X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

"Wielka czystka" – sposób Stalina na pozbycie się wrogów

Ostatnia aktualizacja: 27.02.2013 07:00
- Około miliona straconych w ciągu dwóch lat, parę milionów aresztowanych i zesłanych do łagrów, tyle było ofiar wielkiej czystki w Związku Sowieckim - mówił prof. Paweł Wieczorkiewicz.
Audio
  • Wielka czystka - aud. Andrzeja Sowy z cyklu "Dźwiękowy przewodnik po najnowszej historii ZSRR" (01.10.1997)
Woroszyłow, Mołotow, Stalin i Jeżow
Woroszyłow, Mołotow, Stalin i JeżowFoto: Wikimedia / CC

"Wielka czystka" była masową rzezią kadr partyjnych, państwowych, wojskowych, jaką podjął Stalin w latach 1936-1938. Jeszcze więcej ofiar przyniosła wprowadzona w Związku Radzieckim kolektywizacja rolnictwa. - Rzecz jednak polegała na tym, że w czasie czystki uderzono we własny kręgosłup – powiedział historyk, prof. Paweł Wieczorkiewicz w audycji z cyklu ”Dźwiękowy przewodnik po historii najnowszej ZSRR”, nadanej w październiku 1997 r. - Uderzono w elity państwowe, elity partyjne i elity intelektualne. I to spowodowało, że owemu procesowi politycznemu, który miał miejsce nadano tak wielki rozgłos.

Wrogowie czają się wszędzie

Tradycja czyszczenia szeregów partii, usuwania dysydentów, ludzi o odmiennych poglądach politycznych była stosowana od początku sprawowania władzy przez partię bolszewicką. Jednak fala terroru, jaka przelała się przez ZSRR w latach 1936-1938 nie miała sobie równych.

- Było to zjawisko bezprecedensowe w historii – komentował gość programu. - Nikt bowiem nigdy nie potrafił do tego stopnia zdziesiątkować swojego najbliższego politycznego otoczenia. To nawet nie udało się Kaliguli w Rzymie.
Zbrojne ramię partii

Aparatem, który służył do wprowadzenia czystki był Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych. W pokojach śledczych przesłuchiwano po kilkanaście osób dziennie. - Jeżeli popatrzeć na spustoszenie, jakiego dokonano w elitach nie tylko politycznych Związku Sowieckiego człowieka może ogarnąć przerażenie - mówił prof. Paweł Wieczorkiewicz.

Zlikwidowano niemal wszystkich komisarzy ludowych, zlikwidowano gros korpusu oficerskiego, trzech z pięciu marszałków z Michaiłem Tuchaczewskim na czele, zlikwidowano ponad 60% korpusu generalskiego, zlikwidowano niemal cały średni i wyższy aparat partyjny.
Aresztowanie Bucharina i Rykowa

27 lutego 1937 r. podczas obrad plenum Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików) aresztowano dwóch bliskich współpracowników Lenina, a potem Stalina: Nikołaja Bucharina i Aleksieja Rykowa.
- Za czasów Lenina i na początku rządów Stalina przeciwników politycznych usuwano z partii, potem zaczęły się aresztowania i zsyłki - słyszmy w audycji. - Ale wewnątrz partii zaczęła rosnąć w siłę i stawała się coraz bardziej wpływowa elita starych bolszewików, którzy coraz bardziej krytycznie oceniali politykę Stalina i stanowili wobec niego, zbiorowo, bo nie indywidualnie polityczną alternatywę. W tej grupie znaleźli się: Zinowjew, Kamieniew, Bucharin i Rykow, czyli byli członkowie Biura Politycznego.

Proces Zinowjewa i Kamieniewa
Najpierw odbył się pokazowy proces Zinowjewa i Kamieniewa. Obaj zostali rozstrzelani w sierpniu 1936 r. Potem przyszła kolej na gównego ideologa partii Nikołaja Bucharina i byłego premiera Aleksieja Rykowa.
Obu oskarżono o udział w antyradzieckim prawicowo-trockistowskim bloku. Bucharin próbował polemizować z zarzutami. - W czasie procesów płomienny oskarżyciel, Andriej Wyszyński potrafił nazwać podsądnych: ”wyrodkami rodzaju ludzkiego”, ”świniami skrzyżowanymi z mułem” – mówił prof. Wieczorkiewicz. - Oskarżeni tej miary, co w swoim czasie, człowiek nr 2 w partii bolszewickiej, Nikołaj Bucharin przyznawali się publicznie do niepopełnionych win.
Dlaczego tak czynili? Sądzili, że może ocalą swoje życie, co często im obiecywano, życie członków rodziny. Robili też tak, co z dzisiejszej perspektywy jest trudne do zrozumienia, dlatego, że chcieli być wierni partii, z którą się związali.  

Wyroki śmierci
Nikołaj Bucharin i Andriej Rykow zostali skazani na karę śmierci i rozstrzelani. Dramatyczne były losy obu żon Bucharina. Pierwsza – Nadieżda parokrotnie zwracała się do Stalina o uniewinnienie męża. Została aresztowana, była torturowana, a w roku 1940 zamordowano ja wraz z braćmi i innymi członkami rodziny. Druga, Anna Łarina została zatrzymana przez NKWD wkrótce po procesie Bucharina. Uznano ją za  żonę wroga ludu. Spędziła pół roku w małej celi po kostki w wodzie, a następnie osiemnaście lat w gułagu.
Posłuchaj, jak służby szefa NKWD Nikołaja Jeżowa oczyszczały partię i naród z przeciwników politycznych, doprowadzając do wyniszczenia całej elity politycznej, partyjnej i intelektualnej Związku Radzieckiego.
Więcej faktów z najnowszej historii ZSRR znajdziesz na stronie portalu internetowego ”moje.polskieradio.pl”.

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

NKWD jak wilki

Ostatnia aktualizacja: 10.02.2012 07:00
Na początku lutego 1940 roku władze sowieckie przeprowadziły pierwszą z masowych deportacji Polaków. Na Syberię wywieziono ponad 300 tysięcy ludzi. Wielu nie dojechało na miejsce, wielu zginęło w łagrach.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Rosjanie wciąż nie mają świadomości Zbrodni Katyńskiej"

Ostatnia aktualizacja: 16.07.2012 15:12
Tak uważa amerykański historyk i sowietolog profesor Richard Pipes, były doradca prezydenta Reagana ds. Rosji i Europy Środkowej.
rozwiń zwiń