Historia

Armia Polska we Francji - początek szlaku polskich żołnierzy na Zachodzie

Ostatnia aktualizacja: 04.01.2017 06:12
- Rząd Polski na Wychodźstwie miał dwa główne zadania polityczne - miał pilnować interesów polskich na arenie międzynarodowej i tworzyć wojsko - mówił prof. Paweł Wieczorkiewicz.
Audio
  • Felieton prof. Pawła Wieczorkiewicza dotycząca okoliczności powstania Armii Polskiej we Francji w audycji z cyklu "Historia Polski" Andrzeja Sowy. (PR, 21.09.2004)
  • Felieton prof. Pawła Wieczorkiewicza dotycząca ewakuacji Armii Polskiej do Wielkiej Brytanii w audycji z cyklu "Historia Polski" Andrzeja Sowy. (PR, 22.09.2004)
  • Dyskusja Jerzego Gruma z prof. płk. Witoldem Biegańskim na temat Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w audycji z cyklu "Dialogi historyczne". (PR, 25.09.1988)
Generał Sikorski wśród żołnierzy we Francji, źr. Walentyna Korpalska Władysław Eugeniusz Sikorski : biografia polityczna Wrocław 1981Wikimedia Commonsdp
Generał Sikorski wśród żołnierzy we Francji, źr. Walentyna Korpalska "Władysław Eugeniusz Sikorski : biografia polityczna" Wrocław 1981/Wikimedia Commons/dp

4 stycznia 1940 podpisana została umowa między rządami Polski i Francji, dzięki której powołano do życia Armię Polską we Francji.

Obóz "Koczkodan"

Armia

Na zdjęciu: Armia Polska we Francji: Żołnierze w obozie ćwiczebnym Coetquidan podczas odpoczynku. Widać karabiny Berthier wz. 1907/15. Polskim ochotnikom wydano przestarzały, pochodzący z I wojny światowej, sprzęt. źr. Wikimedia Commons/dp

Umowa była zwieńczeniem dotychczasowych starań o utworzenie Polskich Sił Zbrojnych na francuskiej ziemi. Działania mające na celu sformowanie polskich jednostek nad Sekwaną podejmowano już 9 września 1939. W myśl tej umowy miała powstać polska dywizja złożona z rodaków przebywających we Francji, USA i krajach Beneluksu.

ZOBACZ SERWIS POLSKIEGO RADIA WRZESIEŃ 1939

- Zaczynano we wrześniu od ochotników, których zgłosiło się we Francji ok. 19 tysięcy – mówił prof. płk. Witold Biegański w audycji z cyklu "Dialogi historyczne".

Oddziały zaczęto formować w Camp de Coëtquidan, który Polacy, ze względu na trudną do wymówienia nazwę, szybko przemianowali na "Koczkodan". Szeregi ochotników zasilili żołnierze, którzy przedostali się do Francji przez Węgry i Rumunię po klęsce wojny obronnej.

W 1940 roku Wojsko Polskie we Francji stanowiło już pokaźną siłę. W jego skład wchodziły 4 dywizje (dwie gotowe do walki), brygada zmotoryzowana (pod dowództwem gen. Maczka), dwie samodzielne brygady, jednostek lotniczych i Marynarki Wojennej. - Wojsko Polskie we Francji liczyło około 85 tysięcy żołnierzy - mówił prof. płk. Witold Biegański.

Brygady specjalnego przeznaczenia

Owe dwie samodzielne brygady - Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich i Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich - były formowane z myślą o specjalnym przeznaczeniu. Na przełomie 1939 i 1940 roku, w związku z agresją ZSRR na Finlandię, na Zachodzie powstała koncepcja ataku na Związek Radziecki - ówczesnego sojusznika Hitlera.

- Stąd pomysł, aby wczesną wiosną 1940 roku wysłać korpus ekspedycyjny do Finlandii i zaatakować Związek Sowiecki także od południa, od strony Baku – wyjaśniał prof. Paweł Wieczorkiewicz. - W obu tych wyprawach mieli brać udział Polacy. Po to organizowano Brygadę Strzelców Podhalańskich, która miała się bić na froncie fińskim, po to organizowano Brygadę Strzelców Karpackich, która miała prawdopodobnie walczyć w okolicach Baku.

Taka operacja byłaby korzystna dla sprawy polskiej, gdyż potwierdzałaby stan wojny aliantów z ZSRR. Niestety z planów inwazji na Związek Radziecki nic nie wyszło.

Upadek Francji i ewakuacja

Gdy III Rzesza zaatakowała Francję 10 maja 1940 Wojsko Polskie przystąpiło do obrony ziem sojusznika. Większość operacji, w których żołnierze polscy brali udział, w trakcie trwającej ponad miesiąc kampanii, polegała na osłanianiu odwrotu wojsk francuskich.

Dzieje Wojska Polskiego we Francji zakończył upadek tejże w czerwcu 1940 roku. - Sikorski, zupełnie niezorientowany w przebiegu kampanii, pakował wojsko na front, podczas gdy należało za wszelką cenę dążyć do wywiezienia go do Wielkiej Brytanii - uważał prof. Paweł Wieczorkiewicz.

To jednak nie oznaczało zakończenia walk polskiego żołnierza na frontach II wojny światowej. Do Wielkiej Brytanii ewakuowano 27 tysięcy Polaków. Deklaracja Sikorskiego złożona przed Churchillem, że Polacy będą bronić Wielkiej Brytanii załagodziła tendencje kapitulacyjne dotąd silne wśród Brytyjczyków.

 

/

Na zdjęciu: Winston Churchill podczas przeglądu polskich wojsk, pierwszy z lewej - gen. Władysław Sikorski, źr. Wikimedia Commons/dp

O dziejach żołnierza polskiego na zachodzie mówią prof. płk. Witold Biegański i prof. Paweł Wieczorkiewicz - posłuchaj audycji.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Gen. Maczek: Bijcie się twardo, ale po rycersku

Ostatnia aktualizacja: 31.03.2020 06:00
128 lat temu, 31 marca 1892 roku urodził się Stanisław Maczek, bohater II wojny światowej, utalentowany dowódca 1. Polskiej Dywizji Pancernej, wsławionej walkami pod Falaise podczas inwazji sił alianckich w Normandii w 1944 roku i wyzwoleniem holenderskiej Bredy.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Philippe Pétain - bohater czy zdrajca?

Ostatnia aktualizacja: 26.04.2020 05:45
- Dla mnie nie ulega wątpliwości, że gdyby umarł przed wybuchem II wojny światowej, dziś byłby bohaterem narodowym - stwierdził historyk, profesor Jerzy Eisler, oceniając postać byłego marszałka Francji.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Bitwa o Narwik - pierwsze zwycięstwo aliantów

Ostatnia aktualizacja: 28.05.2020 06:00
W nocy z 27 na 28 maja 1940 roku, z udziałem polskiej Brygady Strzelców Podhalańskich, alianci odbili Niemcom norweski port Narwik. Był to pierwszy triumf aliantów w wojnie z Trzecią Rzeszą.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zdobycie Tobruku – Polacy w libijskich piaskach

Ostatnia aktualizacja: 12.11.2020 05:40
12 listopada 1942 roku brytyjskie wojska zdobyły Tobruk. Wojska alianckie, z udziałem polskiej Brygady Strzelców Karpackich, pokonały niemieckie oddziały Africa Corps pod dowództwem gen. Rommla.
rozwiń zwiń