Polskie Radio
Section05

Armia Krajowa

Nagranie z procesu z 1950 roku! "Łupaszka" skazany na śmierć

Jesienią 1950 roku mjr Zygmunt Szendzielarz "Łupaszka" i jego towarzysze broni, oskarżeni przez komunistów o współpracę z niemieckim okupantem i szpiegostwo na rzecz "anglosaskich imperialistów", zostali skazani na karę śmierci. Wyrok wykonano 8 lutego 1951 roku. W Archiwum Polskiego Radia zachowały się nagrania z ich pokazowego procesu.
Zobacz więcej na temat:  stalinizm procesy polityczne Żołnierze Wyklęci II wojna światowa Armia Czerwona Niemcy zbrodnie sowieckie zbrodnie wojenne Wileńszczyzna komunizm

Akcja Kutschera. Kulisy zamachu na kata Warszawy

Jedna z najbardziej znanych operacji zbrojnych Polskiego Państwa Podziemnego zostaje opowiedziana na nowo, z uwzględnieniem jej zaplecza organizacyjnego i ludzi stojących za decyzjami. Przygotowania do zamachu na Franza Kutscherę odsłaniają rolę kobiet, znaczenie pracy wywiadowczej oraz funkcjonowanie oddziału "Pegaz/Agat", znanego później jako batalion "Parasol". O kulisach Akcji Kutschera w audycji "TurboHistoria" mówili dr Henryk Piskunowicz oraz Mariusz Olczak, dyrektor Archiwum Akt Nowych.
Zobacz więcej na temat:  Polskie Radio 24 II wojna światowa Franz Kutschera Warszawa

Łączniczka "Parasola" wspomina Powstanie Warszawskie

Dziesięć lat temu, 5 lutego 2016 roku, zmarła Maria Stypułkowska-Chojecka "Kama" - łączniczka batalionu "Parasol" Armii Krajowej, uczestniczka Powstania Warszawskiego i akcji wykonania wyroku na "kata Warszawy" Franza Kutscherę. O swoich bojowych doświadczeniach wielokrotnie opowiadała przed mikrofonem Polskiego Radia.
Zobacz więcej na temat:  Maria Stypułkowska-Chojecka II wojna światowa Powstanie Warszawskie Franz Kutschera Niemcy nazizm zbrodnie wojenne

Generał, który w Powstaniu Warszawskim był zwykłym strzelcem

138 lat temu urodził się generał dywizji Tadeusz Kossakowski - uczestnik trzech wojen, inżynier, propagator unowocześniania polskiej armii, najstarszy i najwyższy stopniem cichociemny. W wieku 56 lat zdecydował się na przerzut do okupowanej Polski, by jako zwykły szeregowy wziąć udział w Powstaniu Warszawskim.
Zobacz więcej na temat:  historia Polski II wojna światowa I wojna światowa wojna polsko-bolszewicka II Rzeczpospolita Powstanie Warszawskie PRL

105 lat temu urodził się harcmistrz Tadeusz Zawadzki „Zośka”

24 stycznia 1921 roku, urodził się harcmistrz, ppor. AK Tadeusz Zawadzki „Zośka”, bohater „Kamieni na szaniec”, „Kotwicki” - zasłużony dla utrwalenia w przestrzeni okupowanej Warszawy symbolu Polski Walczącej; inicjator i uczestnik Akcji pod Arsenałem; patron powstańczego batalionu.
Zobacz więcej na temat:  Tadeusz Zawadzki ps. Zośka Szare Szeregi Wojsko Polskie historia Polski Warszawa II wojna światowa

"Każdy chciał być do niego podobny". Legenda bohatera akcji pod Arsenałem

- Wszyscy chcieli mu dorównać, podciągnąć swe słabostki, podłości, tchórzostwo. Każdy z nas, żołnierzy batalionu chciał być do niego podobny - wspominał Stanisław Nowakowski, żołnierz batalionu "Zośka". 105 lat temu urodził się Tadeusz Zawadzki ps. Zośka, harcmistrz, ppor. Armii Krajowej, bohater akcji pod Arsenałem.
Zobacz więcej na temat:  II wojna światowa Szare Szeregi Tadeusz Zawadzki ps. Zośka

Papcio Chmiel. Jak z plamy tuszu zrodziła się legenda

Henryk Jerzy Chmielewski - znany też jako Papcio Chmiel - zmarł 22 stycznia 2021 roku. Rysownik, powstaniec warszawski, autor niezapomnianej serii komiksów "Tytus, Romek i A'Tomek", która bawi i uczy kolejne pokolenia. Na antenie Polskiego Radia twórca wspominał m.in. moment narodzin swoich legendarnych bohaterów.
Zobacz więcej na temat:  komiks grafika Powstanie Warszawskie Henryk Jerzy Chmielewski książki dla dzieci literatura

Odbicie więźniów w Pińsku. Brawurowa akcja "Ponurego"

- Jasio był to człowiek odważny do szaleństwa, a ponadto mający szczęśliwą rękę. Trudno było wybrać lepszego kandydata do przeprowadzenia takiej akcji - wspominał odbicie więźniów z pińskiego więzienia mjr Tadeusz Klimkowski. Jan Piwnik "Ponury" 18 stycznia 1943 roku dokonał śmiałego ataku na więzienie w Pińsku i odbił trzymanych tam żołnierzy Armii Krajowej.
Zobacz więcej na temat:  Jan Piwnik Polskie Państwo Podziemne II wojna światowa

Akcja "Burza" na Wołyniu. Wielu AK-owców trafiło na zesłanie

15 stycznia 1944 roku 27. Wołyńska Dywizja Piechoty rozpoczęła akcję "Burza" na Wołyniu. Akcja była pomyślana jako otwarta walka z Niemcami w momencie, gdy następował odwrót sił hitlerowskich. Rozpoczynała się na hasło radiowe bądź też na rozkaz terytorialnych dowódców Armii Krajowej, którzy uznali, że chwila dojrzała do podjęcia walki na tyłach cofającego się frontu niemieckiego.
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA II wojna światowa Wołyń ZSRR