X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Amnestia 1947 - Bierut obiecał im wolność

Ostatnia aktualizacja: 22.02.2018 07:00
- Amnestia spowodowała, że większość organizacji konspiracyjnych została ujawniona, co znacznie osłabiło siłę tych, którzy w podziemiu pozostali - powiedział historyk dr Andrzej Chmielarz.
Audio
  • Podziemie antykomunistyczne - aud. Katarzyny Kobyleckiej z cyklu "Dźwiękowy przewodnik po historii najnowszej" (PR, 12.11.1996)
Warszawa, 1947-02. Wypuszczanie więźniów z więzienia mokotowskiego (ul. Rakowiecka) w wyniku amnestii z 22 lutego 1947. PAPCAF
Warszawa, 1947-02. Wypuszczanie więźniów z więzienia mokotowskiego (ul. Rakowiecka) w wyniku amnestii z 22 lutego 1947. PAP/CAF

22 lutego 1947 Sejm uchwalił amnestię dla żołnierzy i działaczy antykomunistycznego podziemia. Na mocy przyjętego dokumentu ujawniło się niemal 60 tysięcy osób, a 17 tysięcy zostało zwolnionych z więzień.   

Sytuację polityczną w Polsce w pierwszych latach po zakończeniu wojny analizował dr Andrzej Chmielarz w audycji Katarzyny Kobyleckiej z cyklu "Dźwiękowy przewodnik po najnowszej historii Polski", nadanej w listopadzie 1996 roku. - To posunięcie władzy ludowej osłabiło całe podziemie - mówił historyk. - Przegrane wybory w styczniu 1947 roku wskazały społeczeństwu, iż nie istnieje praktycznie żadna możliwość zmiany sytuacji w Polsce.

ŻOŁNIERZE WYKLĘCI - zobacz serwis specjalny Polskiego Radia >>>

Główne nurty podziemia antykomunistycznego

Dr Andrzej Chmielarz przedstawił pokrótce sytuację organizacji konspiracyjnych. - Określenie podziemie antykomunistyczne jest moim zdaniem pojęciem zupełnie nieadekwatnym - powiedział gość audycji. - Zakłada niejako z góry, iż jego uczestnicy byli po prostu tylko antykomunistami, a to nieprawda. Lepiej używać pojęcia "podziemie niepodległościowe".

I dodał: - W podziemiu niepodległościowym możemy wyróżnić dwa nurty. Jeden związany z ideologią AK-owską, drugi związany z ideologią narodową. Przywódcy AK-owscy w pierwszym okresie działalności powojennej uważali, że istnieją pewne szanse na zmianę istniejącej sytuacji na drodze działań quasi legalnych; zmierzali w związku z tym do rozładowania istniejącej konspiracji i włączenia tych ludzi do działań opozycyjnych w ramach tworzonych nielegalnie organizacji, które nie miały jako głównego celu walki zbrojnej. Podziemie narodowe, bardziej zdecydowane, przystąpiło do działań zbrojnych, zwracając m.in. tą właśnie drogą uwagę opinii międzynarodowej na sytuację Polski.

Represje bezpieki

Komuniści szybko jednak zabrali się do pacyfikacji organizacji konspiracyjnych. Represje stosował zarówno Urząd Bezpieczeństwa, jak i współdziałające z nim ściśle oddziały sowieckiego NKWD. - Ten etap, bardzo krótki zresztą, kończy się jesienią 1945 roku rozbiciem i aresztowaniem I Zarządu organizacji Wolność i Niezawisłość - mówił dr Andrzej Chmielarz.
Na określenie większości oddziałów propaganda komunistyczna używała pojęcia "bandy". – Nie były to bandy - słyszymy w komentarzu. - Były to regularne oddziały zbrojne, które działały w sposób określony pewnymi zasadami. Trzeba powiedzieć, że wbrew oskarżeniom nie likwidowały one masowo ani działaczy komunistycznych, ani przedstawicieli aparatu władzy. Ludzie ci działali z reguły we własnej obronie lub też w obronie miejscowej ludności.

Legendy powojennej partyzantki

Oddziały "Ognia", "Harnasia", "Łupaszki" przeszły do legendy działań partyzantki powojennej. Większość z nich została brutalnie spacyfikowana przez oddziały operacyjne UB.
Wielu z tych, którzy zawierzyli władzy ludowej i się ujawnili, potem i tak trafiało do więzień. Oskarżani w procesach pokazowych o zdradę narodu, torturowani, przyznawali się do niepopełnionych czynów. Wielu stracono, a ich grobów szukamy do dziś.

Pojedyncze organizacje, grupy leśne przetrwały w Polsce do połowy lat 50. Była to jednak walka straceńcza,w której dziś historycy z trudem odróżniają faktyczne działania od zorganizowanej prowokacji Urzędu Bezpieczeństwa.

Jaki był wkład podziemia niepodległościowego?

- Największym sukcesem był fakt, że przetrwało - podsumował dr Andrzej Chmielarz. - A przetrwało dlatego, że miało poparcie społeczeństwa. Większość narodu polskiego podzielała dążenia ludzi działających w podziemiu do odzyskania niezależności i ułożenia stosunków ze Związkiem Sowieckim na zasadzie partnerstwa i równości.

Posłuchaj, w jakich okolicznościach uchwalano amnestię dla żołnierzy antykomunistycznego podziemia.


Komentarze1
aby dodać komentarz
casial2017-02-22 13:53 Zgłoś
... iż nie istnieje praktycznie żadna możliwość zmiany sytuacji w Polsce.(cytat). Komentarz: Dnia 22.02.1947 r. sytuację polityczna na terytorium Polski determinowała obecność Armii Sowieckiej. Nie wszyscy zdawali sobie sprawę (w Polsce) z tego, że ten fakt wynika (nietylko) z "umów między stronami", lecz (przede wszystkim) ze słabości aliantów zachodnich. Dzisiaj, dnia 22.02. 2017 r. sytuacja jest jakościowo odmienna ( kolokwialnie, nie jest to dzień 31.08.1939 r.). W aktualnej sytuacji Polska może sobie (nawet) pozwolić na "wyrozumiałość" wobec "post-komuny". Dzisiaj można nawet "odznaczyc p. Adama Michnika Orderem Orła Białego, w ramach "dokryny Równe w Równem". Chociaz można by "zupełnie inaczej" również !

Czytaj także

Poprawki nanosił Stalin, ostateczną wersję opracował Bierut

Ostatnia aktualizacja: 22.07.2014 06:00
Dziś mijają 62 lata od uchwalenia Konstytucji PRL. Posłuchaj archiwalnych oraz współczesnych nagrań radiowych poświęconych temu fasadowemu dokumentowi.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Apeluję! Pomóżcie władzy ludowej! – wzywał Gomułka po powrocie z Moskwy

Ostatnia aktualizacja: 15.11.2012 07:00
- Kochamy was za to, że jesteście odważni. Nikogo tak nie witaliśmy jak Was, towarzyszu Wiesławie – odpowiadali ludzie zebrani tłumnie na stacji dworca w Terespolu w listopadzie 1956 r.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Najpierw komuniści sfałszowali wybory, potem uchwalili Małą Konstytucję

Ostatnia aktualizacja: 19.02.2013 07:00
- Ta Konstytucja miała charakter fasadowy. Wszystkie decyzje ustrojowe zapadały de facto na posiedzeniach gremiów politycznych, od 1948 roku na posiedzeniach Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej - mówił historyk, profesor Michał Pietrzak.
rozwiń zwiń