Polskie Radio
Section05

Bolesław Prus

"Każdy twórca chce powiedzieć coś swojego". O "Lalce" Netflixa w Trójce

Maria Kania, wcielająca się w Mariannę, oraz Paweł Maślona, reżyser nowej "Lalki", byli gośćmi audycji "Zapraszamy do Trójki". W rozmowie opowiedzieli o swojej interpretacji powieści Bolesława Prusa, której serialowa adaptacja właśnie dziś, 16 września 2026 roku, zadebiutowała na Netflixie. O to, co twórcy chcieli przekazać za pomocą nowej wersji "Lalki" oraz jak wyglądała praca nad produkcją, dopytywał Michał Matus.
Zobacz więcej na temat:  lalka Paweł Maślona netflix serial Michał Matus

Co ma w środku "Lalka"? Posłuchaj zanim obejrzysz!

W serwisie podcastowym Polskiego Radia dostępny jest cykl "Co ma w środku »Lalka«?". To świetna propozycja dla tych, którzy chcieliby poznać szerszy kontekst słynnej powieści Bolesława Prusa. Historia, która stoi za obiema najnowszymi, tak wyczekiwanymi ekranizacjami - serialową i filmową - nabiera wtedy nowych, czasem bardzo zaskakujących znaczeń. Gorąco polecamy!
Zobacz więcej na temat:  lalka Ryszard Koziołek podcast Małgorzata Szymankiewicz Dwójka biografia literatura KULTURA

"Lalka" na nowo. Serial dzieli widzów jeszcze przed premierą

Serialowa "Lalka" nie trafiła jeszcze do widzów, a już budzi spore emocje. W streamingu debiutuje właśnie sześcioodcinkowa reinterpretacja jednej z najważniejszych polskich powieści. "Lalka" w reżyserii Pawła Maślony przesuwa akcenty, dopisuje nowe wątki i jeszcze mocniej eksponuje postać Izabeli Łęckiej. Jedni widzą w tym szansę na ożywienie znaczeń w twórczości Bolesława Prusa, inni pytają, czy klasykę trzeba aż tak poprawiać.
Zobacz więcej na temat:  lalka serial netflix Sandra Drzymalska Paweł Maślona Paweł Demirski Dwójka FILM KULTURA

Biografka Bolesława Prusa: dzięki pisaniu, porządkował swoje doświadczenia

- Mając w sobie takie głębokie doświadczenie i wewnętrzne napięcie, Bolesław Prus musiał pisać. A że do tego miał talent, to tym bardziej ta ścieżka była dla niego naturalna. W swoich tekstach dziennikarskich i pierwszych utworach on po prostu wracał do swoich doświadczeń, i tam sobie je porządkował - mówiła w Dwójce Monika Piątkowska, autorka biografii "Prus. Śledztwo biograficzne".
Zobacz więcej na temat:  lalka literatura Dwójka KULTURA biografia Małgorzata Szymankiewicz

Niekochane dziecko, które poszło walczyć w powstaniu. Bolesław Prus za młodu

- To było takie niekochane dziecko, które szwendało się po swoich bliskich. Najpierw było z wujem, potem z babcią, a potem z innym wujem i jego żoną. Będąc odrzucanym, chciał pokazać, że jest coś wart. Gdy miał 16 lat, poszedł do powstania styczniowego. Dziś wiemy już, że osoby doświadczające wojny wracają z niej chorzy na PTSD, czyli zespół stresu pourazowego – mówiła w Dwójce Monika Piątkowska, autorka biografii "Prus. Śledztwo biograficzne".
Zobacz więcej na temat:  Małgorzata Szymankiewicz Dwójka KULTURA biografia lalka Powstanie Styczniowe

Pisarz nieznany. Dzieciństwo i młodość Aleksandra Głowackiego

– Dzieciństwo w zasadzie ukształtowało nie tylko jego osobowość, to, kim stał się jako człowiek, ale też jego pisanie. Może dlatego, że skutki tego dzieciństwa ciągnęły się z nim do końca życia. Może dlatego, że były to takie najmocniejsze wspomnienia. Dość powiedzieć, że konstrukt, który teraz nazywamy wewnętrznym dzieckiem, akurat w Aleksandrze Głowackim był bardzo żywy i Bolesław Prus go nie zakrył – mówiła na antenie Dwójki Monika Piątkowska, biografka pisarza.
Zobacz więcej na temat:  Małgorzata Szymankiewicz literatura literatura polska KULTURA Dwójka

Prof. Ryszard Koziołek: Prus zwraca uwagę, że najbardziej interesują nas plotki

- Mamy Himalaje wypowiedzi na temat "Lalki", wielkie artykuły, wspaniałe książki, które dokumentują niezwykłość i oryginalność Prusa. A ja zadałbym sobie takie pytanie czytelnicze: dlaczego to jest takie dobre? Dlaczego nam się to podoba? Nie zasłaniając się wielkimi nazwiskami badaczy "Lalki", spróbowałbym wrócić do tekstu - mówił w Dwójce prof. Ryszard Koziołek, literaturoznawca, badacz literatury polskiej XIX i XX wieku.
Zobacz więcej na temat:  Ryszard Koziołek Małgorzata Szymankiewicz literatura lalka Stanisław Wokulski Dwójka KULTURA KSIĄŻKA literatura polska

Prof. Ryszard Koziołek: gdyby była wolna Polska, to nie byłoby "Lalki"

- Myślę, że tak jak wielu pokoleniom czytelników, ta kwestia nie przestaje dawać mi do myślenia, to znaczy "Lalka" jako powieść polityczna... I co by było, gdyby Prus mógł pisać w wolnym kraju, nie troszcząc się o cenzurę rosyjską, albo po prostu był pisarzem imigracyjnym, bo chyba tak trzeba by o tym pomyśleć. Ponieważ gdyby była wolna Polska, nie byłoby "Lalki" - mówił w Dwójce prof. Ryszard Koziołek.
Zobacz więcej na temat:  lalka Ryszard Koziołek Małgorzata Szymankiewicz literatura Dwójka polityka KULTURA Stanisław Wokulski Ignacy Rzecki

Jerzy Kamas i "Lalka". Ekranowy Wokulski czyta powieść Prusa

Tej jesieni "Lalka" Bolesława Prusa bez wątpienia będzie jedną z najczęściej komentowanych klasycznych powieści. Przed premierą nowych ekranizacji warto odświeżyć sobie tę znakomitą prozę. Fragmenty lektury prezentujemy w cyklu "Literacka sjesta". Nagranie pochodzi z 1996 roku, a czytającym jest Jerzy Kamas, czyli niezapomniany Stanisław Wokulski z serialu telewizyjnego w reż. Ryszarda Bera (1977).
Zobacz więcej na temat:  lalka Jerzy Kamas literatura Dwójka

Dorociński: jestem fajny, ale kiedy założę kostium, to nie ręczę za siebie

Ekranizacja "Lalki" Bolesława Prusa w reżyserii Macieja Kawalskiego będzie miała premierę już za dwa miesiące, 30 września. Film właściwie jest gotowy, trwają ostatnie prace w postprodukcji. A Ryszard Jaźwiński w audycji "Trójkowo, Filmowo" rozmawia z odtwórcą głównej roli, Marcinem Dorocińskim.
Zobacz więcej na temat:  KULTURA FILM kino Marcin Dorociński Maciej Kawalski ekranizacja Ryszard Jaźwiński Trójka

Prof. Ryszard Koziołek: "Lalka" ma w środku pieniądze

- Więcej czy mniej, pieniędzy potrzebujemy wszyscy – i Prus tego nie ukrywa. Każdy z jego bohaterów, bez względu na status społeczny, potrzebuje pieniędzy - mówił w Dwójce prof. Ryszard Koziołek. W trzecim odcinku audycji "Co ma w środku »Lalka«? przyglądamy się właśnie temu, jak pieniądz działa w powieści Bolesława Prusa.
Zobacz więcej na temat:  Ryszard Koziołek lalka Małgorzata Szymankiewicz Dwójka literatura KULTURA

Tam, gdzie spacerował Wokulski. O Warszawie z kart "Lalki"

- Odkąd zacząłem podchodzić do "Lalki" z perspektywy varsavianistycznej, uświadomiłem sobie, że patrzymy na Warszawę właśnie oczami Wokulskiego. Patrzymy na nią z perspektywy powieści Prusa – w ogóle tak postrzegamy XIX-wieczne miasto, czy tego chcemy, czy nie. Oczywiście Warszawa do dziś bardzo się zmieniła – zmieniło się Krakowskie Przedmieście, zmieniły się ulice opisane przez Prusa. Ale nadal patrzymy na to miasto przez pryzmat "Lalki" - mówił w Dwójce historyk Adrian Sobieszczański.
Zobacz więcej na temat:  Aldona Łaniewska-Wołłk Stanisław Wokulski Dwójka Warszawa KULTURA

Gdzie Wokulski poznał Izabelę? Spacer po Warszawie śladami "Lalki" Bolesława Prusa

Tłem dla akcji "Lalki" są warszawskie parki, ulice, kamienice i kościoły. Bolesław Prus uczynił nieśmiertelnym obraz Warszawy przełomu lat 70 i 80. XIX wieku, a my w Programie 1 Polskiego Radia udaliśmy się na spacer po stolicy śladami powieści razem z historykiem, Varsavianistą i przewodnikiem miejskim Adrianem Sobieszczańskim. 
Zobacz więcej na temat:  Martyna Podolska Rafał Sławoń lalka

"Lalka". W radiowej Jedynce rozmawiamy z twórcami najgłośniejszego filmu tej jesieni

30 września do kin wejdzie nowa adaptacja powieści Bolesława Prusa pt. "Lalka". W produkcji, wyreżyserowanej przez Macieja Kawalskiego, zobaczymy całą plejadę gwiazd polskiego filmu. Z reżyserem i aktorami - Kamilą Urzędowską i Markiem Kondratem - rozmawiała dziennikarka radiowej Jedynki Martyna Podolska.
Zobacz więcej na temat:  FILM kino KULTURA Kamila Urzędowska Marcin Dorociński Marek Kondrat Maciej Kawalski

"Lalka" po niemiecku. Tłumacze o pracy nad arcydziełem Bolesława Prusa

Pracują zazwyczaj osobno, ale tym razem połączyli siły. Lisa Palmes i Lothar Quinkenstein stworzyli nowe niemieckie tłumaczenie "Lalki" Bolesława Prusa, jednej z najważniejszych polskich powieści XIX wieku. O swojej pracy, pierwszych spotkaniach z tekstem, wyzwaniach przekładu i wartościach, jakie niemieccy czytelnicy mogą znaleźć w "Lalce" rozmawiali w Dwójce z Jakubem Kuklą. 
Zobacz więcej na temat:  Dwójka literatura lalka Jakub Kukla tłumaczenie KULTURA