Historia

Mówimy Reymont - myślimy "Chłopi"

Ostatnia aktualizacja: 07.05.2017 06:00
- Nieznany wczoraj i lekceważony nawet przez rodaków, dzisiaj muszę przybierać pozę i twarz sławnego człowieka. Czy to nie warte śmiechu? Stałem się od razu dumą swojego narodu. Rodacy gotowi jeszcze czytać moje książki! - napisał Władysław Reymont po otrzymaniu Nagrody Nobla.
Audio
  • Władysław Reymont - aud. Hanny Szof z cyklu "Biografie niezwykłe". (PR, 26.01.2009)
Portret Władysława Stanisława Reymonta (1905), pędzla Jacka Malczewskiego,
Portret Władysława Stanisława Reymonta (1905), pędzla Jacka Malczewskiego, Foto: PAP/Reprodukcja

7 maja 1867 urodził się Władysław Reymont, pisarz, laureat literackiej Nagrody Nobla.

- Oszołomiony jestem tą niespodzianką. Odszedłem wewnętrznie od świata i spraw jego. Marzyłem jeno o ciszy i możliwości spokojnego pracowania jako największym szczęściu. A tu naraz otwierają się wielkie drzwi rozgłosu - powiedział Reymont na wieść o otrzymaniu prestiżowego wyróżnienia.

- To był nieudacznik, do którego dwa razy uśmiechnęło się szczęście – stwierdził prof. Jan Tomkowski, historyk literatury w audycji Hanny Szof z cyklu "Biografie niezwykłe" nadanej w radiowej Dwójce 27 stycznia 2009. - Bardzo lubił mistyfikacje, chętnie tworzył wokół swojej biografii legendy.

- Mamy do czynienia z jednym z najbardziej znanych polskich pisarzy w świecie, a paradoks polega na tym, że jego biografia wciąż pozostawia wiele białych plam. Nie wiemy, co działo się z nim w niektórych okresach jego życia – komentowała autorka programu.

Wokół postaci Władysława Reymonta narosło kilka stereotypów. Wielu osobom wydaje się, że skoro napisał ”Chłopów” to musiał sam być takiego pochodzenia. Tymczasem jego ojciec był organistą. I w takiej też roli widział przyszłość swego syna. Ale nic z tych planów nie wyszło. Kolejnym pomysłem rodziców Reymonta było posłanie go do szkoły krawieckiej. Nawet uszył frak i zdał egzamin czeladniczy, ale kariery w zawodzie krawca nie zrobił.

- Nie umiem żyć i w tym się streszcza moja niedola, a nie umiem, bo mając talent nie umiem i nie mogę zużytkować go odpowiednio. Nie mam środków na podniesienie własnego wykształcenia – pisał.

Następny stereotyp wiąże się z powieścią "Ziemia obiecana". Sporo osób sądzi, że skoro akcja książki dzieje się w Łodzi, to na pewno jej autor mieszkał w tym mieście. Tymczasem noblista nigdy w nim nie żył. - Gdybyśmy zapytali jak miał na imię, to każdy odpowiedziałby, że Władysław, a to też nie jest prawda, bo miał na imię Stanisław - komentował prof. Jan Tomkowski.

Historyk literatury przedstawia różne anegdoty związane z życiem Władysława Reymonta, pokazuje, jak trudno mu było odnaleźć swoją życiową drogę. Po nieudanej próbie zostania krawcem, przyszły pisarz postanowił spróbować swych sił w zawodzie aktora. Niestety nie bawił na wielkich scenach Warszawy, Krakowa, czy Lwowa. Występował w wędrownej trupie w małych miasteczkach: w Turku, Ozorkowie, Łęczycy. - Podobno aktorem był fatalnym – stwierdził prof. Tomkowski i dodał: - Z aktora przeobraził się w dozorcę, później w robotnika kolejowego, został też pomocnikiem dróżnika. Mało ambitnie jak na przyszłego noblistę.

Chciał też Reymont zostać księdzem. Ale i z tych planów nic nie wyszło. Natomiast zainteresował się, popularnym w owych czasach, spirytyzmem. - On podobno był bardzo dobrym medium - mówił gość audycji. - Mam podejrzenia, że jego w tym spirytyzmie interesowało coś innego. Mianowicie ”media” za swoje seanse pobierały wynagrodzenie i to było większe pieniądze niż gaża prowincjonalnego aktora, czy początkującego pisarza. Była to szansa na zarobienie pieniędzy.

Reymont zawsze marzył o dużych pieniądzach. A te po raz pierwszy przyszły w dramatycznych dla pisarza okolicznościach. Otóż został on ciężko ranny w katastrofie kolejowej. W 1901 r. otrzymał z tego tytułu wysokie odszkodowanie. - Uzyskał niebotyczną jak na owe czasy kwotę 38500 rubli. Dla porównania Żeromski za swoją pierwszą książkę dostał 75 rubli, a Orzeszkowa za jeden tom powieści brała 100 rubli - słyszymy w programie.

Drugi raz szczęście uśmiechnęło się do pisarza w 1924 r., kiedy to właśnie jemu przyznano Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury. - Teoretycznie Reymont miał szanse niewielkie w tym wyścigu – stwierdził prof. Tomkowski. - To nie był pisarz światowy. Miał trzech rywali. Pierwszym był Anglik Thomas Hardy, drugim Maksim Gorki a trzecim Tomasz Mann, którego pokonanie graniczyło wręcz z cudem.

Cud jednak nastąpił, powieść "Chłopi" wygrała z "Czarodziejską górą".

Mało znane fakty i anegdoty – posłuchaj "Biografii niezwykłej" o Władysławie Reymoncie.

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Maria Skłodowska-Curie - pierwsza kobieta z Noblem

Ostatnia aktualizacja: 07.11.2017 06:14
- Wszystko, czym dysponowali w tym laboratorium było naprawdę nędzne, a jednak to tu robione były badania, które doprowadziły do odkrycia i wydzielenia polonu i radu - powiedział prof. Marcel Guillot, współpracownik Marii Skłodowskiej-Curie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Nagroda Nobla – prestiżowy wyrzut sumienia

Ostatnia aktualizacja: 27.11.2014 06:00
– Kiedy myślimy o Noblu to mówimy o człowieku, który miał w jakimś sensie obciążone sumienie – tłumaczyła skandynawistka, Anna Marciniakówna. – On miał poczucie, że wynalazł coś, co może zrobić ludzkości wielką krzywdę.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Henryk Sienkiewicz – noblista spod strzech

Ostatnia aktualizacja: 05.05.2017 06:00
171 lat temu, 5 maja 1846 przyszedł na świat Henryk Sienkiewicz. Polski noblista, jeden z najpopularniejszych pisarzy przełomu XIX i XX wieku. Do dziś jego książki obecne są w kanonie lektur szkolnych.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Czesław Miłosz - wielki poeta

Ostatnia aktualizacja: 09.10.2015 06:00
Wybitny poeta, prozaik, eseista, a także dyplomata i wykładowca, został laureatem literackiej Nagrody Nobla 9 października 1980. Przez lata żył na emigracji, ale w 1993 roku powrócił do kraju, gdzie doczekał zasłużonej sławy.
rozwiń zwiń