Radiowe Centrum Kultury Ludowej

Łatwiej mi...

Ostatnia aktualizacja: 21.06.2022 09:00
Zacznijmy od tego, że jestem osobą z zewnątrz. Nie chodziłem do Domów Tańca, nie jeździłem na Tabory ani do Kazimierza Dolnego. O muzyce wywodzącej się z tradycji piszę już ponad 10 lat, od trzech także na tych łamach, w Radiowym Centrum Kultury Ludowej. Tak, piszę przede wszystkim o muzyce niepolskiej. Zastanawiałem się ostatnio, dlaczego tak jest.
Granie na poboczu Przeglądu Kapel. Na skrzypcach gra Józef Zaraś, na harmonii Józef Porczek, na barabanie Florian Porczek. Przysucha ok. 1985 roku.
Granie na poboczu Przeglądu Kapel. Na skrzypcach gra Józef Zaraś, na harmonii Józef Porczek, na barabanie Florian Porczek. Przysucha ok. 1985 roku. Foto: Andrzej Bieńkowski/MUZYKA ODNALEZIONA

Przecież to nie tak, że w polskiej muzyce wywodzącej się z tradycji – tak ją nazwijmy, nie wchodząc w środowiskowe spory – nie dzieje się nic. Przeciwnie, co pokazują tegoroczne edycje Folkowego Fonogramu Roku czy Fonogramu Źródeł, dzieje się dużo i dzieje się dobrze, i wartościowo. Staram się śledzić wydarzenia, wydawnictwa, inicjatywy. A jednak mam wrażenie, że czasem łatwiej jest mi się dowiedzieć o ciekawych płytach z Sahary niż z Polski. Tak nie powinno być.

Sahara nie pojawia się tu przypadkowo, jest pewnym przyczynkiem do tego tekstu. Gdy napisałem przewodnik po tamtejszym gitarowym graniu, Muzyka Zakorzeniona skomentowała na Facebooku, że są też w Polsce artyści grający muzykę wywodzącą się z tradycji na gitarach i skierowała na Braci Pajek. Wspaniały zespół, zupełnie nieznany. Kilka nagrań na YouTube i w zasadzie na tym kończy się ich obecność w sieci. Można stwierdzić, że to zespół amatorski, ale to część szerszego zjawiska. Ten przypadek potwierdził to, co podejrzewałem od pewnego czasu. Komunikacja trafia tylko do osób już zainteresowanych. Folk i tradycja są jak wiedza tajemna i trzeba bardzo się starać, by pozyskać informacje. Mediów prawie nie ma, a te które istnieją wyglądają jak sprzed 20 lat, po stronach internetowych trudno się poruszać. Streaming czy chociażby Bandcamp to w dzisiejszych czasach rzecz podstawowa w promowaniu muzyki, a jednak wielu artystów nie korzysta ani z jednego i drugiego. Wróćmy do wspomnianych Braci Pajek – nie ma nawet jak ich wesprzeć finansowo, nie ma jak kupić nagrań, słuchanie na YouTube jest pewnym rozwiązaniem, dalece jednak niewystarczającym. Oczywiście, można powiedzieć, że to zespół amatorski, ale zespoły amatorskie z innych środowisk, początkujący muzycy zajmujący się innymi gatunkami zakładają konta w serwisach streamingowych, starają się wypromować. Zdaję sobie sprawę, że nie dla wszystkich nagranie jest ważne, ale jeśli nie chce się pozostać w niszy, to nawet amatorskie nagrania dostępne w serwisach streamingowych są niezbędne.

Komunikacja trafia tylko do osób już zainteresowanych. Folk i tradycja są jak wiedza tajemna i trzeba bardzo się starać, by pozyskać informacje. Mediów prawie nie ma, a te które istnieją wyglądają jak sprzed 20 lat, po stronach internetowych trudno się poruszać. Michał Wieczorek

Nie jest to tylko moje wrażenie (gdyby tak było, nie pisałbym tego tekstu). Informacje o interesujących wydaniach czy ciekawych wydarzeniach rzadko trafiają poza bańkę. Środowisko się powiększyło w ostatnich latach, ale następuje subkulturyzacja, zamknięcie się we własnym, bezpiecznym światku, jakiś brak chęci wyjścia dalej, poza utarte ścieżki i sprawdzone rozwiązania. Wiem, że promocja to często w obecnych czasach walenie głową w mur, sam się nią zajmuję poza pisaniem. Poza kilkoma inicjatywami, jak Muzyka Zakorzeniona czy Muzyka Tradycyjna, w sprawach poszerzania świadomości dzieje się niewiele.

POSŁUCHAJ MUZYKI TRADYCYJNEJ W WYKONANIU BRACI PAJEK:

YouTube, Bracia Pajek

Niestety, prawda jest taka, że w dzisiejszym zalewie treściami – nie tylko muzycznymi – trzeba wyjść odbiorcy naprzeciw. Im mniej przeszkód, tym większa szansa, że kliknie, posłucha. Dlatego trzeba o to dbać – od opisów artystów w serwisach streamingowych, po możliwość bezwysiłkowego kupienia ich nagrań czy fizycznych wydawnictw. Im mniej czynności do wykonania, im mniej kroków do pokonania, tym jest większa szansa! Wysłanie mejla, żeby zamówić płytę? Na to stać tylko najbardziej zdeterminowanych, a tych jest najmniej. W czasach nadprodukcji treści, wartościowa muzyka musi mieć wsparcie promocyjne albo chociaż nie sprawiać wrażenia nieprzystępnej. Jasne, snobizm to też jest jakaś motywacja do poznawania nowych rzeczy, ale nie sądzę, żeby napływ snobów do folkowego środowiska był tym, czego potrzebujemy.

W czasach nadprodukcji treści, wartościowa muzyka musi mieć wsparcie promocyjne albo chociaż nie sprawiać wrażenia nieprzystępnej. Michał Wieczorek

Nie jest też tak, że muzyki odnoszącej się do tradycji, czy nawet tradycyjnej nie da się wypromować. Dobrym przykładem jest ciężka praca czerkieskiego kolektywu Ored Recordings, który zajmuje się nagraniami terenowymi z Północnego Kaukazu. Nagrywają tak niszowe rzeczy, jak muzykę ostatnich Greków Pontyjskich w Abchazji. I ta muzyka może znaleźć słuchaczy! Skoro polska muzyka jest interesująca, ciekawa bogata (a jest!) trzeba ją promować na całym świecie, spróbować dotrzeć wszelkimi możliwymi kanałami do potencjalnych słuchaczy. Do potencjalnych recenzentów, dziennikarzy też.

POSŁUCHAJ SAHARYJSKIEJ PLAYLISTY MICHAŁA WIECZORKA: 

Spotify, Michał Wieczorek

Nie mam gotowych rozwiązań, co zrobić, żeby było lepiej. Na początek warto po prostu uwierzyć, że jest to muzyka warta popularyzacji i spróbować wyjść poza bańkę, nie tworzyć – jak bardzo mi bliskie środowisko muzyki alternatywnej, z którego się wywodzę – gett tylko dla wtajemniczonych, choć ukrytych pod płaszczykiem inkluzywności. Nie tędy droga. Polska muzyka wywodząca się z tradycji ma zbyt dużo do zaoferowania, jest zbyt drogim skarbem, by była dostępna tylko wybranym. Inaczej, jak wszystko, co jest wsobne, prędzej czy później zwiędnie.

Michał Wieczorek

***

Więcej recenzji i felietonów - w naszych działach Słuchamy i Piszemy.


Czytaj także

Muzyka Zakorzeniona w Radomskiem i Biskupiźnie

Ostatnia aktualizacja: 24.01.2021 06:00
Fundacja Muzyka Zakorzeniona w ubiegłym roku rozpoczęła działalność wydawniczą. Pod fundacyjnym szyldem ukazały się cztery płyty, a o dwóch ostatnich, “Biskupizna” oraz “Muzyka spod Radomia” w szczegółach opowiedział w audycji Piotr Baczewski. W rozmowie również o współczesnych możliwościach nagrywania muzyki wiejskiej na wsi.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Kkismettin" i odczarowanie Nikozji

Ostatnia aktualizacja: 27.04.2021 08:00
Antonis Antoniou jest niespokojnym duchem. Gra w dwóch odnoszących sukcesy zespołach – Monsieur Doumani i Trio Tekke, z którymi eksploruje różne aspekty greckiego folku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Dżerpedżeż czyli echo

Ostatnia aktualizacja: 28.09.2021 09:00
Polskie słowo oznaczające echo jest krótkie, sekundowe wręcz, efemeryczne, indywidualne, mało waży, z powietrzem się kojarzy i z nimfą. Czerkieskie (czy też adygejskie) dżerpedżeż jest dłuższym, bardziej złożonym słowem, twardszym, cięższym, konkretnym, mocnym, tworzy szerszą wspólnotę liter i kojarzy się bardziej z ziemią. Tak przynajmniej to wygląda, czy też brzmi, z polskiej perspektywy.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Znany nieznany. Afgański klasyk odkryty na nowo

Ostatnia aktualizacja: 15.02.2022 10:00
Nashenas – nieznany w dari, jednym z urzędowych języków Afganistanu. Tak kazał się zapowiadać Mohammad Sadiq Fitrat, gdy wchodził na antenę kabulskiego radia. Bał się gniewu ojca i pozostał przy tym przydomku, nawet wtedy, gdy został jedną z gwiazd w swoim rodzinnym kraju.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Mistyka Baulów w kosmicznych obłokach

Ostatnia aktualizacja: 18.04.2022 21:00
Znów piszę o międzykulturowym spotkaniu, ale tym razem okoliczności były dużo dramatyczniejsze. “Matir Gaan” jest w zasadzie pokłosiem kryzysu uchodźczego z 2015 roku i albumem terapeutycznym.
rozwiń zwiń