Historia

Ludwik Hirszfeld: nauka może uczynić człowieka lepszym

Ostatnia aktualizacja: 07.03.2020 05:45
Odkrycia grup krwi dokonał austriacki uczony Karl Landsteiner w 1901 roku. Mało kto wie jednak, że autorem ich ustalenia jest polski lekarz i wybitny naukowiec – Ludwik Hirszfeld.
Audio
  • Profesora Ludwika Hirszfelda wspominają: mikrobiolog prof. Zofia Zwolska, immunolog prof. Andrzej Górski oraz immunolog prof. Kazimierz Madaliński, aud. Katarzyny Jankowskiej z cyklu "Naukowy wieczór z Jedynką" (12.09.2011)
Profesor Ludwik Hirszfeld  lekarz, bakteriolog i immunolog, twórca polskiej szkoły immunologicznej, (po 1945 roku)
Profesor Ludwik Hirszfeld – lekarz, bakteriolog i immunolog, twórca polskiej szkoły immunologicznej, (po 1945 roku)Foto: PAP/CAF

66 lat temu, 7 marca 1954 we Wrocławiu zmarł prof. Ludwik Hirszfeld – lekarz, bakteriolog i immunolog, twórca polskiej szkoły immunologicznej.

Ochotnik na wojnie

Urodził się 5 sierpnia 1884 w Warszawie. Studiował medycynę w Niemczech w Würzburgu i Berlinie. Habilitację za pracę nad związkiem zjawisk odpornościowych i krzepliwości krwiuzyskał już w wieku 30 lat.

W czasie I wojny światowej wraz żoną udają się jako ochotnicy do Serbii, gdzie szaleje epidemia. Podejmuje się tam, z sukcesem, zwalczenia duru plamistego. Za swoje zasługi otrzymuje nawet od króla Serbii honorowe obywatelstwo.
Po I wojnie małżeństwo Hirszfeldów wraca do Polski. Profesor tworzy w Warszawie Państwowy Zakład Higieny. W czasie II wojny światowej trafia z rodziną do warszawskiego getta. Tam leczy i popularyzuje wiedzę o higienie. Dzięki nielegalnie przemyconej do getta szczepionce uratował wiele osób chorych na tyfus plamisty. Przed likwidacją getta udało mu się z niego uciec. Ukrywał się pod Warszawą, gdzie doświadczył osobistej tragedii – śmierci córki Marii.


Ludwik Hirszfeld, źr. "Adama Czerniakowa dziennik getta warszawskiego" Warszawa 1983, Wikipedia/dp
Ludwik Hirszfeld, źr. "Adama Czerniakowa dziennik getta warszawskiego" Warszawa 1983, Wikipedia/dp

Nazwał grupy krwi

Największą sławę przyniosło Ludwikowi Hirszfeldowi stworzenie nauki o dziedziczeniu grup krwi. Badania nad grupami krwi prowadził w latach 1907-1911 wraz z Emilem von Dungernem w Zurychu. Dowiódł, że grupy krwi są dziedziczone, co stało się przydatne w dochodzeniu ojcostwa. Jego oznaczenia grup krwi poprzez: 0, A, B i AB zostały uznane na całym świecie w 1928 roku. Oznaczył również czynnik Rh i odkrył przyczynę konfliktu serologicznego, co uratowało życie wielu noworodkom.

Już na początku 1932 roku wygłosił tezę o antygenach nowotworowych, która stała się podstawą leczenia nowotworów. – On pracując w dziedzinie serologii, czyli odpowiedzi na antygeny bakteryjne szybko pojął, że również poszczególne tkanki i narządy człowieka wywołują autoprzeciwciała i na tym oparł swoje pierwsze obserwacje – podkreślał prof. Kazimierz Madaliński w aud. Katarzyny Jankowskiej w 2011 roku.

Działalność Hirszfelda w kwestii higieny również była niezwykle znacząca, zwłaszcza w czasach kiedy właśnie jej brak był przyczyną wielu chorób. – Profesor Ludwik Hirszfeld we wczesnych latach swojego życia odkrył kilka gatunków nowych bakterii, pokazywał jak ważna jest jakość badań laboratoryjnych, sam był konstruktorem wielu urządzeń laboratoryjnych – wspominała prof. Zofia Zwolska.

Zapomniany

Całkowicie poświęcał się pracy i wciąż chciał pójść o krok dalej. – Jednocześnie był on takim pasjonatem, że mimo dobrej organizacji pracy  uważał, że można by jeszcze lepiej pracować – mówił o Hirszfeldzie prof. Madaliński.

– W Polsce nie doceniamy naszych wielkich postaci, oprócz wąskiego grona naukowców w pewnej dziedzinie – mówiła prof. Zwolska. W roku 1952 roku we Wrocławiu Ludwik Hirszfeld stworzył Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej, który do dziś jest cenionym ośrodkiem naukowym w dziedzinie medycyny w Polsce. Instytut jest żywym pomnikiem samego profesora i jego wielkiej pasji.

Posłuchaj audycji o wybitnym polskim badaczu w dziedzinie medycyny, profesorze Ludwiku Hirszfeldzie.

mb

Zobacz więcej na temat: badania medycyna
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Christiaan Barnard jako pierwszy w świecie przeszczepił ludzkie serce

Ostatnia aktualizacja: 03.12.2013 07:00
- Jak mi się nie udaje? Czuję się tak jakbym sam umierał. Ciąży na mnie odpowiedzialność za ludzkie życie, które jest w tym leżącym przede mną pacjencie - mówił prof. Marius Barnard, starszy brat wybitnego kardiochirurga.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Pół wieku od pierwszej próby przeszczepu serca

Ostatnia aktualizacja: 04.01.2016 06:00
Pionier polskiej kardiochirurgii prof. Jan Moll rok po pierwszym na świecie przeszczepie serca sam podjął próbę transplantacji tego narządu w Polsce. Próbę niestety nieudaną.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kazimierz Funk – odkrywca witamin

Ostatnia aktualizacja: 23.02.2020 06:00
Dziś witaminy znają nawet małe dzieci. Wyodrębnienie przez Kazimierza Funka ponad sto lat temu nowego związku było odkryciem epokowym.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Układ okresowy pierwiastków, czyli chemia w tabeli

Ostatnia aktualizacja: 06.03.2014 06:00
Dla wielu jest nie do końca zrozumiałym przekleństwem zapamiętanym z lekcji chemii. Jednak kiedy Dmitrij Mendelejew zaproponował swoją tablicę pierwiastków, świat chemii wreszcie mógł usystematyzować wiedzę już zdobytą, ale także tę, która miała dopiero powstać.
rozwiń zwiń