X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Tadeusz Kutrzeba - całe życie w okopach

Ostatnia aktualizacja: 15.04.2018 06:00
- Co prawda Kutrzebie nie udało się wygrać bitwy nad Bzurą, ale osiągnął zamierzony cel, jakim było oderwanie wojsk polskich od atakujących wojsk niemieckich - oceniał dr Marek Piotr Deszczyński z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego.
Audio
  • Sylwetka i dokonania Tadeusza Kutrzeby - audycja z cyklu "Na historycznej wokandzie". (PR, 20.02.2002)
Kapitulacja Warszawy  28 września 1939 w budynku fabryki Skody na Rakowcu gen. Tadeusz Kutrzeba (od lewej) i gen. Johannes Blaskowitz podpisali umowę o kapitulacji Warszawy, fot. BundesarchivWikimedia Commons
Kapitulacja Warszawy – 28 września 1939 w budynku fabryki Skody na Rakowcu gen. Tadeusz Kutrzeba (od lewej) i gen. Johannes Blaskowitz podpisali umowę o kapitulacji Warszawy, fot. Bundesarchiv/Wikimedia Commons

15 kwietnia 1886 urodził się Tadeusz Kutrzeba - generał Wojska Polskiego, komendant Wyższej Szkoły Wojennej, w czasie wrześniowej kampanii obronnej dowódca Armii "Poznań". Dowodził w bitwie nad Bzurą w 1939 roku.

WRZESIEŃ 1939 - ZOBACZ SERWIS SPECJALNY POLSKIEGO RADIA >>>>

Kutrzeba swoją edukację wojskową rozpoczął już w wieku dziesięciu lat, kiedy został uczniem Wojskowej Szkoły Realnej w Wiedniu. Studia na wydziale inżynieryjno-saperskim w Wojskowej Akademii Technicznej w Moedling ukończył z wynikiem celującym. W stopniu podporucznika służył w 9. Batalionie Saperów w Krakowie. Następnie kształcił się w Akademii Sztabu Generalnego w Wiedniu. W 1913 roku rozpoczął służbę w szefostwie inżynierii w Sarajewie, gdzie był świadkiem zamachu na arcyksięcia Franciszka Ferdynanda Habsburga i jego żonę.

W okopach Wielkiej Wojny

Po wybuchu I wojny światowej walczył w armii austriackiej, początkowo na froncie serbskim, a następnie rosyjskim i włoskim. Od lutego do lipca 1916 roku był szefem sztabu wojsk technicznych w grupie arcyksięcia Eugeniusza w Tyrolu. Później jako austriacki oficer łącznikowy pełnił służbę w sztabie 9. Armii niemieckiej w Siedmiogrodzie. W czerwcu 1917 roku został przeniesiony ponownie na front rosyjski, a od marca 1918 roku był szefem sztabu austriackiej bazy w mieście Braiła na terenie Rumunii.

W II Rzeczpospolitej

W 1918 roku Tadeusz Kutrzeba był już doświadczonym oficerem sztabowym w randze kapitana. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości oddał się do dyspozycji Polskiej Komisji Likwidacyjnej w Krakowie. Początkowo skierowany został do pracy w I, a następnie III Oddziale Sztabu Generalnego. Od listopada 1919 roku pełnił kolejno funkcje: szefa sztabu 1. Dywizji Piechoty Legionów, a następnie Grupy Operacyjnej gen. Edwarda Śmigłego-Rydza, szefa sztabu 3. Armii i jednocześnie dowódcy 1. Dywizji Piechoty Legionów, razem z którą uczestniczył w walkach na Ukrainie i wyprawie na Kijów (kwiecień-czerwiec 1920). Został szefem sztabu Frontu Południowo-Wschodniego, a następnie Frontu Środkowego. Od Bitwy Warszawskiej do zakończenia działań wojennych był szefem sztabu 2. Armii.

W styczniu 1921 roku został wykładowcą taktyki ogólnej w Szkole Sztabu Generalnego i członkiem Komisji Regulaminowej. Od maja 1921 roku sprawował funkcję szefa sekcji planów, a od grudnia tego roku szefa Oddziału IIIa Biura Ścisłej Rady Wojennej. Równocześnie od grudnia 1924 roku pełnił obowiązki drugiego zastępcy szefa Sztabu Generalnego. W listopadzie 1925 został mianowany szefem Biura Ścisłej Rady Wojennej i drugim zastępcą szefa Sztabu Generalnego.

Po zamachu majowym

Podczas zamachu majowego opowiedział się po stronie rządowej. W grudniu 1926 roku został zastępcą szefa Sztabu Generalnego. Niedługo potem awansował do stopnia generała brygady. Od listopada 1928 do września 1939 roku był komendantem Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. W marcu 1939 roku awansował do stopnia generała dywizji i został inspektorem armii.

W notatkach z tamtego okresu płk Stefan Rowecki tak charakteryzował gen. Kutrzebę w kontekście dowodzenia w czasie wojny: - Ma opinię wybitnego operatora. Wyróżnia się inteligencją i bystrością umysłu. Ma wszystkie dane na dowódcę armii z wyjątkiem doświadczenia osobistego w dowodzeniu. Czy to nie stworzy mu trudności jako dowódcy armii, można mieć obawy.

Kampania wrześniowa

W czasie kampanii obronnej 1939 roku gen. Kutrzeba kierował Armią "Poznań”. Dowodził w bitwie nad Bzurą, która była największym starciem tej kampanii. Rozegrała się między 9 a 20 września 1939. Z powodu zbyt wielkiej różnicy sił oddziały polskie poniosły porażkę. Po zakończeniu bitwy generał wraz z ocalałą częścią armii przebił się do walczącej stolicy, gdzie 22 września został mianowany zastępcą dowódcy Armii "Warszawa". 27 września z upoważnienia dowództwa obrony Warszawy brał udział w rozmowach kapitulacyjnych.

Po wojnie

Od października 1939 do kwietnia 1945 roku gen. Kutrzeba przetrzymywany był w niemieckiej niewoli w obozach IVA Hohenstein, IVB Koenigstein i VIIA Murnau. Po wyzwoleniu przez armię amerykańską wyjechał do Londynu, gdzie został przewodniczącym Komisji Historycznej Kampanii Wrześniowej. Kontynuowanie pracy uniemożliwiła mu nieuleczalna choroba nowotworowa. Zmarł w Londynie 8 stycznia 1947. Dziesięć lat później jego prochy przewieziono do Polski i pochowano w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Generał pozostawił po sobie wiele publikacji z dziedziny taktyki, organizacji wojsk, regulaminów oraz obszerne prace wojskowo-historyczne. Odznaczony został m.in.: Orderem Virtuti Militari kl. II, III i V, Orderem Polonia Restituta kl. III i IV, trzykrotnie Krzyżem Walecznych oraz Złotym Krzyżem Zasługi.


pap/mk

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Tadeusz Piskor - zapomniany adiutant Piłsudskiego

Ostatnia aktualizacja: 22.03.2015 06:00
Był oficerem Legionów Polskich i najbliższym współpracownikiem Piłsudskiego. 64 lata temu w Londynie zmarł gen. Tadeusz Piskor.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Władysław Anders - bohater spod Monte Cassino

Ostatnia aktualizacja: 11.08.2017 06:22
125 lat temu, 11 sierpnia 1892 urodził się Władysław Anders. Komuniści odebrali mu obywatelstwo i szlify generalskie, ale dla Polaków pozostał bohaterem.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Trudne decyzje marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego

Ostatnia aktualizacja: 10.11.2017 06:00
- Przyznaję, że tak jak reszta społeczeństwa byłam raczej jemu przeciwna i surowo go osądzałam - wspomina Jadwiga Maksymowicz-Raczyńska, u której ukrywał się Edward Rydz-Śmigły po powrocie do kraju.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Generał Michał Tokarzewski-Karaszewicz - uczestnik bitwy nad Bzurą

Ostatnia aktualizacja: 25.07.2014 07:00
Po przegranej bitwie gen. Michał Tokarzewski-Karaszewicz dotarł do Warszawy. W przeddzień kapitulacji stolicy gen. Juliusz Rómmel powierzył mu misję utworzenia konspiracyjnej organizacji wojskowej pod nazwą Służba Zwycięstwu Polski.
rozwiń zwiń