Neogotyk bez Boga?

Ostatnia aktualizacja: 24.10.2011 16:33
To zaskakujące odkrycie polskiego historyka sztuki. Kościoły budowane w XIX wieku miały bardzo skomplikowaną symbolikę. Były miejsca poświęcone wyobrażeniom nieba, były też takie poświęcone demonom.
Audio
  • Prof. Bałus o tajemnicach neogotyckich kościołów

Powszechnie uważano, że neogotyk, sztuka sakralna XIX wieku pozbawiona była własnej teorii oraz głębszych znaczeń symbolicznych, sprowadzając się do sentymentalnego odtwarzania średniowiecznych wzorców.

Prof. Wojciech Bałus z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego doszedł do wniosku, że budowle, które przecież powstały nie tak dawno, miały własną, dziś zapomnianą symbolikę. W bibliotekach zaczął szukać trudno dostępnych, bo obecnie prawie nieczytanych, książek i czasopism architektonicznych z tamtego okresu.

- Spod kurzu stopniowo wyłaniać się zaczął inny od powszechnie uznanego obraz sztuki tamtych czasów - pisze we wstępie do swojej książki "Gotyk bez Boga? W kręgu znaczeń symbolicznych architektury sakralnej XIX wieku".

Warto przyjrzeć się dokładniej neogotyckim kościołom, których w Polsce jest całkiem sporo. Architekci XIX wieku powoływali się na średniowieczne teksty budując kościoły na planie krzyża. - Odchylenie prezbiterium od osi nawy głównej było naśladowaniem głowy Chrystusa, która pochyliła się po śmierci - opowiadał prof. Bałus w Dwójce.

Wnętrze aranżowano według złożonej symboliki stron świata. Prezbiterium skierowane było przeważnie na wschód i umieszczano tam obrazy i rzeźby poświęcone postaci Jezusa Chrystusa. Strona zachodnia budowli, związana z zachodem słońca, poświęcona była wyobrażeniom końca świata. Po północnej stronie kościołów neogotyckich umieszczano wyobrażenia demoniczne i piekielne, a strona południowa, do której przez większą część dnia dochodziło światło słoneczne, zawierała obrazy niebiańskie.

Audycja powstała we współpracy z Fundacją na Rzecz Nauki Polskiej.

usc

Czytaj także

Która Madonna jest prawdziwa? Polska czy ukraińska?

Ostatnia aktualizacja: 06.05.2011 07:21
Zdaniem ukraińskich badaczy odnaleźli oni rzeźbę Madonny Jackowej, jedną z najpiękniejszych rzeźb średniowiecznych znajdujących się na terenie Polski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Odkryli zaginione dzieło Leonarda

Ostatnia aktualizacja: 30.06.2011 14:55
To sensacja! Zaginione przed wiekami dzieło Leonarda da Vinci, "Salvator Mundi", zostało odnalezione w prywatnej kolekcji.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Artyści wśród budowniczych

Ostatnia aktualizacja: 31.07.2011 00:33
W czasach średniowiecza i jeszcze długo w renesansie rzeźbiarza utożsamiano z kamieniarzem. Jak więc odróżnić tych, co potrafili "tknąć dusze" w kamienne postacie, od zwykłych ociosywaczy?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Światła katedr

Ostatnia aktualizacja: 26.08.2011 16:16
Fascynująca podróż po najpiękniejszych zabytkach sztuki sakralnej - od wczesnochrześcijańskich po gotyckie - z prof. Jerzym Miziołkiem.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Polska sztuka atakuje Berlin!

Ostatnia aktualizacja: 26.09.2011 10:00
"Hołd Pruski" Jana Matejki, unikalne rysunki Wita Stwosza, "Kanał" Andrzeja Wajdy - nie starczy miejsca, by wymienić, jak wiele czeka w Berlinie na odwiedzających naszą wystawę.
rozwiń zwiń