X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Nauka

Mity, rytuały i polityka Inków

Ostatnia aktualizacja: 14.03.2007 13:22
Wydana przez PIW książka będzie nie lada gratką dla osób poważnie zainteresowanych tematyką Ameryki Prekolumbijskiej.
Audio

 

''

Inkowie cały czas elektryzują, a wszelkie odkrycia z nimi związane, te większe i te mniejsze, te naprawdę ważne i te nic nie warte, wciąż z niesłabnącą siłą przykuwają uwagę mediów. Stworzone przez ten zagadkowy lud w ciągu zaledwie około stulecia imperium, raczej dzięki przebiegłości, a nie sile militarnej, padło nagle i niespodziewanie za sprawą garstki kastylijskich konkwistadorów, owładniętych obsesją bajecznych bogactw Eldorado. Ta „nagła śmierć” uczyniła je, paradoksalnie, nieśmiertelnym. A przecież, jak na ironię, żywy do dziś symbol inkaskiej tożsamości, ostatni władca Ataw Wallpa został zgładzony przy udziale swoich ziomków. Inna rysa na zmitologizowanym obrazie: Inkowie w ramach oficjalnego kultu państwowego praktykowali ofiarę ludzką. Z okazji intronizacji nowego władcy każda z prowincji miała dostarczyć w tym celu kontyngent z dzieci. Cokolwiek by nie mówić o okrucieństwach białych „brodaczy”, do tego by się nie posunęli nigdy.  

Wydana przez PIW książka Mity, rytuały i polityka Inków, autorstwa dwóch najwybitniejszych chyba polskich specjalistów od cywilizacji andyjskiej, Jana Szemińskiego i Mariusz Ziółkowski, z pewnością nie powstrzyma miłośników fantastycznych teorii przed snuciem kolejnych, ale dla osób poważnie zainteresowanych tematem będzie bez wątpienia nie lada gratką. Choć w tytule mowa o Inkach, od razu jednak pada zastrzeżenie: tradycja inkaska nie obejmuje wszystkiego, co andyjskie – twierdzą autorzy. Nawet w okresie największej potęgi państwa Inków region andyjski stanowił mozaikę etniczną, kulturową i językową.

Wiele elementów prekolumbijskich rytuałów przeżywa się do dziś. Czy zatem mielibyśmy do czynienia z nie do końca wymarłą religią czy religiami? W pewnym stopniu tak, ale nie można, zdaniem badaczy, rekonstruować religijności inkaskich elit na podstawie współczesnego folkloru andyjskiego. To jakby wnikać w chrześcijaństwo św. Augustyna, słuchając opowieści górala spod Murzasichla – sięgają po plastyczne porównanie uczeni. W odróżnieniu od Meksyku żadnemu kronikarzowi nie udało się zresztą wnikliwie opisać tej elitarnej religijności. A ta miała jeszcze do tego swą wersję męską i kobiecą. Krótko mówiąc: źródła są szczupłe, niekompletne, stanowiąc prawdziwą udrękę dla badacza. Jak to – powie ktoś – mamy przecież przełożone na polski Dzieje Inków przez nich samych opisane. Czy więc inkaska interpretacja historii, elitarny inkaski model świat są już nie do odtworzenia?  Owszem, tyle tylko że mity i legendy Inków „cenzurowano”, a po śmierci każdego władcy historię „oczyszczano”. Historyków i depozytariuszy tradycji, mistrzów khipu („pisma węzełkowego”) uznawano nieraz za element „wywrotowy i niebezpieczny”. Wiadomo, „kto rządzi przeszłością, ten rządzi teraźniejszością”.

Co ciekawe, obaj autorzy czasem się spierają. Ziółkowski sądzi, że nie istniała uniwersalna czy nawet imperialna religia w państwie Inków, Szemiński twierdzi natomiast, że taka religia istniała: powstać miała ona Tiwanaku, organizmie państwowym uważanym za poprzednika mocarstwa Inków. Miała być ona – zdaniem Szemińskiego – religią uniwersalną, adresowaną do całej ludzkości, misyjną i ekspansywną. Po upadku Tiwanaku „jedna z lokalnych kontynuacji owej religii stała się religią imperium w XVI i XVI wieku”. Religia ta wykazywała – zdaniem Szemińskiego - otwartość na inne kulty, było w niej miejsce na importowane bóstwa i rytuały.

To właśnie w ruinach Tiwanaku indiański prezydent Boliwii, Evo Morales, tuż po swojej elekcji odbył ceremonię intronizacji na Apa Malku („najwyższego wodza” w języku Indian Ajmara) ludów płaskowyżu Altiplano i przyjął dary od społeczności indiańskich z całej Ameryki. Wydaje się, że mocno zmitologizowana pre-kolumbijska przeszłość Ameryki Łacińskiej przeżywa tam obecnie prawdziwy renesans.

Jerzy Rohoziński

Jan Szemiński, Mariusz Ziółkowski , Mity, rytuały i polityka Inków, PIW, Warszawa 2006


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Nie piraci, ale kupcy

Ostatnia aktualizacja: 24.12.2008 09:37
Ilirowie byli do niedawna postrzegani jako wojowniczy lud, którego kontakty z sąsiadami należały raczej do napiętych
rozwiń zwiń

Czytaj także

Głos Wolnej Polski

Ostatnia aktualizacja: 01.02.2008 11:40
Historia walki władz komunistycznych z Radiem Wolna Europa przedstawiona w monografii Pawła Machcewicza to jeszcze jeden przykład na totalitarny charakter PRL.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Ogień i krew

Ostatnia aktualizacja: 13.12.2007 15:54
John Charles Chasteen, autor książki „Ogień i krew”, postawił sobie cel przybliżenia na około trzystu stronach historii Ameryki Łacińskiej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Paititi – zaginione miasto Inków

Ostatnia aktualizacja: 19.01.2008 08:13
Niedawno odkryte ruiny mogą okazać się pozostałosciami legendarnego państwa-miasta Paititi.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kolejne odkrycia w Nakum

Ostatnia aktualizacja: 16.07.2009 11:18
Archeolodzy z Uniwersytetu Jagiellońskiego powiększają naszą wiedzę o Majach.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Masło sprzed 3000 lat

Ostatnia aktualizacja: 20.08.2009 02:19
W Irlandii na torfowisku w prowincji Leinster odnaleziono dębową beczkę pełną masła.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Nieznane cywilizacje Amazonii

Ostatnia aktualizacja: 14.12.2009 13:08
Archeolodzy odkrywają fascynujące pradzieje Amazonii.
rozwiń zwiń

Czytaj także

KLCW: Tajemnice Inków

Ostatnia aktualizacja: 19.11.2009 10:40
Zaprasza Hanna Maria Giza.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Cenne odkrycie w Aleksandrii

Ostatnia aktualizacja: 21.12.2009 15:15
Zaprasza Katarzyna Kobylecka.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Obrzezanie kobiet

Ostatnia aktualizacja: 25.03.2010 21:00
Miliony obrzezanych kobiet żyją w Afryce. Dziesiątki, a nawet setki tysięcy w Europie. Jak wygląda ich życie? Z jakimi problemami borykają się dzień po dniu? Odpowiedzi będziemy szukać w rozmowie z naszymi gośćmi. Zapraszamy.
rozwiń zwiń