Kultura

1000-letnia księga Słowian. Mamy swoją "Iliadę"

Ostatnia aktualizacja: 11.04.2012 13:50
Rok 1823. Wileński profesor Michał Bobrowski bada archiwa Monasteru Zwiastowania Najświętszej Marii Panny w Supraślu. W ręku trzyma rękopis z XI wieku...
Audio
Kodeks Supraski
Kodeks SupraskiFoto: wikipedia commons

W ciągu tysiąca lat bezcenna dla Słowian księga - Kodeks Supraski wielokrotnie mogła ulec zniszczeniu. Jak mówią naukowcy, wokół rękopisu zawsze było dużo dobrej woli.
W czasie drugiej wojny światowej istniała obawa, że został spalony razem z całą Biblioteką Ordynacji Zamoyskiej w Warszawie. Tak się nie stało.
- W 1967 roku przyszedł nieznany z imienia i nazwiska człowiek do biblioteki Uniwersytetu Harvarda w Stanach Zjednoczonych. Przyniósł rękopis, położył go na biurku i powiedział, że chce 20 tysięcy dolarów. Bibliotekarz od razu się zorientował co to jest i że Kodeks jest wart co najmniej 350 tysięcy  - opowiada dr Tomasz Makowski, dyrektor Biblioteki Narodowej w Warszawie.
Bibliotekarze nie chcieli kupić rękopisu, ze względu na jego powszechnie znaną przedwojenną własność. Z pomocą przyszedł amerykański milioner Herbert Moeller (nazywany królem polskiej szynki), który wyłożył astronomiczną jak na owe czasy kwotę i zwrócił księgę polskim władzom.
To jeden z najstarszych na świecie i jedyny tak obszerny zabytek piśmiennictwa słowiańskiego. Powstał w Bułgarii, na początku XI wieku. Później wywieziony został na Ruś Kijowską, a potem, z nieznanych przyczyn, przekazano go mnichom z klasztoru w Supraślu.
Kodeks Supraski opisuje żywoty wczesnochrześcijańskich męczenników i cudotwórców. Te teksty miały przygotowywać wiernych do pokuty. Spisany został w języku starocerkiewnosłowiańskim, alfabetem cyrylickim.
- Kodeks przetrwał 1000 lat. Nasze życie w tej perspektywie jest epizodem - mówi dr Makowski - Pierwszy przykład prozy polskiej, czyli "Kazania Świętokrzyskie", to są paski, które tworzą tak naprawdę niecałe cztery strony tekstu. A tu mamy kilkaset stron. "Kazania Świętokrzyskie" są z początku XIV wieku, a tu mamy na kartach początek wieku XI.

usc

www.narodoweczytanie.polskieradio.pl
Cichociemni

Czytaj także

Słowiańskie złe moce. Jest się czego bać?

Ostatnia aktualizacja: 12.03.2012 13:45
Uskrzydlone węże, bagienne świetliki, niszczycielskie mysie hordy... Choć nie zawsze mamy tego świadomość, słowiańskie złe moce drzemią w naszych wyobrażeniach.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Mieszko I handlował niewolnikami

Ostatnia aktualizacja: 30.03.2012 15:30
Handel niewolnikami był jednym z głównych dochodów książąt czeskich, którzy sprzedawali słowiańskich niewolników Arabom.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Urodzone w PRL-u, źle urodzone...

Ostatnia aktualizacja: 07.04.2012 13:45
- W każdym mieście jest obiekt, który chciano wyburzyć pozyskując miejsce na nowe inwestycje. Nie było łatwo zdobyć pieniądze na projekt, który miał dokumentować takie miejsca - mówi Filip Springer o kulisach pracy nad "Źle urodzonymi".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Muszę narysować to, co pamiętam!

Ostatnia aktualizacja: 10.04.2012 13:29
- Mieszkaliśmy w maleńkim pokoju, do którego od urodzenia byłem sporo za duży, więc żebym się nie kręcił mama dawała mi rysować nawet do późnej nocy - tak Mariusz Wilczyński wspomina początki swojej artystycznej drogi w naszym cyklu Kulturysta.
rozwiń zwiń