X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Tadeusz Konwicki. Pięć lat bez czułego prześmiewcy

Ostatnia aktualizacja: 07.01.2020 05:56
7 stycznia mija piąta rocznica śmierci znakomitego prozaika, scenarzysty i reżysera, autora m.in. książki "Mała Apokalipsa" i filmu "Ostatni dzień lata". Tadeusz Konwicki zmarł w 2015 roku w Warszawie, przeżywszy 88 lat.
Audio
  • Tadeusz Konwicki wspomina swoje dzieciństwo na Wileńszczyźnie (PR, 2000)
  • Tadeusz Konwicki o poszukiwaniu korzeni i kształtowaniu się człowieka; o Wileńszczyźnie, zapamiętanej z dzieciństwa i przekształcanej w powieściach (PR, 2000)
  • Tadeusz Konwicki o latach powojennych i o Warszawie, która stała się drugim "miejscem na ziemi" (PR, 2000)
  • Tadeusz Konwicki o przyjaźniach i o żonie (PR, 1992)
  • Tadeusz Konwicki o tym, jaka być powinna literatura w dzisiejszym świecie i o swoim pisarstwie (PR, 1992)
  • "Skoro zbliża się północ, pozwolę sobie na szczerość". Fragment spotkania z Tadeuszem Konwickim (PR, 2006)
  • Tadeusz Konwicki: może sztuka jest lekarstwem na nasz lęk wobec niewiadomego" (PR, 2006)
  • Rozmowa z Tadeuszem Konwickim: wchodzenie w przyspieszoną dorosłość (PR, 2011)
  • Rozmowa z Tadeuszem Konwickim: właściwie to byłem potworem (PR, 2011)
  • Rozmowa z Tadeuszem Konwickim: z książką w sadzie (PR, 2011)
  • Rozmowa z Tadeuszem Konwickim: dyskretna pogarda i inne właściwości (PR, 2011)
  • Rozmowa z Tadeuszem Konwickim: od sportu do metafizyki (PR, 2011)
  • Paweł Huelle o Tadeuszu Konwickim (PR, 8.01.2015)
  • Tadeusz Konwicki. Czuły prześmiewca Polaków (PR, 8.01.2015)
  • "Tadeusz Konwicki jest dowodem na istnienie Boga" (PR, 30.09.2013)
Tadeusz Konwicki w 2002 roku podczas uroczystości wręczenia nagrody polskiego PEN Clubu za całokształt twórczości
Tadeusz Konwicki w 2002 roku podczas uroczystości wręczenia nagrody polskiego PEN Clubu za całokształt twórczościFoto: Maciej Macierzynski/Reporter/East News

Tadeusz Konwicki okł.jpg
Tadeusz Konwicki. Biografia po raz pierwszy

Pisarz-legenda

Urodził się 22 czerwca 1926 roku w Nowej Wilejce (dziś dzielnicy Wilna). W czasie wojny był żołnierzem Armii Krajowej i działał w partyzantce antyradzieckiej w podwileńskich lasach. Po powojennej zmianie granic przeniósł się do Polski, by po kilku przeprowadzkach osiąść w Warszawie, z którą z krótkimi przerwami związany był przez całe życie.

Debiutował w 1946 roku jako reportażysta i rysownik w dodatku literackim do "Dziennika Polskiego". Jako prozaik związał się najpierw z socrealizmem, wchodząc w skład tzw. "pokolenia pryszczatych" ("byłem draniem, złoczyńcą, a właściwie potworem" - tak pisarz mówił o tym okresie w wywiadzie dla Polskiego Radia w 2011 roku), później odszedł od tej poetyki, poszukując własnego języka twórczego, by wreszcie - po 1976 roku - przejść do drugiego obiegu wydawniczego.

Wydał kilkadziesiąt książek - m.in. "Rojsty", "Sennik współczesny", "Wniebowstąpienie", "Zwierzoczłekoupiór", "Kalendarz i klepsydra", "Kompleks polski", "Mała apokalipsa" i "Czytadło", stworzył wiele głośnych filmów (m.in. "Ostatni dzień lata", "Salto", "Dolina Issy", "Lawa"), był również autorem scenariuszy takich filmów, jak "Matka Joanna od Aniołów" i "Faraon". Wszystkie te tytuły to zaledwie drobna część jego imponującego dorobku.

Wielokrotnie wyróżniano najważniejszymi nagrodami filmowymi i literackimi w Polsce i na świecie. W ostatnich latach życia był jedną z najsłynniejszych postaci stolicy, żywą legendą, którą można było spotkać na ulicy lub przy stoliku w kawiarni Czytelnik. Tuż po jego śmierci poeta Piotr Matywiecki zauważył, że był nieodłącznym elementem warszawskiego pejzażu.

– Cudowny, choć w gruncie rzeczy smutny mit Warszawy, który stworzył w swoich książkach obok wcześniejszego mitu Wileńszczyzny, powodował, że gdy widziało się go na Nowym Świecie czy na Wiejskiej, patrzyło się na niego jak na narratora jego własnych książek – mówił pisarz w 2015 roku.

Iwan Konwicki 1200.jpg
Wania. Niezwykły kot Konwickich

"Nie chcę, by czytało mnie wielu ludzi"

Tadeusz Konwicki był świetnym rozmówcą, o czym mogli przekonać się m.in. słuchacze Polskiego Radia. Podczas wywiadów pisarz w sposób ironiczny i bezkompromisowy, lecz zarazem dobroduszny odnosił się do swej biografii i twórczości. W 1992 roku wyznał Elżbiecie Marcinkowskiej, że nie zależy mu na masowej publiczności.

– Na ulicy spotykam ludzi ordynarnych i prymitywnych. Ciarki przechodzą mi po plecach na myśl, że ktoś taki mógłby wziąć moją książkę do ręki – mówił pisarz, dodając, że pragnie, by czytali go ludzie o podobnej do jego wrażliwości, podobnych aspiracjach życiowych, nadziejach i rezygnacjach. – Będę ich wyrazicielem, będę ich gazetą, głośnikiem, będę nadawał to, co się z nimi dzieje, jak oni patrzą na świat, czego oczekują i jak godzą się z tym, jakie jest nasze życie – powiedział.

– Literatura jest formą komunikacji, formą pogadania – mówił Tadeusz Konwicki. – To tak, jak w przypadku spotkania nieznanych sobie ludzi na skrzyżowaniu. Gdy siądą razem i jeden drugiemu się z czegoś zwierzy, wstają z poczuciem ulgi, że ktoś ich rozumie, że nie są sami na świecie – tłumaczył.

Czuły prześmiewca Polaków

Po śmierci Tadeusza Konwickiego 7 stycznia 2015 roku na antenach Polskiego Radia usłyszeliśmy wiele wspomnień o twórcy, zarówno bliskich mu osób, jak i znawców literatury. Z opowieści o pisarzu wyłaniał się obraz człowieka, który swoją postawą życiową i artystyczną godził rozmaite sprzeczności.

 Potrafił łączyć absurd z realizmem, szyderstwo z sentymentalizmem. Miał wspaniałe poczucie humoru, ale w tym była maskowana ironią prawdziwa rozpacz – wspominał Konwickiego pisarz Janusz Głowacki.

Elżbieta Sawicka, dziennikarka i sąsiadka artysty, określiła go czułym prześmiewcą tego, co dzieje się w jego kraju. – Nie mówił, że kocha Polskę. Powiedział za to: "sekunduję tym mrówom znad Wisły" – opowiadała. – Pożegnałam się z nim w sobotę 3 stycznia. Była to nasza ostatnia rozmowa, bardzo wzruszająca, ale i zabawna. Zawsze było z nim tak, że mówił rzeczy niesłychanie poważne, a potem nagle to odwracał jakimś dowcipem, żartem. Wycofywał się ze stwierdzeń lekko patetycznych, bo patosu nie znosił – wspominała.

– Z godnością wycofywał się z życia, niewielu tak potrafi – podkreślał pisarz Paweł Huelle.

15 stycznia 2015 roku prochy Tadeusza Konwickiego pochowano na Powązkach Wojskowych w Warszawie.

mc

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Donosy na siebie. Polscy pisarze w czasach stalinizmu

Ostatnia aktualizacja: 19.07.2018 17:11
W "Strefie literatury" podyskutujemy o tużpowojennych postawach literatów wobec narzuconego komunistycznego ustroju.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Piotr Wojciechowski: narobiłem kłopotów Konwickiemu

Ostatnia aktualizacja: 12.10.2018 13:11
- Miałem pomysły, składałem scenariusze i w końcu zrobiłem jakiś film, który został bardzo źle oceniony przez towarzyszy partyjnych. Tadeusz Konwicki, który był kierownikiem literackim miał przez to wiele przykrości - wspominał w Dwójce taternik, pisarz i reżyser w jednej osobie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Maria Konwicka: chciałam jeszcze na moment zatrzymać tamten czas

Ostatnia aktualizacja: 24.04.2019 11:11
- Na okładce jest moja siostra, ja, mój ojciec, mama i kot Iwan. Tylko ja jeszcze zostałam - mówiła w Dwójce córka Tadeusza Konwickiego o swojej autobiograficznej książce "Byli sobie raz".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Mieszkanie pisarza Tadeusz Konwickiego oddane tłumaczom

Ostatnia aktualizacja: 09.05.2019 11:00
Dzięki współpracy Instytutu książki i Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego lokal o powierzchni 60 metrów kwadratowych został wykupiony, mieszkanie znajduje się w pobliżu Nowego Światu przy ulicy Górskiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Przy stoliku z Holoubkiem, Konwickim i Łapickim

Ostatnia aktualizacja: 21.06.2019 18:00
- Nie chciałbym, by nasz stolik był nazywany literackim, filozoficznym czy politycznym - mówił Tadeusz Konwicki w archiwalnym nagraniu Polskiego Radia o swoich słynnych kawiarnianych spotkaniach z Gustawem Holoubkiem i Andrzejem Łapickim.
rozwiń zwiń