Polskie Radio
Section05

Józef Czapski

Lektury, które trzymają przy życiu. Czytelniczy świat Józefa Czapskiego

"Wczytanie się w dwa dzieła literatury najbardziej różne uświadomiło mi, jakbym o tym zapomniał czym jest >>literatura na serio<<, która przez dotyk do światów innych, nieskończonych, bez których człowiek się dusi, daje przeżycie, które ma siłę wskrzeszającą" – pisał Józef Czapski dzieląc się z czytelnikami paryskiej "Kultury" swoimi ostatnimi przeżyciami lekturowymi.
Zobacz więcej na temat:  Dorota Gacek literatura Dwójka KULTURA

Józef Czapski i Wojciech Karpiński: wielka, choć pozornie niemożliwa przyjaźń

- To właściwie była przyjaźń od pierwszego wejrzenia. Nic tego nie zapowiadało. Ani ogromna różnica wieku, bo 60-letni Czapski poznał Karpińskiego, kiedy miał on 22 lata. Ani początkowe pasje Karpińskiego, które większości ludzi zdawały się być przede wszystkim polityczne. A dzięki ich listom wiemy, że ten młody chłopak był zanurzony w malarstwie, w całym świecie paryskiej "Kultury" - mówił Mikołaj Nowak-Rogoziński w pierwszym odcinku cyklu "Tworzyć, pamiętać, być - Rok Józefa Czapskiego".
Zobacz więcej na temat:  Dorota Gacek Wojciech Karpiński Dwójka Rok Józefa Czapskiego KULTURA listy Paryska "Kultura"

Rok Józefa Czapskiego. Świadek okrucieństwa, piękna i prawdy XX wieku

- 130 lat od urodzin Józefa Czapskiego, 10 lat od powstania pawilonu Józefa Czapskiego, jedynego na świecie muzeum biograficznego poświęconego artyście, oraz 100. rocznica urodzin jego współtwórcy, Andrzeja Wajdy. Jubileuszy jest naprawdę wiele, a Kraków, jak wiadomo, jubileusze uwielbia - mówiła na antenie Dwójki Agnieszka Kosińska, kierowniczka Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego i Pawilonu Józefa Czapskiego.
Zobacz więcej na temat:  Dwójka Dorota Gacek malarstwo malarstwo polskie Rok Józefa Czapskiego

"Złote gwoździe", czyli poeci Józefa Czapskiego

"Czapski to czytelnik o niesłychanej chłonności. Lektury były mu potrzebne jak powietrze, jak jedzenie" – tak malarza wspominał zaprzyjaźniony z nim Wojciech Karpiński. Rok 2026 decyzją Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, w 130. rocznicę urodzin artysty, został ogłoszony Rokiem Józefa Czapskiego. Z tej okazji w "Poranku Dwójki" przedstawiliśmy wiersze najbliższych mu poetów.
Zobacz więcej na temat:  poezja Dorota Gacek Hugo von Hofmannsthal Zbigniew Herbert Cyprian Kamil Norwid Juliusz Słowacki Rainer Maria Rilke

Zygmunt Hertz. Pilnował Miłosza, opiekował się Hłaską, współtworzył paryską "Kulturę"

"Postawił na służbę »Kultury« swoją pracowitość i zaradność", wspominał go Jerzy Giedroyc. Zygmunt Hertz, zmarły 5 października 1979 roku, był pozostającym w cieniu "kierownikiem administracyjnym" Instytutu Literackiego w Paryżu, a przy tym: osobą szczególnego usposobienia i życiowej pasji.
Zobacz więcej na temat:  Zygmunt Hertz Jerzy Giedroyc Zofia Hertz Paryska "Kultura" Czesław Miłosz Francja II wojna światowa literatura

Jerzy Stempowski. "Władza nie powinna rozporządzać poetą"

– Nie wiadomo, czy Norwid chciałby wrócić do kraju cenzury – mówił w 1966 roku Jerzy Stempowski, znakomity eseista, na antenie Rozgłośni Polskiej RWE. To cenne, ocalałe nagranie głosu Jerzego Stempowskiego jest komentarzem do pomysłu komunistów sprowadzenia do kraju prochów Cypriana Kamila Norwida. Komentarzem pełnym językowej maestrii, tak charakterystycznej dla tego twórcy.
Zobacz więcej na temat:  Jerzy Stempowski pseud. Paweł Hostowiec literatura emigracyjna po 1939 literatura polska Cyprian Kamil Norwid poezja Wojciech Karpiński emigracja

Wojciech Karpiński. Siła, którą kryły "książki zbójeckie"

- Każde pokolenie ma swoje własne tego typu teksty. Dla mnie w Warszawie w roku 1956, na kilka miesięcy przed Październikiem, taką książką zbójecką, pierwszą i najważniejszą, był "Zniewolony umysł" Miłosza - opowiadał w archiwalnym radiowym nagraniu Wojciech Karpiński. 11 maja 1943 roku urodził się ten ceniony eseista, znawca sztuki i literatury.
Zobacz więcej na temat:  Wojciech Karpiński emigracja PRL literatura Paryż Zeszyty Literackie eseistyka historia Polski

Zbrodnia katyńska. Józef Czapski - więzień ze Starobielska, który uniknął śmierci

- Józef Czapski myślał, że to był przypadek. Jego siostra Maria mówiła, że to cud. Dopiero pod koniec życia Czapski dowiedział się, że wraz z grupą ok. 70 towarzyszy został niejako wypisany z obozu w Starobielsku na skutek not dyplomatycznych, które szły od austriacko-niemieckiej linii jego rodziny do niemieckiej ambasady w Rzymie w czasie, gdy Rosja z Niemcami byli w okresie paktu o nieagresji - mówiła w Dwójce Agnieszka Kosińska, kierownik Pawilonu J. Czapskiego w Krakowie.
Zobacz więcej na temat:  Dorota Gacek Dwójka zbrodnia katyńska Agnieszka Kosińska Kraków wystawa Pawilon Józefa Czapskiego

Podcast w tonacji noir na 85. rocznicę zbrodni katyńskiej

- Najodpowiedniejsza nazwa dla tej produkcji to chyba mini serial. Tak naprawdę jest to podzielone na 4 odcinki słuchowisko, czytane wspaniałym głosem przez Mariusza Bonaszewskiego - mówił w Dwójce Bartosz Makowski z Agencji Kreacji Projektów Podcastowych Polskiego Radia, współtwórca podcastu "Tajemnica nieludzkiej ziemi".
Zobacz więcej na temat:  zbrodnia katyńska Jakub Kukla Bartłomiej Makowski Dwójka podcast Agencja Kreacji Projektów Podcastowych