kultura ludowa w PolskieRadio.pl (161)

Wkraczamy w czas letnich festiwali i słuchamy dud irlandzkich... w Polsce!

Letnie przesilenie za nami, możemy już pełnoprawnie cieszyć się latem! O najbliższych folkowych rozrywkach, które zaserwuje nam wakacyjny sezon, słuchaliśmy w piątkowym magazynie "Źródła". Wróciliśmy także na Festiwal Wszystkie Mazurki Świata, gdzie na Targowisku Instrumentów pochłonął nas "dudziarski kosmos".

O świętym Janie w kulturze tradycyjnej

Święty Jan był jednym z najważniejszych świętych we wczesnej kulturze chrześcijańskiej. Jak jego ranga wpłynęła na to, że stał się "patronem" letniego przesilenia? Czy, obchodząc dzisiejsze "Wianki", pamiętamy jeszcze o św. Janie? O tej biblijnej postaci i wadze związanych z nią świąt usłyszeliśmy w archiwalnym nagraniu etnografa Krzysztofa Kubiaka. Natomiast o współczesnych obchodach nocy świętojańskiej i roli św. Jana we współczesnej kulturze mówił dr hab. Tomasz Rokosz z KUL.

By tradycji stało się zadość

Ostatni tydzień czerwca tradycyjnie należał do Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu. Niestety pandemia koronawirusa zmieniła terminy wielu festiwali, nie inaczej było z imprezą kazimierską – już po raz drugi odbędzie się ona pod koniec sierpnia. W Źródłach podtrzymujemy jednak ponad pięćdziesięcioletnią tradycję! W audycji zabrzmiały nagrania laureatów Baszty z roku 2020!

Muzyka Skalnego Podhala wg Krzysztofa Trebuni-Tutki cz. 2 Jan Krzeptowski z Gąsieniców zwany Sabałą

Sabała przeniósł do naszych czasów tę najstarszą kulturę, którą pamiętał jeszcze z młodości od swoich przodków. Żył w XIX w., parał się pasterstwem, myślistwem, niekiedy i zbójnictwem. Brał udział w Powstaniu Chochołowskim przeciw austriackiemu zaborcy. W starszym wieku został przewodnikiem tatrzańskim. Sabała był ulubionym muzykiem dra Tytusa Chałubińskiego. Jeden z zakopiańskich pomników przedstawia Chałubińskiego z Sabałą, trzymającym złóbcoki… Zobacz więcej na temat: Podhale Krzysztof Trebunia-Tutka Kuba Borysiak legendy góralska muzyka muzyka tradycyjna tradycja

Życie i wolność – codzienność kobiet w Kurdystanie i diasporze

„Jin, jiyan, azadî” (Kobieta, życie, wolność) to znany kurdyjski slogan używany w szczególności przez Kurdów w Turcji i Syrii dla propagowania walki zbrojnej podejmowanej przez kurdyjskie kobiety oraz ich zaangażowania politycznego i społecznego w innych częściach Kurdystanu, tj. także w Iranie i Iraku.

Fotogawęda. Góralskie skarby ze zbiorów Mieczysława Cholewy

Na nowo otwartej w Państwowym Muzeum Etnograficznym wystawie publiczność może oglądać cenne pamiątki z kolekcji Mieczysława Cholewy: czarno-białe fotografie z krajobrazem kulturowym i naturalnym polskich Karpat z 20-lecia międzywojennego oraz stroje, instrumenty i ozdoby.

O gusłach i guślarzach

U niejednego skrzypce zawieszone na ścianie grały same. Instrumenty innych zdawały się być przeklęte – choć (w rękach pierwotnego właściciela) brzmiały pięknie, nikt nie chciał ich tknąć. A zaginiony rulon, na którym zapisane były tajemnicze zaklęcia pozwalające posiadaczowi zwoju pięknie grać? Muzykanci, chcąc zyskać sławę i grać wyjątkowo, uciekali się niekiedy do konszachtów z pozaziemskimi, nieczystymi mocami. Praktyki takie zwano ogólnie „gusłami”, a władające nimi osobami „guślarzami”.

Skrzypce ze “skrzydlatą duszą”

Pewne jest to, że po Antonim Hyblu zostały cztery instrumenty. Każdy nieco inny. Zostało też kilka dokumentów, w których artysta opisał sposób konstrukcji "polskich skrzypiec", momentami bardzo niejasnych. Jak brzmiały skrzypce z "duszą skrzydlatą"? Czym ona właściwie była? Na te pytania stara się odpowiedzieć lutniczka Katarzyna Bednarz.

Szkoła gry na suce biłgorajskiej i fideli płockiej

Właściwie, nie wiadomo, jak dokładnie wyglądała suka biłgorajska. Do naszych czasów nie przetrwał bowiem żaden oryginał tego instrumentu. Dzięki osobom takim, jak Maria Pomianowska możemy przekonać się, jak mogła brzmieć suka. A teraz, możemy także nauczyć się na niej grać!

kultura ludowa

Wkraczamy w czas letnich festiwali i słuchamy dud irlandzkich... w Polsce!

Dom odziany. Polskie bogactwo barw i tkanin na London Design Biennale

O świętym Janie w kulturze tradycyjnej

By tradycji stało się zadość

Muzyka Skalnego Podhala wg Krzysztofa Trebuni-Tutki cz. 2 Jan Krzeptowski z Gąsieniców zwany Sabałą

Głosy Kurpiów

Życie i wolność – codzienność kobiet w Kurdystanie i diasporze

Od austriackiej melodii do dżingla Lata z Radiem. Polka Dziadek!

Źródła muzycznie - Tinariwen

Niezwykły czas przesilenia

Muzyczne skarby mniejszości etnicznych

Fotogawęda. Góralskie skarby ze zbiorów Mieczysława Cholewy

O gusłach i guślarzach

Tajemnice ukraińskich klasztorów

Skrzypce ze “skrzydlatą duszą”

Muzyka Skalnego Podhala wg Krzysztofa Trebuni-Tutki

Męka podważania, czyli o ciągłym przymusie dystansowania się od własnej kultury

Szkoła gry na suce biłgorajskiej i fideli płockiej