Polskie Radio
Section05
Józef Czapski

"Memento vitae". Kuratorka wystawy: dzienniki Józefa Czapskiego wciąż nas inspirują

- Józef Czapski zanotował te kilka słów i ten kontekst w jednym z ostatnich swoich dzienników. 91-letni artysta tak właśnie pisał o swoim życiu: nieważne, czy czeka mnie jeszcze jeden dzień, czy kilka lat, memento vitae! - mówiła w audycji "Wybieram Dwójkę" Agnieszka Kosińska, kuratorka wystawy, na której będzie prezentowane malarstwo Józefa Czapskiego w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie.
Zobacz więcej na temat:  Józef Czapski malarstwo wystawa Muzeum Narodowe w Krakowie KULTURA Jakub Kukla Dwójka Agnieszka Kosińska SZTUKA

"Kiedy konało serce kompanii". Lech Piwowar, opowieść o zamordowanym poecie

– W obozie w Starobielsku poznałem Piwowara. Mam jeszcze na papierkach do zawijania papierosów napisane jego wiersze, które mi zadedykował i ofiarował w dzień imienin – opowiadał w archiwalnej radiowej audycji Józef Czapski. Dziś mija 115. rocznica urodzin Lecha Piwowara, awangardowego twórcy, ofiary zbrodni katyńskiej.
Zobacz więcej na temat:  zbrodnia katyńska awangarda Kraków poezja literatura Józef Czapski II wojna światowa Starobielsk

Józef Czapski. Napisał prawdę o "nieludzkiej ziemi", malował nieuchwytne życie

Był wielkim malarzem. Świetnym eseistą, znawcą literatury i sztuki. Współtworzył paryską "Kulturę". Więziony w Starobielsku i cudem ocalony świadczył swoim życiem –  i takimi książkami jak "Wspomnienia starobielskie" oraz "Na nieludzkiej ziemi" – o sowieckich zbrodniach. Józef Czapski zmarł 31 lat temu, 12 stycznia 1993 roku.
Zobacz więcej na temat:  Józef Czapski Jerzy Giedroyc Katyń literatura Francja Paryska "Kultura" Starobielsk filozofia

Konstanty "Kot" Jeleński. Największy ambasador polskiej kultury

- Przyjaciel wielkich artystów. Nowoczesny intelektualista krążący na paryskich salonach i dyskotekach z lekko ironicznym uśmiechem - mówił o nim w radiowej audycji Wojciech Karpiński. Konstanty Jeleński - znakomity eseista i krytyk, żołnierz I Dywizji Pancernej gen. Maczka, współpracownik paryskiej "Kultury" - urodził się 102 lata temu, 2 stycznia 1922 roku.
Zobacz więcej na temat:  Konstanty Jeleński Jerzy Giedroyc Józef Czapski Czesław Miłosz Witold Gombrowicz Paryż Francja Paryska "Kultura"

Jerzy Stempowski: władza nie powinna rozporządzać poetą [POSŁUCHAJ]

– Nie wiadomo, czy Norwid chciałby wrócić do kraju cenzury – mówił w 1966 roku Jerzy Stempowski, znakomity eseista, na antenie Rozgłośni Polskiej RWE. To cenne, ocalałe nagranie głosu Jerzego Stempowskiego jest komentarzem do pomysłu komunistów sprowadzenia do kraju prochów Cypriana Kamila Norwida. Komentarzem pełnym językowej maestrii, tak charakterystycznej dla tego twórcy.
Zobacz więcej na temat:  Jerzy Stempowski pseud. Paweł Hostowiec literatura emigracyjna po 1939 literatura polska Cyprian Kamil Norwid poezja Józef Czapski Wojciech Karpiński emigracja

Czapski i Giedroyc. "W ich listach widać poczucie odpowiedzialności za polskie sprawy"

- Józef Czapski i Jerzy Giedroyc mieli poczucie ogromnej odpowiedzialności, to przebrzmiewa w ich listach. Według nich żołnierz powinien być wyposażony w coś, co pozwoli mu zmierzyć się z rzeczywistością. Obaj byli pesymistyczni co do przyszłości Polski, powstała między nimi unikalna relacja międzyludzka, oparta na zaufaniu, wzajemnej pomocy i bezwarunkowej współpracy - mówił w Dwójce prof. Rafał Habielski.
Zobacz więcej na temat:  Józef Czapski Jerzy Giedroyc listy Rafał Habielski Dwójka Dorota Gacek historia Polski

Zygmunt Hertz. Pilnował Miłosza, opiekował się Hłaską, współtworzył paryską "Kulturę"

"Postawił na służbę »Kultury« swoją pracowitość i zaradność", wspominał go Jerzy Giedroyc. Zygmunt Hertz, zmarły 5 października 1979 roku, był pozostającym w cieniu "kierownikiem administracyjnym" Instytutu Literackiego w Paryżu, a przy tym: osobą szczególnego usposobienia i życiowej pasji.
Zobacz więcej na temat:  Zygmunt Hertz Jerzy Giedroyc Zofia Hertz Paryska "Kultura" Czesław Miłosz Józef Czapski Francja II wojna światowa literatura

Józef Czapski "Dziennik wojenny" - świadectwo historii XX wieku [POSŁUCHAJ]

Józef Czapski należy do najważniejszych polskich malarzy i pisarzy. Jest także niezwykłym świadkiem historii XX wieku. Publikowane po raz pierwszy dzienniki Józefa Czapskiego prowadzone w latach 1942–1944 po wyjściu z sowieckiego obozu, podczas wędrówki z Armią Andersa, to dzienniki nie tylko malarza i pisarza, ale i żołnierza. Lekturę czytał w Dwójce Grzegorz Damięcki.
Zobacz więcej na temat:  literatura dziennik Józef Czapski Dwójka

Wojciech Karpiński. Siła, którą kryły "książki zbójeckie"

- Każde pokolenie ma swoje własne tego typu teksty. Dla mnie w Warszawie w roku 1956, na kilka miesięcy przed Październikiem, taką książką zbójecką, pierwszą i najważniejszą, był "Zniewolony umysł" Miłosza - opowiadał w archiwalnym radiowym nagraniu Wojciech Karpiński. 18 sierpnia 2023 roku wspominamy 3. rocznicę śmierci tego cenionego eseisty, znawcę sztuki i literatury.
Zobacz więcej na temat:  Wojciech Karpiński emigracja PRL literatura Paryż Józef Czapski Zeszyty Literackie eseistyka

Wysoki i dobry król. Andrzej Franaszek o przyjaźni Józefa Czapskiego i Adama Zagajewskiego

- Tytuł książki zaproponowany przez Adama Zagajewskiego jest błyskotliwą frazą, która ma przykuć uwagę czytelnika. Sam Józef Czapski czasami żartował, mówiąc o sobie, że jest największym żyjącym malarzem. Jego wzrost od lat młodzieńczych był tematem rozmaitych anegdot, a Czapski z pewnością w wielu znaczeniach tego określenia wystawał ponad przeciętność - mówił w Dwójce Andrzej Franaszek, autor posłowia do książki "Najwyższy człowiek świata. O Józefie Czapskim".
Zobacz więcej na temat:  Józef Czapski Adam Zagajewski Andrzej Franaszek Dwójka Dorota Gacek

Ukraińska lista katyńska. Dowód sowieckiej zbrodni, która miała zostać zapomniana

5 maja 1994 roku zastępca szefa Służby Bezpieczeństwa w Kijowie Andrej Chomicz przekazał zastępcy Prokuratora Generalnego RP Stefanowi Śnieżko dokument nazywany ukraińską listą katyńską. Jest to spis 3435 nazwisk polskich obywateli, którzy w 1940 roku zostali zamordowani w Kijowie, Charkowie i Chersoniu, zgodnie z decyzją rosyjskiego Biura Politycznego KC WKP(b). 
Zobacz więcej na temat:  Katyń Józef Stalin ZSRR zbrodnia katyńska II wojna światowa Józef Czapski HISTORIA

Katyń 1940. Józef Czapski wspomina poszukiwanie zaginionych polskich oficerów

3 kwietnia 1940 roku wyruszył pierwszy transport polskich oficerów, więźniów z obozu w Kozielsku do stacji Gniazdowo. Stamtąd jeńcy byli przewożeni autobusami więziennymi do lasu katyńskiego, gdzie byli mordowani strzałem w tył głowy.
Zobacz więcej na temat:  Katyń Katyń zbrodnia katyńska Józef Stalin Władysław Anders Władysław Sikorski Józef Czapski komunizm Władysław Sikorski Józef Czapski Związek Sowiecki komunizm II wojna światowa skarby archiwum historia