Raport Białoruś

Wieczór pamięci powstania styczniowego w Mińsku

Ostatnia aktualizacja: 30.03.2013 14:00
W filharmonii prezentowano twórczość artystów z czasu powstania styczniowego, w tym utwory Konstantego Kalinowskiego i Stanisława Moniuszki. Wieczór zorganizował Instytut Polski w Mińsku.
Audio
Wieczór pamięci powstania styczniowego w Mińsku
Foto: Włodzimierz Pac, Polskie Radio

W stolicy Białorusi uczczono 150 rocznicę powstania syczniowego oraz 175 rocznicę urodzin bohatera Powstania Konstatntego Kalinowskiego. W bałoruskiej filharmonii państwowej w Mińsku zaprezentowano widowisko słowno-muzyczne, w którym wziął udział znany białoruski zespół Classic-Avantgarde pod dyrekcją Uladzimira Bajdaua.

 Reżyser przedstawienia Iryna Dubianiecka powiedziała, że wykorzystano muzykę, którą napisali sami powstańcy lub artyści, którzy uczestniczyli w przygotowaniach do powstania styczniowego. - Powstanie 1863 roku było bardzo ważne dla Polski, Białorusi i Litwy. Zgromadziło wszystkie najlepsze siły, jakie były na naszych ziemiach – mówiła Iryna Dubianiecka, filozof i teolog.

Zaprezentowano wiersze przedstawiające losy powstania od dni je poprzedzających po współczesną pamięć o tych wydarzeniach. - Pokazaliśmy wewnętrzne wahania zwykłych ludzi, którzy zastanawiają się, czy uczestniczyć w postaniu, czy też nie, a potem rzucają się w bój i biorą w nim udział do ostatniej chwili swojego życia. A potem szubienice i sąd nad całym krajem - powiedziała autorka scenariusza, literaturoznawczyni i filozof Iryna Dubianiecka.

fot.
fot. Włodzimierz Pac, Polskie Radio

Utwory Konstantego Kalinowskiego

Widzowie mogli usłyszeć m.in. wiersze poświęcone przywódcy powstania styczniowego na Białorusi i Litwie Konstantemu Kalinowskiemu, a także jego własne teksty napisane w gazecie szykującej grunt pod powstanie "Mużyckaja Prawda" oraz przed straceniem w 1864 r. w Wilnie. W bieżącym roku przypada 175. rocznica urodzin Kalinowskiego.

- W części muzycznej wybraliśmy kompozycje samych powstańców albo osób, które szykowały powstanie - to romantyczna, natchniona i uroczysta muzyka - a także utwory samego powstania, pieśni walki i niewoli. Jest też poświęcona powstaniu muzyka refleksyjna napisana w czasach nam współczesnych - mówiła Dubianiecka.

"Straszny dwór" jak "Pan Tadeusz"

Na koncercie została wykonana m.in. aria Stefana z opery "Straszny dwór" Stanisława Moniuszki, która miała swoją premierę jesienią 1865 r., a więc wkrótce po upadku powstania. - Tak jak poemat Adama Mickiewicza ”Pan Tadeusz” napisany po powstaniu listopadowym odegrał ogromną rolę w zakorzenieniu się tego wydarzenia w świadomości i przyczynił się do zjednoczenia ludzi, podobnie opera Moniuszki ”Straszy dwór” odegrała swoją rolę po powstaniu 1863-64 r. - mówiła filozof, przypominając, że carska cenzura zdjęła operę wkrótce po premierze.

Jak podkreślała, urodzony we wsi Ubiel na Białorusi Moniuszko był jedną z osobistości, wokół których w sensie intelektualnym i kulturalnym koncentrowały się przygotowania do powstania. - Sam w nim nie uczestniczył i przeżył, ale pobudzał innych do bohaterstwa - zaznaczyła Dubianiecka.

- Powstanie 1863-64 roku to szczytowy moment w historii Białorusi. Było ono bardzo ważne z jednej strony dla Polski, Białorusi i Litwy, gdyż skupiło najlepsze siły w społeczeństwie i zjednoczyło cały kraj. Z drugiej strony, wtedy po raz pierwszy Białoruś zaistniała jako samodzielna jednostka geopolityczna - podsumowała Dubianiecka.

Koncert zakończył się owacją publiczności; wszystkie wykonywane w jego trakcie utwory były przyjmowane przez obecnych bardzo emocjonalnie. Wystąpili: zespół muzyki klasycznej Kłasik-Awanhard pod batutą Uładzimira Bajdaua, zespół ludowy Strała, kameralny chór męski Unia.

W sali, gdzie obywał się koncert, przygotowano też wystawę prac plastycznych poświęconych powstaniu oraz starych książek dotyczących zrywu.

Powstanie styczniowe rozpoczęło się w Warszawie 22 stycznia 1863 roku Manifestem Tymczasowego Rządu Narodowego, czyli organu władz powstańczych. Objęło tereny zaboru rosyjskiego i miało charakter wojny partyzanckiej przeciwko rosyjskiemu imperium. Za dzień wybuchu powstania na Litwie i Białorusi uznaje się 1 lutego, bo tego dnia przyłączył się do niego Prowincjonalny Komitet Litewski, szykujący zryw na tych terenach. Walki na terenie obecnej Białorusi wybuchły w marcu.

Jak oceniają historycy, podczas powstania doszło do ponad tysiąca starć, w których zginęło po stronie powstańczej kilkadziesiąt tysięcy ludzi. Zryw został w 1864 roku stłumiony przez władze carskie, po czym nastąpiła fala surowych represji oraz wzmożona rusyfikacja.

Na Białorusi powstanie styczniowe nazywane jest powstaniem 1863-1864 roku lub powstaniem Kalinowskiego.

IAR/PAP/agkm

Informacje o Białorusi: Raport Białoruś, serwis portalu PolskieRadio.pl

Powstanie styczniowe: serwis specjalny portalu PolskieRadio.pl >>>

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Zabronili modliwy przy grobie księdza. "Nielegalne zgromadzenie"

Ostatnia aktualizacja: 23.01.2013 10:07
Białoruska milicja z Lidy w obwodzie grodzieńskim uniemożliwiła modlitwę przy mogile księdza Adama Falkowskiego rozstrzelanego w 1863 roku za wsparcie udzielone powstaniu styczniowemu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Konstanty Kalinowski: bohater Polaków i Białorusinów

Ostatnia aktualizacja: 31.01.2013 11:14
Konstanty "Kastuś" Kalinowski jest na Białorusi postacią wywołującą emocje. Środowiska niezależne uważają go za bohatera. Władze łukaszenkowskie go ignorują. albo też wmawiają Białorusinom, że próbował ich polonizować.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Opozycja uczciła 150. rocznicę powstania styczniowego

Ostatnia aktualizacja: 01.02.2013 17:00
Wieczór poświęcony 150. rocznicy powstania styczniowego oraz 175. rocznicy urodzin jego przywódcy na terenie Białorusi i Litwy Konstantego "Kastusia" Kalinowskiego zorganizowały w Mińsku środowiska niezależne.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kastuś Kalinowski na czele białoruskiego panteonu

Ostatnia aktualizacja: 06.02.2013 08:55
Konstanty Kalinowski, królowie i książęta Wielkiego Księstwa Litewskiego, poeci i pisarze tacy jak Eliza Orzeszkowa, to panteon narodowy Białorusi, w wielu punktach wspólnym z polskim - mówi Franak Wiaczorka, opozycjonista białoruski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Mogiły powstańców styczniowych na Wschodzie na mapie

Ostatnia aktualizacja: 07.02.2013 02:00
Wykaz mogił powstańczych na Litwie, Białorusi, Ukrainie i w Rosji udostępniła Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Gazeta Konstantego Kalinowskiego znów się ukaże

Ostatnia aktualizacja: 05.02.2013 17:12
Gazeta przygotowująca grunt pod powstanie styczniowe wśród chłopstwa na Białorusi "Mużyckaja Prawda" zostanie wznowiona w tym roku w Brześciu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Dyktando na podstawie ”Listów spod szubienicy”

Ostatnia aktualizacja: 06.02.2013 08:00
Dyktando tekstu przywódcy powstania styczniowego na Litwie i Białorusi, Konstantego Kalinowskiego, zorganizowały w sobotę, w 175. rocznicę jego urodzin, niezależne portale białoruskie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Apel do władz Białorusi o obchody powstania styczniowego

Ostatnia aktualizacja: 07.02.2013 06:20
Apel o uczczenie 150 rocznicy powstania skierowała do władz Białorusi jedna z partii opozycyjnych. – Zryw 1863 roku wpłynął na budzenie się białoruskiej świadomości narodowej – zaznaczono w apelu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Białoruś: 1000 zł kary za modlitwę przy grobie powstańca

Ostatnia aktualizacja: 21.02.2013 16:11
Aleksander Kołyszko, polski działacz z Lidy na zachodniej Białorusi, został ukarany grzywną w wysokości 2,5 miliona rubli (około tysiąca złotych) za modlitwę przy grobie powstańca styczniowego.
rozwiń zwiń