Próba powrotu do doświadczania. Co wiemy o uważności? W ostatnim czasie zrobiła oszałamiającą karierę. Stała się modą i praktyką, techniką i postawą, wyborem i obietnicą pełniejszej obecności. W świecie rozproszonym przez nadmiar bodźców i narracji, jawi się jako próba powrotu do czystego doświadczania – bycia tu i teraz, zanim zostanie ono przechwycone przez uprzedzenia, pragnienia, logikę użyteczności. Zobacz więcej na temat: Michał Nowak Dwójka
Filozof zmęczenia. Co mówi nam dziś Byung-Chul Han? Nie występuje publicznie, unika mediów, nie poddaje się logice popularności. Jednak jego książki sprzedają się w setkach tysięcy egzemplarzy, a diagnozy trafiają w sam środek współczesnego doświadczenia. Byung-Chul Han, koreański filozof piszący po niemiecku, stał się jednym z najważniejszych komentatorów świata późnego kapitalizmu. W Polsce jego myśl dopiero zyskuje czytelników, m.in. za sprawą książki "Społeczeństwo zmęczenia". Zobacz więcej na temat: Jakub Kukla Dwójka rozmowa książki
Józef Czapski. Pisał prawdę o "nieludzkiej ziemi" Był wielkim malarzem. Świetnym eseistą, znawcą literatury i sztuki. Współtworzył paryską "Kulturę". Więziony w Starobielsku i cudem ocalony świadczył swoim życiem – i takimi książkami jak "Wspomnienia starobielskie" oraz "Na nieludzkiej ziemi" – o sowieckich zbrodniach. Józef Czapski urodził się 3 kwietnia 1896 roku. Zobacz więcej na temat: Józef Czapski Jerzy Giedroyc Katyń literatura Francja Paryska "Kultura" Starobielsk
Tadeusz Kotarbiński. "Żyć rozumnie. Trzeźwo sądzić – Żyć rozumnie. Odtrącić złudne opowieści. Trzeźwo sądzić. Z ponętnych urojeń wyzdrowieć. I temu tylko ufać, co zawrze w swej treści (...), rozwagi podpowiedź – pisał prof. Tadeusz Kotarbiński. Dziś mija 140 lat od urodzin tego wybitnego filozofa, etyka i logika, twórcy prakseologii, czyli teorii sprawnego działania. Zobacz więcej na temat: Lwów Warszawa etyka Tadeusz Kotarbiński historia Polski
"Literatura broni nas przed bezsensem świata" – Opowiadając, konstruujemy nasze życie. Układamy je w jakąś logiczną całość. Literatura jest próbą formowania życia w coś, co ma swoją harmonię i swój sens – mówił Wiesław Myśliwski w archiwalnym nagraniu Polskiego Radia. Znakomity pisarz, autor m.in. takich powieści, jak "Kamień na kamieniu" i "Widnokrąg", zmarł w wieku 94 lat. O jego śmierci poinformował "Tygodnik Powszechny". Zobacz więcej na temat: Wiesław Myśliwski literatura wspomnienie kultura ludowa chłopi wieś
"Powołany przez Boga do objawienia ludziom prawdziwego znaczenia teologii" – Zamierzał przeniknąć tajemnicę wiary rozumem – mówił o Emanuelu Swedenborgu ks. prof. Ignacy Bokwa na antenie Polskiego Radia. Zobacz więcej na temat: Szwecja teologia
Orędownik komunikacji wbrew własnym barierom. Dziedzictwo Jürgena Habermasa - Habermas sądził, iż do prawdziwej komunikacji może dojść wtedy, gdy pozbędziemy się wcześniej ideologicznych uprzedzeń. To znaczy kiedy przejdziemy pewien proces terapii, pojmowanej wręcz na wzór psychoanalityczny, bo tylko wtedy taka prawdziwa komunikacja, zdążająca do konsensusu, będzie miała sens - mówił w Dwójce Andrzej Szahaj, filozof i emerytowany profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Zobacz więcej na temat: Michał Nowak Dwójka Andrzej Szahaj komunikacja społeczeństwo
"Dasein na wielkim ekranie", czyli kino pod wpływem filozofii Heideggera Czy naprawdę trzeba przedzierać się przez gęsty, akademicki język, żeby zrozumieć jedną z najbardziej wymagających filozofii XX wieku? A może wystarczy… seans filmowy? Taki trop podejmuje Martyna Butrym w książce "Dasein na wielkim ekranie, czyli filozofia Martina Heideggera w filmach". Autorka pokazuje, że myśl Martina Heideggera doskonale wybrzmiewa w narracjach filmowych. Zobacz więcej na temat: Dwójka Martin Heidegger Jakub Kukla kino KULTURA
Neuroestetyka muzyki, czyli między neuronem a przeżyciem Muzyka jest zjawiskiem osobliwym: niematerialnym, a jednak dotykającym ciała. Abstrakcyjnym, a jednak wywołującym bardzo konkretne emocje. To napięcie dawniej opisywano w języku metafizyki, harmonii kosmosu lub psychologii uczuć. Zobacz więcej na temat: Michał Nowak Dwójka
Filozofia z góralskim uśmiechem. 95 lat temu urodził się ks. Józef Tischner 95 lat temu, 12 marca 1931 roku urodził się ks. Józef Tischner. "Był filozofem, a zarazem duszpasterzem; sam, a jednak zawsze dla innych. Za nim rozpościera się ogród wiedzy i tajemnicy" – pisał jego brat Kazimierz. Jego myśl na trwałe wpisała się w historię polskiej kultury i życia publicznego. Zobacz więcej na temat: Dwójka Józef Tischner duchowieństwo
"Kłamstwo polityczne nowego typu". Myśli słynnych kobiet Większość z nas słyszała o takich filozofach, jak Sokrates, Platon czy Arystoteles. Ale filozofia ma również twarz kobiety. Czego możemy nauczyć się od filozofek? Przy okazji Dnia Kobiet prezentujemy krótki przegląd wybranych myśli kilku dwudziestowiecznych myślicielek. Zobacz więcej na temat: Simone Weil Hannah Arendt chrześcijaństwo Barbara Skarga Czesław Miłosz dzień kobiet
Czy przywileje są czymś skandalicznym? Rozmowa z Janem Hartmanem Choć idealna równość jest utopią, która potrafi ukazać swoje mroczne oblicze, nowożytność z uporem maniaka zdaje się do niej powracać. A przecież praktyka życiowa uczy nas, że możemy być równi tylko wobec czegoś lub pod jakimś względem Zobacz więcej na temat: Michał Nowak Jan Hartman Dwójka
Geolog Stanisław Staszic. Co potrafił wyczytać z ziemi? Gdy myślimy o Stanisławie Staszicu, widzimy zazwyczaj działacza społecznego, publicystę, oświeceniowego reformatora. Rzadziej dostrzegamy człowieka, który z równą pasją pochylał się nad przekrojem skały, jak nad przekrojem społeczeństwa. O Staszicu jako ojcu polskiej geologii rozmawialiśmy w audycji z dr. Bartoszem Działoszyńskim z Wydziału Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Zobacz więcej na temat: Stanisław Staszic geologia Dwójka Michał Nowak NAUKA
Ludwik Fleck. Zapomniany bohater, dla którego orężem była nauka - Nauka była, jak sądził, czymś, co może immunizować świat przeciwko zarazom XX wieku, przeciwko temu, co dzisiaj nazywamy dezinformacją, fake newsami. Jest to bohater silnie powiązany z naszą rzeczywistością i sądzę, że mimo iż zmarł kilka dekad temu, czytelnicy znajdą w tej książce szalenie aktualne tropy - mówiła w Dwójce Anna Wacławik, współautorka książki "Fleck. Ocalony przez naukę". Zobacz więcej na temat: Jakub Kukla Dwójka biografia medycyna Ludwik Fleck
Rozpacz pod maską błazna. "U Witkacego nie należy szukać pocieszenia" Był jednym z najoryginalniejszych twórców kultury polskiej. Malarz, pisarz, dramaturg, filozof, fotograf, twórca słynnych portretów, a także główny teoretyk awangardowej grupy malarzy formistów. Założył w Zakopanem Teatr Niezależny, w którym objął kierownictwo artystyczne. 24 lutego 1885 roku urodził się Stanisław Ignacy Witkiewicz "Witkacy". Zobacz więcej na temat: pisarz fotografia malarstwo literatura literatura polska rewolucja październikowa 1917
Uważany za jednego z prekursorów telewizji. Badał też tajemnice ludzkiej psychiki Był zwany szalonym profesorem filozofii, twórcą wielu wynalazków. Uważany za jednego z prekursorów telewizji. - Niewiele mamy takich umysłów w naszej historii. Ludzi, którzy byli tak bardzo cenieni w świecie – mówiła na antenie Polskiego Radia prof. Ewa Paczoska. Zobacz więcej na temat: psychologia wynalazcy
Łączy się z ciałem, choć może także obejmować sferę społeczną. Asceza Jej cel może być zarówno religijny, jak i moralny. Zawsze zakłada jednak hierarchię dóbr, która skłania do realizacji jednych kosztem drugich. W tym sensie jest nieustannym ćwiczeniem, mającym prowadzić do zbawienia, cnoty, harmonijnego życia. Zobacz więcej na temat: Dwójka Michał Nowak Piotr Domeracki
Środa Popielcowa. Proch i popiół mówią więcej, niż myślisz Posypanie głowy popiołem – wraz z przypomnieniem, że w "proch się obrócimy" – jest obrzędem przejmującym i działającym na wyobraźnię. Ten rytuał Kościoła katolickiego otwierający Wielki Post przywołuje symbolikę zakorzenioną głęboko w Biblii. Ale "proch" i "popiół" odsyłają również do starszych tradycji. Zobacz więcej na temat: Kościół katolicki religia chrześcijaństwo Biblia