Polskie Radio
Section05

Władysław Anders

Polska diaspora w Uzbekistanie. Historia pamięci, zesłania i nadziei

Historia Polaków w Uzbekistanie to opowieść o zesłaniach, wojnach, przetrwaniu i niezwykłym wkładzie w rozwój regionu Azji Środkowej. To także historia ludzi, którzy mimo dramatycznych doświadczeń zachowali swoją tożsamość i pamięć o ojczyźnie. Właśnie tej tematyce poświęcony jest projekt medialny „Polska diaspora w Uzbekistanie”, w ramach którego mieliśmy okazję odwiedzić ten kraj i spotkać przedstawicieli miejscowej Polonii.
Zobacz więcej na temat:  Uzbekistan Polonia historia Polski II wojna światowa Leon Barszczewski taszkient

Monte Cassino. Historia bitwy i narodziny legendy

82 lata temu żołnierze II Korpusu Polskiego zdobyli Monte Cassino, jedną z najważniejszych twierdz niemieckiej obrony we Włoszech. Bitwa otworzyła aliantom drogę na Rzym, ale stała się także jednym z najważniejszych symboli polskiego wysiłku wojennego podczas II wojny światowej. O militarnym, politycznym i kulturowym znaczeniu Monte Cassino, legendzie "Czerwonych maków", artystach Armii Andersa i reportażu Melchiora Wańkowicza dyskutowali goście Dwójki.
Zobacz więcej na temat:  Dwójka Małgorzata Nieciecka-Mac historia Polski II wojna światowa Monte Cassino Melchior Wańkowicz Jerzy Giedroyc Grzegorz Rutkowski

Jak wśród wojennej pożogi powstały "Czerwone maki"?

– Wszyscy zaśpiewaliśmy refren. I rozległ się szalony płacz, bo żołnierze, którzy bitwę przeżyli, byli niezmiernie wzruszeni – wspominał Gwidon Borucki, pierwszy wykonawca słynnej pieśni spod Monte Cassino. Jak wśród wojennej pożogi powstały "Czerwone maki"? I czy tytułowe kwiaty naprawdę rosły wtedy na zboczu włoskiego wzgórza? Posłuchaj opowieści świadków.
Zobacz więcej na temat:  Monte Cassino II wojna światowa kino Włochy

Katyń - kłamstwo Stalina. "Oficerowie zbiegli do Mandżurii"

3 grudnia 1941 roku podczas spotkania z generałami Władysławem Sikorskim i Władysławem Andersem, Józef Stalin zapytany o los polskich oficerów więzionych od 1939 roku w ZSRR odpowiedział, że zostali oni zwolnieni i zbiegli do Mandżurii. Dyktator dobrze wiedział, że pomordowani oficerowie leżą w lesie katyńskim. Sam wydał rozkaz ich zgładzenia.
Zobacz więcej na temat:  II wojna światowa Józef Czapski Józef Stalin Katyń Władysław Sikorski

"Naszych kolegów nie ma". Wspomnienia ocalonych z Katynia

- Nadchodziły listy z kraju z zapytaniami o jeńców, którzy nie znajdowali się w naszym obozie. Gdy pytaliśmy enkawudzistów, dlaczego ci jeńcy nie piszą [listów], odpowiadali, że pewnie dlatego, że nie chcą pisać – wspominał na antenie Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa w 1963 roku gen. Jerzy Wołkowicki, jeden z nielicznych Polaków, którzy przeżyli zbrodnię katyńską. 
Zobacz więcej na temat:  zbrodnia katyńska zbrodnie sowieckie Katyń Józef Czapski armia Andersa

Józef Czapski. Poszukiwania zaginionych polskich jeńców

Pytania o los jeńców wywiezionych z Kozielska, Ostaszkowa i Starobielska zaczęły się pojawiać już w pierwszej połowie 1940 roku. Zadawali je ci nieliczni ocaleli, którzy przebywali w obozie w Griazowcu. O zaginionych pytały w listach zaniepokojone rodziny. Ustanowionym przez gen. Władysława Andersa koordynatorem poszukiwań nieobecnych kolegów został Józef Czapski – ocalały ze Starobielska.
Zobacz więcej na temat:  Katyń zbrodnia katyńska zbrodnie sowieckie Józef Stalin armia Andersa Józef Czapski II wojna światowa Rosja Niemcy

Józef Czapski wspomina poszukiwanie polskich oficerów

3 kwietnia 1940 roku wyruszył pierwszy transport polskich oficerów, więźniów z obozu w Kozielsku do stacji Gniazdowo. Stamtąd jeńcy byli przewożeni autobusami więziennymi do lasu katyńskiego, gdzie byli mordowani strzałem w tył głowy.
Zobacz więcej na temat:  Katyń Katyń zbrodnia katyńska Józef Stalin Władysław Sikorski Józef Czapski komunizm Władysław Sikorski Józef Czapski Związek Sowiecki komunizm II wojna światowa

10 lat Pomnika Niedźwiedzia Wojtka w Princess Gardens w Edynburgu

W jednym z najpopularniejszych parków w Edynburgu Princess Gardens odbyła się wyjątkowa uroczystość – świętowaliśmy 10-lecie odsłonięcia Pomnika Niedźwiedzia Wojtka. W wydarzeniu wzięła udział Polonia z Edynburga oraz okolic, która licznie zgromadziła się, by uczcić symbol polsko-szkockiej przyjaźni.
Zobacz więcej na temat:  niedźwiedź Wojsko Polskie II Korpus II wojna światowa Monte Cassino Szkocja Edynburg Polacy za granicą

Anders, Maczek, Sosabowski. Jak odebrano im obywatelstwo

Przez sześć lat wyżsi oficerowie Polskich Sił Zbrojnych walczyli poza okupowaną ojczyzną. Wywiązywali się z sojuszniczych obowiązków i podtrzymywali na duchu podwładnych. Nagrodą było dla nich odsądzenie od czci i wiary przez władców komunistycznej Polski i nisko płatna praca w charakterze magazyniera, kelnera, windziarza na obczyźnie.
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie Wielka Brytania II wojna światowa Michał Rola-Żymierski Stanisław Maczek Stanisław Sosabowski