiękowe.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Prof. Kleiber o kolekcji 93 płyt Polskiego Radia: to trzeba upamiętnić, upubliczniać i o tym mówić

Ostatnia aktualizacja: 08.06.2021 15:05
- Jest to bardzo ważne symbolicznie wydarzenie, ponieważ to, co mówili politycy w roku 1939, ma znaczenie także dzisiaj i także dla młodych pokoleń - mówił w Polskim Radiu 24 prof. Michał Kleiber, przewodniczący Polskiego Komitetu ds. UNESCO.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Unikatowa kolekcja płyt Polskiego Radia na liście UNESCO. "Trafiają tam materiały o szczególnym walorze"

Ostatnia aktualizacja: 09.06.2021 14:44
Na Listę Krajową UNESCO po raz pierwszy w historii wpisano dokumenty dźwiękowe, czyli kolekcję płyt Polskiego Radia z nagraniami z 1939 roku. Gościem Polskiego Radia 24 był Tomasz Komorowski z Polskiego Komitetu ds. UNESCO, który komentował na antenie znaczenie tego wydarzenia.  
rozwiń zwiń

Czytaj także

Płyty Polskiego Radia na liście UNESCO. "Nagrania przemówień z września '39 nigdy nie były wyemitowane"

Ostatnia aktualizacja: 09.06.2021 19:43
- Tego rodzaju dźwięki jak przemówienia były nagrywane tylko i wyłącznie przez Polskie Radio. Możemy tutaj poszczycić się takim właśnie osiągnięciem i też techniką. Stalowe płyty, na których były nagrywane przemówienia były sprowadzane z Francji, a dzięki specjalnej nagrywarce mógł być na nich rejestrowany dźwięk - mówiła Elżbieta Berus-Tomaszewska, dyrektor Archiwum Polskiego Radia, o kolekcji radiowych płyt wpisanej na Listę Krajową UNESCO.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kolekcja płyt Polskiego Radia wpisana na Listę Krajową programu UNESCO "Pamięć świata"

Ostatnia aktualizacja: 10.06.2021 13:14
Kolekcja 93 stalowych płyt gramofonowych Polskiego Radia z września 1939 roku została wpisana – jako jeden z 15 nowych obiektów dziedzictwa narodowego – na Listę Krajową programu UNESCO "Pamięć świata". Podczas uroczystości w Belwederze, która odbyła się w czwartek 10 czerwca, certyfikat – potwierdzający wpisanie na listę płyt z przemówieniami m.in. Stefana Starzyńskiego i Józefa Becka – odebrała Agnieszka Kamińska, Prezes Zarządu Polskiego Radia.
rozwiń zwiń