"Męczennik szczerości". Buntownik. Francuz, który zobaczył sowiecki fałsz - Pisanie było dla André Gide'a po to, by wypowiedzieć własne ja - mówiła w Polskim Radiu literaturoznawczyni dr Joanna Żurowska. 22 listopada 2025 roku mija 156. rocznica urodzin tego bardzo popularnego w 1. poł. XX wieku francuskiego pisarza - noblisty, skandalisty, wielkiego nowatora współczesnej prozy. Zobacz więcej na temat: literatura Francja Dwudziestolecie międzywojenne filozofia etyka
André Malraux. "Był wyjątkowy. Ale napisał wielkie głupstwo" - Opowiedziałem mu wszystko, co wiedziałem o Rosji sowieckiej. To był człowiek niezmiernej bystrości. Jedną rzecz mu jednak zarzucam - mówił Józef Czapski, przywołując swoje spotkanie z André Malraux, wielkim francuskim pisarzem, a także znawcą sztuki i politykiem. Zobacz więcej na temat: literatura II wojna światowa Francja wspomnienie
Zygmunt Hertz. Pilnował Miłosza, opiekował się Hłaską, współtworzył paryską "Kulturę" "Postawił na służbę »Kultury« swoją pracowitość i zaradność", wspominał go Jerzy Giedroyc. Zygmunt Hertz, zmarły 5 października 1979 roku, był pozostającym w cieniu "kierownikiem administracyjnym" Instytutu Literackiego w Paryżu, a przy tym: osobą szczególnego usposobienia i życiowej pasji. Zobacz więcej na temat: Zygmunt Hertz Jerzy Giedroyc Zofia Hertz Paryska "Kultura" Czesław Miłosz Francja II wojna światowa literatura
Jerzy Stempowski. "Władza nie powinna rozporządzać poetą" – Nie wiadomo, czy Norwid chciałby wrócić do kraju cenzury – mówił w 1966 roku Jerzy Stempowski, znakomity eseista, na antenie Rozgłośni Polskiej RWE. To cenne, ocalałe nagranie głosu Jerzego Stempowskiego jest komentarzem do pomysłu komunistów sprowadzenia do kraju prochów Cypriana Kamila Norwida. Komentarzem pełnym językowej maestrii, tak charakterystycznej dla tego twórcy. Zobacz więcej na temat: Jerzy Stempowski pseud. Paweł Hostowiec literatura emigracyjna po 1939 literatura polska Cyprian Kamil Norwid poezja Wojciech Karpiński emigracja
Zbrodnia katyńska. Józef Czapski - więzień ze Starobielska, który uniknął śmierci - Józef Czapski myślał, że to był przypadek. Jego siostra Maria mówiła, że to cud. Dopiero pod koniec życia Czapski dowiedział się, że wraz z grupą ok. 70 towarzyszy został niejako wypisany z obozu w Starobielsku na skutek not dyplomatycznych, które szły od austriacko-niemieckiej linii jego rodziny do niemieckiej ambasady w Rzymie w czasie, gdy Rosja z Niemcami byli w okresie paktu o nieagresji - mówiła w Dwójce Agnieszka Kosińska, kierownik Pawilonu J. Czapskiego w Krakowie. Zobacz więcej na temat: Dorota Gacek Dwójka zbrodnia katyńska Agnieszka Kosińska Kraków wystawa Pawilon Józefa Czapskiego
Podcast w tonacji noir na 85. rocznicę zbrodni katyńskiej - Najodpowiedniejsza nazwa dla tej produkcji to chyba mini serial. Tak naprawdę jest to podzielone na 4 odcinki słuchowisko, czytane wspaniałym głosem przez Mariusza Bonaszewskiego - mówił w Dwójce Bartosz Makowski z Agencji Kreacji Projektów Podcastowych Polskiego Radia, współtwórca podcastu "Tajemnica nieludzkiej ziemi". Zobacz więcej na temat: zbrodnia katyńska Jakub Kukla Bartłomiej Makowski Dwójka podcast Agencja Kreacji Projektów Podcastowych
Nowy podcast dokumentalny Polskiego Radia podąża śladem pierwszego badacza zbrodni katyńskiej Zanim prawda o jednej z najpotworniejszych zbrodni II wojny światowej wyszła na jaw, jeden człowiek podjął się zadania odnalezienia tysięcy zaginionych polskich oficerów, którzy – jak się potem okazało – padli ofiarą zbrodni katyńskiej. Kim był i jak przebiegała jego misja? Z okazji przypadającej w tym roku 85. rocznicy zbrodni katyńskiej Polskie Radio przygotowało podcast "Tajemnica nieludzkiej ziemi". Zobacz więcej na temat: Katyń II wojna światowa ZSRR Związek Sowiecki Józef Stalin
Maria i Józef Czapscy w kręgu przyjaciół "Całe życie za wyjątkiem wojen, które dotknęły wszystkich, robiliśmy, co chcieliśmy. To cud największy" – pisał Józef Czapski o sobie i swojej siostrze Marii w liście do przyjaciół Katarzyny i Zbigniewa Herbertów. Zobacz więcej na temat: Maria Czapska Dorota Gacek
Wielki malarz, świetny eseista, kronikarz żywej historii. Wywiad rzeka z Józefem Czapskim "Świat w moich oczach" to wywiad rzeka z Józefem Czapskim, niezwykłym świadkiem burzliwej historii XX wieku. Współtworzył paryską "Kulturę". Był więziony w Starobielsku. Swoim życiem świadczył o historii. O sowieckich zbrodniach pisał m.in. we "Wspomnieniach starobielskich" oraz "Na nieludzkiej ziemi". Zobacz więcej na temat: Katarzyna Sanocka II wojna światowa historia Polski sowieckie obozy pracy malarstwo SZTUKA KULTURA literatura Zobacz także Dwójka
Józef Czapski: to był szok, oni wszyscy zostali zabici - Zupełnie nie wyobrażałem sobie tego, żeby ci wszyscy ludzie mieli zostać zlikwidowani. Nikt w to nie wierzył, poza Andersem, który był przekonany, że to wszystko jest możliwe – mówił Józef Czapski, który z rozkazu gen. Władysława Andersa szukał zaginionych polskich oficerów na terenie sowieckiej Rosji. Zobacz więcej na temat: zbrodnia katyńska NKWD Katyń Józef Stalin Władysław Anders Katyń 2022
"Memento vitae" – pełna kolekcja malarstwa Józefa Czapskiego w Muzeum Narodowym w Krakowie Świętowanie życia i czerpanie z niego pełnymi garściami – to przesłanie twórczości Józefa Czapskiego. Dzieła sławnego malarza można oglądać do sierpnia na wystawie "Memento vitae" w Muzeum Narodowym w Krakowie. Zobacz więcej na temat: Muzeum Narodowe w Krakowie Tomasz Miara KULTURA malarstwo Trójka
"Memento vitae". Kuratorka wystawy: dzienniki Józefa Czapskiego wciąż nas inspirują - Józef Czapski zanotował te kilka słów i ten kontekst w jednym z ostatnich swoich dzienników. 91-letni artysta tak właśnie pisał o swoim życiu: nieważne, czy czeka mnie jeszcze jeden dzień, czy kilka lat, memento vitae! - mówiła w audycji "Wybieram Dwójkę" Agnieszka Kosińska, kuratorka wystawy, na której będzie prezentowane malarstwo Józefa Czapskiego w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie. Zobacz więcej na temat: malarstwo wystawa Muzeum Narodowe w Krakowie KULTURA Jakub Kukla Dwójka Agnieszka Kosińska SZTUKA
Czapski i Giedroyc. "W ich listach widać poczucie odpowiedzialności za polskie sprawy" - Józef Czapski i Jerzy Giedroyc mieli poczucie ogromnej odpowiedzialności, to przebrzmiewa w ich listach. Według nich żołnierz powinien być wyposażony w coś, co pozwoli mu zmierzyć się z rzeczywistością. Obaj byli pesymistyczni co do przyszłości Polski, powstała między nimi unikalna relacja międzyludzka, oparta na zaufaniu, wzajemnej pomocy i bezwarunkowej współpracy - mówił w Dwójce prof. Rafał Habielski. Zobacz więcej na temat: Jerzy Giedroyc listy Rafał Habielski Dwójka Dorota Gacek historia Polski
Józef Czapski "Dziennik wojenny" - świadectwo historii XX wieku [POSŁUCHAJ] Józef Czapski należy do najważniejszych polskich malarzy i pisarzy. Jest także niezwykłym świadkiem historii XX wieku. Publikowane po raz pierwszy dzienniki Józefa Czapskiego prowadzone w latach 1942–1944 po wyjściu z sowieckiego obozu, podczas wędrówki z Armią Andersa, to dzienniki nie tylko malarza i pisarza, ale i żołnierza. Lekturę czytał w Dwójce Grzegorz Damięcki. Zobacz więcej na temat: literatura dziennik Dwójka
"Dziennik wojenny" Józef Czapski należy do najważniejszych polskich malarzy i pisarzy. Jest także niezwykłym świadkiem historii XX wieku. Publikowane po raz pierwszy dzienniki Józefa Czapskiego prowadzone w latach 1942–1944 po wyjściu z sowieckiego obozu, podczas wędrówki z Armią Andersa, to dzienniki nie tylko malarza i pisarza, ale i żołnierza. Lekturę czytał w Dwójce Grzegorz Damięcki. Zobacz więcej na temat: literatura dziennik
Wysoki i dobry król. Andrzej Franaszek o przyjaźni Józefa Czapskiego i Adama Zagajewskiego - Tytuł książki zaproponowany przez Adama Zagajewskiego jest błyskotliwą frazą, która ma przykuć uwagę czytelnika. Sam Józef Czapski czasami żartował, mówiąc o sobie, że jest największym żyjącym malarzem. Jego wzrost od lat młodzieńczych był tematem rozmaitych anegdot, a Czapski z pewnością w wielu znaczeniach tego określenia wystawał ponad przeciętność - mówił w Dwójce Andrzej Franaszek, autor posłowia do książki "Najwyższy człowiek świata. O Józefie Czapskim". Zobacz więcej na temat: Adam Zagajewski Andrzej Franaszek Dwójka Dorota Gacek
Listy Mrożka i Czapskiego. "Różniło ich wszystko" - Pierwszy list, który publikujemy, pochodzi ze stycznia 1964 roku. Wiemy, że były wcześniejsze listy, bo obaj panowie odnoszą się do nich nawet w tych pierwszych listach, które znalazły się w książce - mówił w "Wybieram Dwójkę" Marcin Baniak z Wydawnictwa Literackiego. Premiera książki "Listy 1964-1988 Sławomir Mrożek, Józef Czapski" 28 czerwca. Zobacz więcej na temat: Sławomir Mrożek listy Dwójka
Przedwojenny obraz i unikalny szkicownik. Niezwykła wystawa prac Józefa Czapskiego - Rozpoznaliśmy kilka rysunków, które posłużyły za szkic do obrazów, ale te prace powstawały, bo musiały powstać - powiedziała w Polskim Radiu 24 dyrektor warszawskiej galerii aTAK Katarzyna Włodarska o nowej wystawie w kierowanej przez siebie instytucji. - W filmach dokumentalnych Józef Czapski cały czas przedstawiany jest z nieodzownym długopisem i ołówkiem - zaznaczyła. Zobacz więcej na temat: KULTURA Monika Małkowska grafika malarstwo Polskie Radio 24