Historia

Beatyfikacje, Tatry i komunizm. Druga pielgrzymka Jana Pawła II do Polski

Ostatnia aktualizacja: 16.06.2024 05:40
W dniach 16-23 czerwca 1983 roku papież Jan Paweł II po raz drugi odwiedził Polskę. W ojczyźnie spędził ponad tydzień. W tym czasie spotykał się z młodzieżą, rozmawiał z Lechem Wałęsą, a także z premierem Wojciechem Jaruzelskim.  
Ojciec Święty wygłasza homilię na Górze Świętej Anny podczas wieczornych nieszporów maryjnych, którym przewodniczy. Zdjęcie zrobiono 21 czerwca 1983 roku, gdy Jan Paweł II odbywał drugą pielgrzymkę do Polski.
Ojciec Święty wygłasza homilię na Górze Świętej Anny podczas wieczornych nieszporów maryjnych, którym przewodniczy. Zdjęcie zrobiono 21 czerwca 1983 roku, gdy Jan Paweł II odbywał drugą pielgrzymkę do Polski. Foto: Grzegorz Rogiński/PAP

Powrót do ukochanej ojczyzny

Jan Paweł II został głową Kościoła katolickiego 16 października 1978 roku. Swoją pierwszą podróż apostolską odbył już pod koniec stycznia kolejnego roku – jej celem była Dominikana, Meksyk oraz Bahamy.

W ciągu trwającego ponad dwadzieścia lat pontyfikatu Jan Paweł II odwiedził ponad sto trzydzieści krajów. Przybywał do miejsc, w których nie był wcześniej żaden papież – mowa tu między innymi o Fidżi oraz Seszelach. Podczas zagranicznych podróży Ojciec Święty przebył łącznie ponad 1 700 000 kilometrów. Nic dziwnego, że czasy Jana Pawła II często nazywa się "pontyfikatem bez granic", a teolodzy podkreślają, że pielgrzymki papieskie były jednym z najważniejszych czynników ewangelizacji świata.

Samą Polskę Ojciec Święty odwiedził osiem razy - po raz pierwszy w czerwcu 1979 roku. Na kolejną wizytę Jana Pawła II rodacy czekali cztery lata - jej początek przypadł na dzień 16 czerwca 1983 roku. 

W tym czasie w kraju wciąż obowiązywał wprowadzony 12 grudnia 1981 roku stan wojenny – co prawda od 31 grudnia 1982 roku był zawieszony, ale oficjalnie władze komunistyczne zniosły go dopiero 22 lipca 1983 roku. Stąd hasło pielgrzymki - "Pokój Tobie, Polsko, Ojczyzno moja!".

src="https:\/\/static.prsa.pl/3ab8a157-2f35-48fb-bac0-16cf62734030.file"

Samolot z Janem Pawłem II na pokładzie wylądował o godzinie 17 na warszawskim lotnisku Okęcie – duchownego witały tłumy wiernych. Oficjalne powitanie głowy Kościoła katolickiego odbyło się niecałe dwie godziny później podczas uroczystej mszy w bazylice archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie.

17 czerwca miało miejsce niezwykle ważne wydarzenie – Jan Paweł II spotkał się z premierem Wojciechem Jaruzelskim, przewodniczącym Rady Państwa Henrykiem Jabłońskim i innymi przedstawicielami władz PRL w Belwederze. 

To właśnie wtedy z ust Ojca Świętego padły słowa dotykające aktualnej sytuacji w Polsce:

- I chociaż życie w ojczyźnie od 13 grudnia 1981 r. zostało poddane surowym rygorom stanu wojennego, który został zawieszony od początku bieżącego roku - to przecież nie przestaję ufać, że owa zapowiadana wielokrotnie odnowa społeczna, według zasad wypracowywanych w takim trudzie w przełomowych dniach sierpnia 1980 r. i zawarta w porozumieniach, dojdzie stopniowo do skutku.

Tego samego dnia Jan Paweł II wziął udział w modlitwie przy urnie z sercem Jana III Sobieskiego znajdującej się w Kaplicy Królewskiej w kościele Przemienienia Pańskiego, a także odprawił mszę na Stadionie Dziesięciolecia. W nabożeństwie uczestniczyło ponad półtora miliona wiernych.

Rankiem 18 czerwca papież oddał hołd pomordowanym na warszawskim Pawiaku, a następnie ofiarom Holocaustu przed pomnikiem Bohaterów Getta. Kolejnym etapem wizyty Ojca Świętego była Częstochowa. Wcześniej jednak biskup Rzymu odprawił mszę na błoniach klasztoru w Niepokalanowie, podczas której przypomniał słowa św. Pawła z Listu do Rzymian: "Nie daj się zwyciężyć złu, ale zło dobrem zwyciężaj". Było to kolejne odwołanie do trudnej sytuacji w kraju.

W Dolinie Chochołowskiej

19 czerwca Jan Paweł II odprawił uroczystą mszę na Jasnej Górze z okazji 600-lecia cudownego obrazu Madonny z Dzieciątkiem. Wieczorem papież ofiarował klasztorowi na Jasnej Górze zakrwawiony pas, który miał na sobie w dniu zamachu 13 maja 1981 roku.

Dzień później Ojciec Święty przyleciał do Poznania, gdzie w Parku Kultury beatyfikował Urszulę Ledóchowską – założycielkę Urszulanek Serca Jezusa Konającego. Spędził też czas w Katowicach, gdzie spotkał się chorymi i osobami starszymi.

Posłuchaj
02:20 Pielgrzymka Ojca Świętego Jana Pawła II do Polski 1983 - Częstochowa_2053686.mp3 Przemowa pożegnalna Jana Pawła II w Częstochowie podczas drugiej wizyty papieża w Polsce. (PR, 21.06.1983) 

21 i 22 czerwca papież przebywał we Wrocławiu i w Krakowie, gdzie uczestniczył w nabożeństwach oraz rozmawiał z miejscowym duchownymi.

W dawnej stolicy Polski Jan Paweł II otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego.

- Dzisiaj w tych zaprawdę niezwykłych okolicznościach ja, Jan Paweł II, biskup Rzymu, staję wobec tych portretów, wobec tej wielkiej akademickiej genealogii mojej Jagiellońskiej Alma Mater i jak przystało wobec matki, całuję jej ręce, aby tym gestem dać świadectwo, jak wielki dług zaciągnąłem – mówił papież podczas uroczystości.

Posłuchaj
21:56 Pielgrzymka Ojca Świętego Jana Pawła II do Polski 1983 - Kraków_2054075.mp3 Przemowa Jana Pawła II podczas uroczystości przyznania mu doktoratu honoris causa przez Uniwersytet Jagielloński. (PR, 22.06. 1983)

Ponadto na krakowskich Błoniach beatyfikował franciszkanina, uczestnika powstania styczniowego Adama Chmielowskiego oraz karmelitę, powstańca styczniowego, sybiraka Rafała Kalinowskiego. Papież nie zapomniał także o młodzieży – spotkał się z nią w "papieskim oknie" Pałacu Biskupów na Franciszkańskiej 3. Podczas rozmowy śpiewał ze zgromadzonymi, śmiał się i żartował.

Posłuchaj
07:59 Pielgrzymka Ojca Świętego Jana Pawła II do Polski 1983 - Kraków_2054426.mp3 Spotkanie Jana Pawła II z młodzieżą w oknie Pałacu Biskupów w Krakowie przy ul. Franciszkańskiej 3. (PR, 22.06.1983) 

Ostatniego dnia swojej wizyty w Polsce Jan Paweł II udał się w swoje ukochane Tatry – tam w Dolinie Chochołowskiej spotkał się z Lechem Wałęsą, ówczesnym przywódcą podziemnej "Solidarności". Wieczorem, po uroczystym pożegnaniu, biskup Rzymu odleciał do Watykanu.

Kolejna podróż apostolska Jana Pawła II miała miejsce w dniach 8-14 czerwca 1987 roku. Podczas swojego pontyfikatu papież spędził w Rzeczpospolitej łącznie 66 dni. Żadne inne państwo nie zostało tak wyróżnione. 

jb

Podczas pracy korzystałam z przemówienia Jana Pawła II do przedstawicieli władz państwowych w Belwederze z 17 czerwca 1983 roku. 

Czytaj także

Św. Urszula Ledóchowska. Powołana do służby Bogu i Polsce

Ostatnia aktualizacja: 17.04.2024 05:35
- Matce Urszuli zależało na tym, by w pedagogice realizowanej przez siostry, wyraźnie łączyć wychowanie religijne z patriotycznym. Sama często mówiła o dwóch ojczyznach. Powtarzała, że zadaniem urszulanek ma być wychowanie dzieci dla Boga, czyli dla ojczyzny niebieskiej i dla Polski, czyli dla ojczyzny ziemskiej - wyjaśniła autorka książki o życiu świętej, siostra Małgorzata Krupecka.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Dziewięć dni, które zmieniły Polskę. Ostatni dzień I pielgrzymki Jana Pawła II

Ostatnia aktualizacja: 10.06.2024 05:55
45 lat temu, 10 czerwca 1979 roku, zakończyła się pierwsza pielgrzymka papieża Jana Pawła II do Polski. Wizyta papieża wywołała nieopisany entuzjazm Polaków.
rozwiń zwiń
Czytaj także

"Polsko kochana, żal odjeżdżać". Pożegnanie Jana Pawła II z ojczyzną.

Ostatnia aktualizacja: 19.08.2023 05:55
– W chwili, w której przychodzi mi wracać do Watykanu, spoglądam raz jeszcze na was wszystkich. Z wielką radością dziękuję Bogu, że dane mi było przebywać znowu w Ojczyźnie – dziś mija 20 lat od zakończenia ostatniej pielgrzymki Jana Pawła II do Polski.
rozwiń zwiń