X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

PPS przed stalinowskim sądem

Ostatnia aktualizacja: 05.11.2014 06:00
5 listopada 1948 roku przed sądem wojskowym w Warszawie stanęło 6 członków Polskiej Partii Socjalistycznej – Wolność, Równość, Niepodległość. Wyroki wielu lat więzienia postawiono czołowym działaczom PPS, w tym Kazimierzowi Pużakowi.
Audio
  • Stalinowski proces działaczy PPS i WRN w 1948 r. - Pogadanka Tadeusza Żenczykowskiego w Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa, 1991
Pierwszy dzień rozprawy przed Rejonowym Sądem Wojskowym w Warszawie, 5 listopada 1948. Początek politycznego procesu pokazowego działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej Wolność Równość Niepodległość przed Rejonowym Sądem Wojskowym w Warszawie. Na ławie oskarżonych zasiadł m.in. Kazimierz Pużak (w ostatnim rzędzie w okularach).
Pierwszy dzień rozprawy przed Rejonowym Sądem Wojskowym w Warszawie, 5 listopada 1948. Początek politycznego procesu pokazowego działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej Wolność Równość Niepodległość przed Rejonowym Sądem Wojskowym w Warszawie. Na ławie oskarżonych zasiadł m.in. Kazimierz Pużak (w ostatnim rzędzie w okularach).Foto: PAP

Według stalinowskich zasad
Zadaniem procesu było zastraszenie działaczy PPS i WRN. Po dwuletniej odsiadce w areszcie 5 listopada na ławie oskarżonych zasiedli znani działacz PPS, m.in. Kazimierz Pużak, działający w PPS od 1904 r., więzień carski, wieloletni członek władz PPS, w latach 1919-1935 poseł na Sejm, podczas II wojny światowej jeden z przywódców PPS-WRN, komendant Gwardii Ludowej WRN, od 1944 r. do 1945 r. pełniący funkcję przewodniczącego Rady Jedności Narodowej. W czasie Powstania Warszawskiego był komendantem głównym Organizacji Wojskowej Pogotowia Powstańczego Socjalistów, podstępnie aresztowany w 1945 r. przez NKWD i sądzony w Moskwie w tzw. procesie szesnastu.
- Przeniesiony do Polski sowiecki model procesów politycznych polegał na takim sterroryzowaniu więźniów, że na publicznym procesie przyznawali się do wszystkiego, czego oczekiwał prokurator – mówił Tadeusz Żenczykowski przed mikrofonem Polskiej Rozgłośni Radia Wolna Europa w cyklicznej audycji "Z dziejów PRL”. – Również starannie dobrany skład sędziowski wydawał wyroki po myśli prokuratora. Z reguły oskarżeni byli przetrzymywani bardzo długo w więzieniu, aby ich "zmiękczyć”.
W akcie oskarżenia prokurator napisał m.in., że "oskarżeni wywodzą się z kadry piłsudczyków i są sługami imperializmu. PPS brała udział w reakcyjnym rządzie 1919-1920 i wzywała wówczas naród do walki przeciwko Rosji Sowieckiej”, a "kierownictwo PPS nawoływało do wojny zaborczej przeciwko Związkowi Radzieckiemu. Pużak i jego przyjaciele odpowiedzialni są za klęskę wrześniową, gdyż wywodzili się z piłsudczyzny, która narodowi zgotowała klęskę”.
Posłuchaj, co Tadeusza Żenczykowski mówił w Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa o tym procesie.
Dowiedz się , dlaczego Pużak nie odpowiadał na żadne pytania podczas procesu.
- Oczywiście cała prasa krajowa otrzymała dyrektywy do obszernych sprawozdań z pokazowego procesu – mówił Tadeusz Żenczykowski. – Nie pojawiały się w prasie takie fragmenty zeznań, które nie odpowiadałyby ogólnym założeniom procesu.

Pokazowe procesy i wyroki

19 listopada 1948 r. sąd ogłosił następujące wyroki, które złagodzono na podstawie amnestii z lutego 1947 r.: Kazimierz Pużak i Tadeusz Szturm de Sztrem - 10 lat więzienia i utrata praw honorowych i obywatelskich na lat 5 (po amnestii 5 lat pozbawienia wolności), Józef Dzięgielewski i Wiktor Krawczyk - 9 lat więzienia i utrata praw honorowych i obywatelskich na lat 5 (po amnestii 4 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności), Ludwik Cohn i Feliks Misiorowski - 5 lat i utrata praw honorowych i obywatelskich na 2 lata (na mocy amnestii zwolnieni).
Pierwszy tego typu proces odbył się w styczniu 1947 roku. Był to pokazowy proces członków Organizacji "Wolność i Niepodległość”. Przed sądem w Warszawie rozpoczął się proces przywódców antykomunistycznej organizacji Wolność i Niezawisłość, nazwany "procesem Rzepeckiego" od nazwiska głównego oskarżonego. Przed sądem stanęło 10 osób z Zarządu Krajowego WiN między innymi, pułkownik Jan Rzepecki, założyciel i pierwszy prezes, podpułkownik Jan Szczurek-Cergowski i szefowa łączności zagranicznej Emilia Malessa. Zarzucono im organizowanie dywersji, akty terroru, morderstwa i rabunki, szpiegostwo, a także uchylanie się od powinności wojskowej. Był to pierwszy z głośnych procesów pokazowych stalinowskiej Polski, zorganizowany na krótko przed sfałszowanymi wyborami do Sejmu Ustawodawczego. Propagandowe relacje z procesu pojawiły się w prasie, radiu i Kronice Filmowej
Sąd wydał wyroki 3 lutego. Pułkownik Rzepecki został skazany na 8 lat więzienia i był więziony, z przerwami, do 1955 roku. Pozostałe osoby otrzymały kary od 2 do 12 lat więzienia, a jedna - karę śmierci. Zostali oni następnie ułaskawieni przez prezydenta Bolesława Bieruta. Potem jednak niektórzy byli ponownie aresztowani. Emilia Malessa wyczerpana psychicznie i fizycznie, w 1949 roku popełniła samobóstwo. Organizacja WiN domagała się opuszczenia Polski przez wojska radzieckie i NKWD oraz zaprzestania prześladowań politycznych i utworzenia apolitycznej armii. Żądała też przeprowadzenia wolnych wyborów, niezależnej polskiej polityki zagranicznej, a także rewizji granicy wschodniej. WiN między innymi poinformowała Radę Bezpieczeństwa ONZ o fałszerstwach wyborczych popełnionych podczas referendum ludowego w 1946 roku.
Drugi tego typu proces odbył się w sierpniu 1947 roku w Krakowie przeciwko działaczom WiN i PSL. Kolejnym był ten z 1948 r.

Zobacz serwis specjalny PR poświęcony Żołnierzom Wyklętym.

im

''

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Zygmunt Szendzielarz - zamordowany przez bezpiekę

Ostatnia aktualizacja: 30.06.2019 08:00
- Wypowiedzieliśmy walkę na śmierć lub życie tym, którzy za pieniądze, ordery lub stanowiska z rąk sowieckich, mordują najlepszych Polaków - pisał w 1946 roku Zygmunt Szendzielarz, pseudonim Łupaszka.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Polskie Państwo Podziemne - fenomen w skali Europy

Ostatnia aktualizacja: 27.09.2019 06:30
– Oświadczyłem gotowość podjęcia się odpowiedzialności za zorganizowanie zbrojnego oporu przeciw okupantom i gotowość wszczęcia otwartej walki, gdy na to pozwoli położenie wojenne – wspominał gen. Michał Karaszewicz-Tokarzewski, twórca Służby Zwycięstwu Polski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Augustów: odsłonięto pomnik Żołnierzy Wyklętych

Ostatnia aktualizacja: 25.08.2013 18:46
Kamienny Pomnik Żołnierzy Wyklętych Poległych na Kresach w latach 1944-1954 został odsłonięty w Augustowie (Podlaskie).
rozwiń zwiń