Polskie Radio
Section05

Małgorzata Szymankiewicz

Niekochane dziecko, które poszło walczyć w powstaniu. Bolesław Prus za młodu

- To było takie niekochane dziecko, które szwendało się po swoich bliskich. Najpierw było z wujem, potem z babcią, a potem z innym wujem i jego żoną. Będąc odrzucanym, chciał pokazać, że jest coś wart. Gdy miał 16 lat, poszedł do powstania styczniowego. Dziś wiemy już, że osoby doświadczające wojny wracają z niej chorzy na PTSD, czyli zespół stresu pourazowego – mówiła w Dwójce Monika Piątkowska, autorka biografii "Prus. Śledztwo biograficzne".
Zobacz więcej na temat:  Bolesław Prus Dwójka KULTURA biografia lalka Powstanie Styczniowe

Intensywność, dyskomfort i poznawcza siła. Twórczość Pétera Nádasa

W audycji "Las książek" przyjrzeliśmy się twórczości Pétera Nádasa - zmarłego 26 sierpnia br. węgierskiego pisarza, jednego z najważniejszych współczesnych literatów Europy Środkowej. Rozmawialiśmy o literackim idiomie autora "Pamięci i Równoległych historii": o źródłach tego pisarstwa, konstrukcji, w której prywatne doświadczenie staje się zarazem diagnozą społeczną i historyczną.
Zobacz więcej na temat:  Dwójka literatura literatura polska KULTURA Peter Nadas odeszli 2026

Pisarz nieznany. Dzieciństwo i młodość Aleksandra Głowackiego

– Dzieciństwo w zasadzie ukształtowało nie tylko jego osobowość, to, kim stał się jako człowiek, ale też jego pisanie. Może dlatego, że skutki tego dzieciństwa ciągnęły się z nim do końca życia. Może dlatego, że były to takie najmocniejsze wspomnienia. Dość powiedzieć, że konstrukt, który teraz nazywamy wewnętrznym dzieckiem, akurat w Aleksandrze Głowackim był bardzo żywy i Bolesław Prus go nie zakrył – mówiła na antenie Dwójki Monika Piątkowska, biografka pisarza.
Zobacz więcej na temat:  Bolesław Prus literatura literatura polska KULTURA Dwójka

Prof. Ryszard Koziołek: Prus zwraca uwagę, że najbardziej interesują nas plotki

- Mamy Himalaje wypowiedzi na temat "Lalki", wielkie artykuły, wspaniałe książki, które dokumentują niezwykłość i oryginalność Prusa. A ja zadałbym sobie takie pytanie czytelnicze: dlaczego to jest takie dobre? Dlaczego nam się to podoba? Nie zasłaniając się wielkimi nazwiskami badaczy "Lalki", spróbowałbym wrócić do tekstu - mówił w Dwójce prof. Ryszard Koziołek, literaturoznawca, badacz literatury polskiej XIX i XX wieku.
Zobacz więcej na temat:  Ryszard Koziołek Bolesław Prus literatura lalka Stanisław Wokulski Dwójka KULTURA KSIĄŻKA literatura polska

Prof. Ryszard Koziołek: każdy Polak ma obraz Warszawy ukształtowany przez "Lalkę"

- Jeśli chodzi o przeniesienie Warszawy do literatury klasycznej, a tym samym do polskiego uniwersum symbolicznego, to "Lalka" odegrała rolę fundamentalną. Każdy, kto przechodzi przez szkolną edukację, ma obraz miasta w pewnym sensie ukształtowany przez powieść Prusa. Choć tej Warszawy w takim kształcie już nie ma, trudno wyobrazić sobie wizytę w stolicy bez spaceru Krakowskim Przedmieściem - mówił w Dwójce prof. Ryszard Koziołek, literaturoznawca i znawca twórczości Bolesława Prusa.
Zobacz więcej na temat:  Ryszard Koziołek Dwójka KULTURA

Prof. Ryszard Koziołek: gdyby była wolna Polska, to nie byłoby "Lalki"

- Myślę, że tak jak wielu pokoleniom czytelników, ta kwestia nie przestaje dawać mi do myślenia, to znaczy "Lalka" jako powieść polityczna... I co by było, gdyby Prus mógł pisać w wolnym kraju, nie troszcząc się o cenzurę rosyjską, albo po prostu był pisarzem imigracyjnym, bo chyba tak trzeba by o tym pomyśleć. Ponieważ gdyby była wolna Polska, nie byłoby "Lalki" - mówił w Dwójce prof. Ryszard Koziołek.
Zobacz więcej na temat:  lalka Ryszard Koziołek literatura Dwójka polityka KULTURA Stanisław Wokulski Ignacy Rzecki Bolesław Prus

Józef Czapski we wspomnieniach. "Był spragniony kontaktu z drugim człowiekiem"

Rodzeństwo Józefa i Marii Czapskich łączyła silna więź, wspólnota duchowa i intelektualna. Ich życie na emigracji cechowała skromność oraz oddanie kulturze i sprawie polskiej. Róża Thun odwiedzała Czapskich w Maisons-Laffitte. Doświadczała tam ciepłej, rodzinnej emocjonalności Józefa, jego ciekawości świata, otwartości i niezwykłej umiejętności nawiązywania serdecznych relacji z młodymi ludźmi. W jej wspomnieniach Czapski jawi się jako artysta spontaniczny, potrzebujący dialogu.
Zobacz więcej na temat:  Józef Czapski Dwójka KULTURA emigracja II wojna światowa

Georgi Gospodinow & Emine Sadk. Opowieści z bułgarskich peryferii

Literatura Georgiego Gospodinowa i Emine Sadk prowadzi czytelników w miejsca oddalone od głównych szlaków: ku pamięci, prowincji, osobliwym historiom i doświadczeniom ludzi żyjących na styku różnych kultur. O opowiadaniach ze zbioru "I wszystko stało się księżycem" oraz powieści "Karawana z gawronami" dyskutowaliśmy, przyglądając się współczesnej literaturze bułgarskiej i jej nieoczywistym sposobom opowiadania o świecie. Książki recenzowali Magda Mikołajczuk i Piotr Kofta.
Zobacz więcej na temat:  literatura Bułgaria Dwójka

Dwa Teatry 2026. Magdalena Małecka-Wippich: "Potop" to rodzaj realizmu magicznego

- Pierwszą rzeczą zawsze jest tekst. A tutaj mamy tekst, który niesie. Gdynia nie jest wcale moim miastem, ale ta historia po prostu mnie urzekła. Z jednej strony mamy tu kontekst bardzo lokalny, a jednocześnie jest to opowieść o całym świecie, o umieraniu, o przyrodzie, o ukrytych lękach, o czymś magicznym... Właściwie to jest to rodzaj realizmu magicznego - mówiła w Dwójce Magdalena Małecka-Wippich, reżyserka słuchowiska "Potop", nagrodzonego Grand Prix 25. Festiwalu "Dwa Teatry". 
Zobacz więcej na temat:  Dwa Teatry Festiwal Dwa Teatry TEATR KULTURA Katarzyna Hagmajer-Kwiatek Magdalena Małecka-Wippich Sopot Salcia Hałas Maria Maj Anna Seniuk Jarosław Tumidajski Andrzej Brzoska Ewa Konstancja Bułhak Mariusz Bonaszewski Dwójka

Zapomniany bohater Warszawy. Opowieść o Auguście Agboli O'Brownie

W cyklu "To się czyta" sięgnęliśmy po książkę Krzysztofa Karpińskiego "Czarnoskóry fordanser w Warszawie. Opowieść o Auguście Agbooli Brownie". Autor przywraca pamięć o Auguście Agbooli Brownie – fordanserze, perkusiście i prawdopodobnie jedynym czarnoskórym uczestniku Powstania Warszawskiego. To pierwsza biografia tej niezwykłej, a wciąż mało znanej postaci.
Zobacz więcej na temat:  Powstanie Warszawskie Krzysztof Wakuliński literatura biografia Dwójka