Historia

Eugeniusz Pławski - rzucił wyzwanie "Bismarckowi"

Ostatnia aktualizacja: 26.03.2020 05:50
- Pociski "Pioruna" nie mogły uszkodzić "Bismarcka", ale sam widok otoczonego wybuchami pocisków, prującego potężne fale, pięknego swą sylwetką polskiego okrętu dałby natchnienie niejednemu malarzowi czy poecie, gdyby mógł być świadkiem tej walki - wspominał potyczkę z niemieckim superpancernikiem dowódca "Pioruna" Eugeniusz Pławski.
Audio
  • Audycja poświęcona walce polskiego niszczyciela ORP "Piorun" z niemieckim pancernikiem "Bismarck" stoczonej 26 maja 1941 roku - przygotowana przez kpt. Eugeniusza Pławskiego. (RWE, 25.12.1965)
ORP Piorun
ORP "Piorun"Foto: Wikipedia/domena publiczna

26 marca 1895 roku urodził się Eugeniusz Pławski ps. Żańka, komandor Marynarki Wojennej II RP, dowódca m.in. ORP "Piorun", szef Inspektoratu Marynarki Wojennej.

Przyszły dowódca "Pioruna" przyszedł na świat w rodzinie o wojskowych tradycjach: jego ojciec był carskim generałem. Eugeniusza Pławskiego bardziej niż siły lądowe pociągało morze. Karierę rozpoczął w rosyjskiej Flocie Czarnomorskiej u progu I wojny światowej.  

Po odzyskaniu niepodległości został przyjęty do Marynarki Wojennej. Wraz z Batalionem Morskim brał udział w zaślubinach Polski z Bałtykiem w 1920 roku. Odtąd życie Eugeniusza Pławskiego nierozerwalnie wiązało się ze służbą we flocie.

Dowódca flotylli podwodnej

W 1932 roku Eugeniusz Pławski objął dowództwo nad nowo utworzonym Dywizjonem Okrętów Podwodnych, w skład którego wchodziły OORP "Ryś", "Wilk", "Żbik", "Orzeł" i "Sęp". Funkcję sprawował do 1936 roku, kiedy to został usunięty ze stanowiska wskutek wypadku na "Rysiu". Na okręcie eksplodowała jedna z baterii akumulatorów, raniąc 14 marynarzy.

W 1939 roku oddelegowano go do Francji. W 1940 roku objął dowództwo nad przekazanym Polakom przez Brytyjczyków francuskim statku, który w polskiej flocie służył jako OF "Ouragan".

5 listopada 1940 roku nastąpiło podniesienie polskiej bandery na ORP "Piorun" – nowoczesnym niszczycielu wydzierżawionym przez Brytyjczyków. Okręt został obsadzony przez marynarzy ocalałych z zatopionego pod Narvikiem "Groma" oraz ochotników i żołnierzy przeniesionych do marynarku z innych służb. Dowództwo nad statkiem objął "Żańka".

- Dwie trzecie marynarzy komandora Pławskiego byli to ludzie, którzy znali morze tylko z obrazka - słyszymy w audycji z archiwum Radia Wolna Europa.

Jak Dawid z Goliatem

ORP "Piorun" został skierowany do polowania na "Bismarcka", dumę floty III Rzeszy i - w chwili wejścia do służby - największy pancernik na świecie. "Bismarck" siał postrach na wodach Atlantyku: atakował konwoje, posłał na dno chlubę brytyjskiej floty HMS "Hood" i poważnie uszkodził HMS "Prince of Wales". ORP "Piorun" był pierwszym okrętem, który wypatrzył niemiecki pancernik 26 maja 1941 roku. Mimo iż przy ponad dwa razy większym "Bismarcku" stumetrowy polski niszczyciel wyglądał jak łupina, komandor Pławski zdecydował się na oddanie salw do przeciwnika.

- Zaczął się nierówny pojedynek, w którym "Piorun" mógł liczyć tylko na swoją zwrotność i zasłony dymowe - wspominał Eugeniusz Pławski na antenie Radia Wolna Europa.

Posłuchaj audycji z archiwum Radia Wolna Europa na temat walk "Pioruna"

Wymiana ognia między okrętami trwała ponad godzinę. Później ORP "Piorun" stracił kontakt z "Bismarckiem". Zdołały go jednak znaleźć pozostałe statki z grupy wysłanej przeciw pancernikowi. Niemieckiego molocha udało się zatopić 27 maja.

Do macierzystego portu wrócił po śmierci

W latach 1941-1943 Pławski pełnił funkcję attaché wojskowego w Szwecji. W 1944 roku dowodził kolejnym wydzierżawionym Polsce okrętem ORP "Dragon". W tym samym roku został Szefem Sztabu Marynarki Wojennej; w 1945 roku - szefem Inspektoratu Marynarki Wojennej.

Po wojnie zdecydował się na pozostanie na emigracji. Początkowo zajmował się organizacją samopomocy wśród byłych marynarzy, z których wielu zdecydowało się na pozostanie na Zachodzie. W 1948 roku przeniósł się do Kanady. Zmarł 22 maja 1972 roku w Vancouver. 16 czerwca 2004 roku prochy komandora spoczęły na Cmentarzu Marynarki Wojennej w Gdyni-Oksywiu.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Mamert Stankiewicz - pierwszy kapitan II RP

Ostatnia aktualizacja: 26.11.2019 05:55
Surowy i poważny jak morze, na którym służył. Dowodził najważniejszymi statkami cywilnymi w przedwojennej polskiej flocie. Zginął jak przystało na kapitana - w trakcie rejsu, troszcząc się o załogę.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Karol Olgierd Borchardt - kapitan własnej duszy

Ostatnia aktualizacja: 25.03.2020 06:00
25 marca 1905 roku urodził się Karol Olgierd Borchardt, kapitan żeglugi wielkiej, pisarz i nauczyciel pokoleń polskich marynarzy. Na jego "Znaczy Kapitanie" wychowały się tysiące młodych ludzi.
rozwiń zwiń