X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Sołżenicyn - pisarz, który był sumieniem Rosji

Ostatnia aktualizacja: 11.12.2018 06:08
- Sołżenicyn dał świadectwo, że prawo stosowane dla podtrzymania nieludzkiej dyktatury, dla podtrzymania władzy jednego człowieka, dla podtrzymania stanu niewoli dla całego narodu, nie ma nic wspólnego ze sprawiedliwością - mówił tłumacz prof. Jerzy Pomianowski.
Audio
  • Aleksander Sołżenicyn - biografia dźwiękowa. (PR, 1995)
  • Moje spotkania z Sołżenicynem - wspomnienia prof. Jerzego Pomianowskiego.
  • Pisarz, który był sumieniem Rosji - fragm. audycji Witolda Malesy.
Aleksander Sołżenicyn, foto: PAPdpa
Aleksander Sołżenicyn, foto: PAP/dpa

Aleksander Sołżenicyn przeżył wiele epok, dożył 90 lat. Urodził się 11 grudnia 1918, gdy bolszewicy przejmowali władzę. Jako młody człowiek był zwolennikiem Lenina, ale szybko nastąpiło rozczarowanie komunizmem. Przyszła wojna, mobilizacja i aresztowanie.

Zatrzymano go 9 lutego 1945 roku w Elblągu, po tym jak NKWD przechwyciło jego list do przyjaciela, zawierający krytyczne opinie na temat sposobów prowadzenia wojny przez Związek Radziecki oraz roli Stalina. Najpierw były więzienia, potem obozy pracy. "Pisarzem i tak bym został, ale bez doświadczenia więzień i łagrów nie wiem, jakim byłbym pisarzem" - mówił pod koniec życia w wywiadzie dla tygodnika "Der Spiegel".

Prozaik, eseista, ekspert od spraw historii Europy Wschodniej, tłumacz prawie wszystkich dzieł Aleksandra Sołżenicyna, prof. Jerzy Pomianowski wspominał pisarza w "Sygnałach dnia": - Spotkania z nim były nie tyle interesujące, co wstrząsające. Dowiedziałem się od niego rzeczy, o których czytałem wcześniej w jego książkach, ale jego osobiste świadectwo dodawało tym sprawom skrzydeł. I to nie czarnych skrzydeł, pozwalało bowiem mieć nadzieję.

- Uświadomił ludziom na Zachodzie, zwłaszcza we Francji, Włoszech i Hiszpanii, jak nieludzki jest bolszewizm. W tych krajach nie przyjmowano tego do wiadomości. Pokazał, że Lenin i Stalin są nieodrodnymi braćmi Hitlera i bolszewizm jest równie okrutny co ongiś faszyzm - dodał prof. Pomianowski.

Mówiono o nim, że był człowiekiem, który zaszczepił swoją twórczością odporność na tyranię. - W czasach pogardy dla człowieka bronił skrzywdzonych i poniżonych. Czynił to w stylu Dostojewskiego i Tołstoja, ale przeciwko rewolucji bolszewickiej. W tym sensie był sumieniem Rosji - mówił z kolei historyk literatury, prof. Grzegorz Przebinda w audycji Witolda Malesy "Pisarz, który był sumieniem Rosji".

Sołżenicyn czuł się wygnańcem. Wielokrotnie podkreślał, że nigdy by ze Związku Radzieckiego nie wyjechał, o prawa człowieka chciał walczyć we własnej ojczyźnie. Najpierw zamieszkał w Niemczech, potem przeniósł się do Szwajcarii, a stamtąd wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. Po 18 latach wrócił do kraju. Obywatelstwo przywrócił mu prezydent Michaił Gorbaczow 15 sierpnia 1990 roku.

Aleksander Sołżenicyn był pisarzem, ale też wybitnym znawcą problematyki historycznej. Jest autorem m.in.: opowiadania "Jeden dzień Iwana Denisowicza", powieści "Oddział chorych na raka", i najbardziej znanego dzieła "Archipelag Gułag". W 1970 został uhonorowany Literacką Nagrodą Nobla.

Zmarł 3 sierpnia 2008 roku. - Był człowiekiem bardzo przywiązanym do wolności i sprawiedliwości. Był też niezależny, dlatego mógł wytrzymać wszystkie próby. Rosja będzie go pamiętać zawsze - mówił Michaił Gorbaczow po śmierci pisarza.
Posłuchaj wspomnień o Aleksandrze Sołżenicynie, jego życiu i twórczości w archiwalnych audycjach Polskiego Radia.

bs/mk

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Lew Tołstoj – myśliciel blisko ludzi

Ostatnia aktualizacja: 09.09.2015 06:00
– Był ekscentryczny, a ta ekscentryczność brała się z przekonania, że wszystko jest całkiem inaczej niż ludzie sądzą, i że tylko on jeden, hrabia Lew Tołstoj, ma rację – mówił o rosyjskim pisarzu krytyk literacki i filmowy, Jan Gondowicz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Michaił Bułhakow – mistrz niedoceniony za życia

Ostatnia aktualizacja: 15.05.2016 06:12
– Bułhakow potrafił świetnie sportretować krzywo otaczającą go rzeczywistość – podkreślał Andrzej Drawicz. Niestety za życia tego wielkiego pisarza niewielu potrafiło to dostrzec.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Fiodor Dostojewski - pisarz, psycholog, myśliciel

Ostatnia aktualizacja: 09.02.2018 07:00
- Nie Freud odkrył podświadomość. Podświadomość odkrył Dostojewski. Nazwał ją podziemiem ludzkiej psychiki - mówił o Fiodorze Dostojewskim ks. prof. Henryk Paprocki.
rozwiń zwiń