X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Nauka

Ludzko-neandertalskie krzyżówki?

Ostatnia aktualizacja: 02.11.2009 11:00
Naukowcy spierają się, czy przedstawiciele naszego gatunku krzyżowali się z neandertalczykami.
Audio

Od wielu lat naukowcy spierają się, czy wcześni przedstawiciele naszego gatunku krzyżowali się z neandertalczykami. Dotąd przeważało stanowisko, że nie. Ostatnio jednak zmieniają zdanie. Czy to znaczy, że w niektórych z nas płynie krew neandertalczyków?

''

Profesor Svante Paabo z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej Maxa Plancka w Lipsku nadzoruje proces sekwencjonowania genomu neandertakczyka. Wkrótce opublikowana zostanie pełna analiza genów naszych najbliższych ewolucyjnych kuzynów – a dzięki temu dowiemy się więcej na temat tego, czym właściwie różniliśmy się między sobą. Dodatkowym punktem odniesienia będzie porównanie genów człowieka współczesnego i neandertalczyka z DNA szympansa.

"Stosunki istniały"

Homo sapiens, czyli ludzie anatomicznie współcześni, pojawili się w Europie ok. 40 000 lat temu. Kiedy przybyli, zastali tam neandertalczyków, gatunek, który wyewoluował lokalnie z poprzedniego gantuku człowieka, Homo heidelbergensis. Zanim neandertalczycy wyginęli – z wciąż nie do końca poznanych przyczyn – przez 10 000 -12 000 lat obydwa gatunki, człowieka współczesnego i neandertalczyka, koegzysowały ze sobą na niewielkiej przestrzeni Starego Kontynentu. Nawet przy minimalnej gęstości zaludnienia, jaka panowała w górnym paleolicie, przedstawiciele tych gatunków musieli czasami się spotykać. Jakiego rodzaju były to spotkania? Czy widzieliśmy w sobie tylko wrogów, czy dochodziło do mieszania grup i krzyżowania gatunków? Spór trwa.

Prof. Paabo wstrząsnął niedawno światową opinią antropologiczną na konferencji w Cold Spring Harbor Laboratory niedaleko Nowego Jorku. Ogłosił, że dzięki swoim badaniom ma już pewność, że dochodziło do stosunków seksualnych pomiędzy przedstawicielami tych gatunków. Nie wie jednak jeszcze, jakie przynosiło to skutki. – Interesuje mnie przede wszystkim, czy mieli z tych stosunków dzieci i czy ich ewentualne potomstwo zostawiło ślady w naszych dzisiejszych genach? – mówił Paabo. – Odpowiem na to pytanie, kiedy proces sekwencjonowania neandertalskiego DNA dobiegnie końca – zapowiedział. Skąd jednak prof. Paabo wie, że gatunki krzyżowały się, jeśli nie wie, czy było z takich stosunków potomstwo - na razie nie wiadomo. Jedynym bezpośrednim dowodem na krzyżówki byłyby bowiem dane genetyczne, a zatem ślady przekazane przez takie "mieszane" dzieci.

Bezpłodne potomstwo

Do tej pory to głównie genetycy wykluczali możliwość krzyżowania się gatunków, twierdząc, że w DNA Homo sapiens nie ma śladów takich krzyżówek. Odpowiedź ta jednak, oczywiście, nie była całkowicie pewna, zważywszy na fakt, że dotąd nie znamy pełnego genomu neandertalczyków. Z drugiej strony antropolodzy fizyczni powoływali się np. na znaleziska szczątków ludzi anatomicznie współczesnych z neandertalskimi cechami z portugalskiego Abrigo do Lagar Velho sprzed 24 500 lat lub z Pestera Muierii w Romunii, datowane na 30 000 lat. 

Kolejnym, pośrednim dowodem mogło być istnienie „mieszanych” kultur, takich jak tworzona przez neandertalczyków wyrafinowana kultura szatelperońska, w której neandertalskich narzędziom kamiennym towarzyszą elementy delikatnych przemysłów ludzi anatomicznie współczesnych.

Krzyżowanie dwóch pokrewnych gatunków jest możliwe – konie i osły mogą się mieszać, ale ich potomstwo, muły, jest bezpłodne. Podobnie jest w przypadku krzyżówek koni z zebrami i lwów z tygrysami. Właśnie w tym kierunku idą wyjaśnienia prof. Chrisa Stringera z Muzeum Historii Naturalnej. Pozostałości kostne ludzi o cechach sapientnych i neandertalskich można pogodzić z brakiem śladów takich krzyżówek w genach właśnie faktem, że ewentualne potomstwo H. sapiens i H. neanderthalensis miało obnizoną płodność, nie mogąc przekazać swoich „hybrydycznych” genów kolejnym pokoleniom. – Kiedyś uważałem neandertalczyków za prymitywnych – mówi Stronger. – Jednak przez ostatnie 10 000-15 000 swojego istnienia także oni sprawiali pochówki swoim zmarłym i wyrabiali biżuterię, zupełnie jak ludzie anatomicznie współcześni - wyjaśnia. To zaś umożliwiłoby, jego zdaniem, krzyżowanie się obydwóch gatunków.

Wciąż brak dowodów

Dowody antropologiczne mogą być jednak niczym więcej, jak przykładami anomalii w budowie pojedynczych osobników. Bezpośrednim dowodem na krzyżówki może być tylko ślad w genach, takim jednak na razie nie dysponujemy.

Genetycy dodają, że brak potwierdzonych śladów neandertalskiego DNA w genach współczesnych ludzi może być skutkiem sporej ilości czasu, która upłynęła od czasu, kiedy wyginął ostatni neandertalczyk. Jak szacują naukowcy, było to około 30 000 lat temu. Być może zatem nigdy nie pozamy prawdy.

Eugeniusz Wiśniewski

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Odtworzymy mamuta?

Ostatnia aktualizacja: 26.11.2008 12:54
Badaczom udało się zsekwencjonować genom wymarłego gatunku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Neandertalczyk zsekwencjonowany

Ostatnia aktualizacja: 09.08.2008 06:11
Udało się zsekwencjonować mitochondrialne DNA neandertalczyka.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Krewny sprzed 30 000 lat?

Ostatnia aktualizacja: 06.01.2010 12:11
Naukowcy przeanalizowali DNA człowieka sprzed 30 000 lat.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Facet to mięczak

Ostatnia aktualizacja: 26.10.2009 11:59
Nasi przodkowie biegali szybciej niż Bolt, a Schwarzenegger przy neandertalskiej kobiecie, to baba nie siłacz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Podzielili włos na czworo

Ostatnia aktualizacja: 23.02.2010 12:16
Kosmyk zmarzniętych włosów pozwolił naukowcom uzyskać pełny genom starożytnego człowieka.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Dziś wszyscy jesteśmy Neandertalczykami

Ostatnia aktualizacja: 07.05.2010 16:46
Od 1 do 4 procent genów Europejczyków pochodzi od Neandertalczyków. Wyniki analiz DNA naszych wymarłych krewnych zaskoczyły naukowców.
rozwiń zwiń