Polskie Radio
Section05

Dwójka

Nagrody im. Norwida 2026. Mazowieckie podwórko i sztuka, która jest uniwersalna

Aktorka i reżyserka Irena Jun, kompozytor Zygmunt Krauze, pisarz Andrzej Żor oraz grafik Mieczysław Wasilewski zostali tegorocznymi laureatami Nagród im. Cypriana Kamila Norwida w kategorii Dzieło Życia. Nagrody Samorządu Województwa Mazowieckiego wręczono w Teatrze Polskim w Warszawie.
Zobacz więcej na temat:  Mazowsze KULTURA Irena Jun Zygmunt Krauze Jan Klata Grzegorz Piątek Beata Bolesławska-Lewandowska Nagrody im. Norwida

Od "Łajdackiej powieści" do arcydzieła. 139 lat temu wydrukowano fragment "Lalki"

Potrafiła irytować, gorszyć i wprawiać w konsternację. 29 września 1887 roku wydrukowano w prasie pierwszy fragment "Lalki". Dziś powieść Bolesława Prusa należy do kanonu polskiej literatury. Jego droga do statusu arcydzieła nie była jednak oczywista. Krytykowano konstrukcję powieści, jej bohaterów i brak jednoznacznego morału. Dziś, 139 lat później, "Lalka" znów budzi emocje - tym razem za sprawą nowych ekranizacji. Jak "łajdacka powieść" stała się jednym z najważniejszych dzieł polskiej literatury?
Zobacz więcej na temat:  Bolesław Prus lalka literatura KULTURA kanon lektur polszczyzna

Witelon: geniusz średniowiecza, którego Europa znała lepiej niż Polska

Witelon, średniowieczny uczony, filozof, matematyk i fizyk, jest uważany za pierwszego znanego naukowca z ziem polskich. Jego prace z dziedziny optyki zyskały w średniowiecznej Europie szeroką sławę, a sposób, w jaki łączył obserwację z doświadczeniem, wyprzedzał swoją epokę. O Witelonie rozmawialiśmy z historykiem Janem Jaroszem.
Zobacz więcej na temat:  historia Polski Łukasz Modelski Andrzej Kozicki średniowiecze

Wolność, równość, bezczelność. Wrocławski Capitol szykuje musical o Kościuszce

To jedna z najbardziej ekscytujących musicalowych premier rozpoczynającego się sezonu. Teatr Muzyczny Capitol we Wrocławiu sięga po bohatera z kart podręczników i opowiada jego postać na nowo.  O inspiracjach, historii, związkach z Broadway’em i o tym, ile będzie Kościuszki w "Kościuszce" opowiedział nam Konrad Imiela, reżyser spektaklu.
Zobacz więcej na temat:  Monika Zając Konrad Imiela Tadeusz Kościuszko TEATR Teatr Muzyczny Capitol we Wrocławiu historia Polski KULTURA

Muzyka mikroprzemian. "Kwartet na smyczki" Pawła Malinowskiego

Bohaterem audycji cyklu "Nowa Polska" był kompozytor z Krakowa Paweł Malinowski, który z okazji stulecia Polskiego Radia skomponował na nasze zamówienie "Kwartet na smyczki". Premiera utworu miała miejsce 30 maja tego roku w studiu koncertowym im. Budki Suflera w Radiu Lublin podczas Festiwalu Tradycji i Awangardy Muzycznej Kody. Przyszedł czas na poznanie tego dzieła nieco bliżej.
Zobacz więcej na temat:  Ewa Szczecińska muzyka współczesna Paweł Malinowski KULTURA

Giedroyć-Gombrowicz. Dziedzictwo owocnej, acz burzliwej współpracy

Losy dwóch wielkich polskiej literatury XX wieku splotły się na łamach paryskiej "Kultury". Jak potoczyłaby się kariera Witolda Gombrowicza, gdyby nie Jerzy Giedroyć? I co na tej współpracy zyskała "Kultura"? O niełatwej relacji literatów dyskutowano podczas tegorocznej edycji festiwalu "Opętani literaturą" w Radomiu i we Wsoli.
Zobacz więcej na temat:  Katarzyna Hagmajer-Kwiatek Witold Gombrowicz Jerzy Giedroyc Paryska "Kultura" literatura emigracja KULTURA

Anna Wasilewska: "Opowieść jesienna" Landolfiego to literatura przewrotna

- To jest albo mikropowieść, albo długie opowiadanie – jak kto woli. I w gruncie rzeczy "Opowieść jesienna" to może najbardziej znane opowiadanie Landolfiego, jednak jest najmniej dla niego charakterystyczną książką - mówiła w Dwójce Anna Wasilewska, autorka przekładu "Opowieści jesiennej" Tommaso Landolfiego. Książka po raz pierwszy ukazała się właśnie w Polsce nakładem oficyny Officyna.
Zobacz więcej na temat:  literatura Jan Kanty Zienko KULTURA KSIĄŻKA Anna Wasilewska Tommaso Landolfi

Muzeum Podkarpackie w Krośnie przeszło remont. Zaglądamy do środka

- Jesteśmy na terenie krośnieńskiej Starówki, przy ulicy Marszałka Józefa Piłsudskiego, dawniej ulicy Szewskiej, przy głównym zabytkowym portalu wejściowym do dawnego Pałacu Biskupów Przemyskich. Od 72 lat jest to muzeum, obecnie Muzeum Podkarpackie w Krośnie - mówił w Dwójce przewodnik muzealny Robert Kubit.
Zobacz więcej na temat:  Katarzyna Hagmajer-Kwiatek Krosno Ignacy Łukasiewicz muzeum KULTURA wystawa

Prof. Klaudiusz Baran o konkursie w Castelfidardo: to była sprawa sumienia

- Nie zależało nam na rozgłosie. Chcieliśmy, żeby ta sprawa zakończyła się na poziomie protokołu konkursowego. Nie chodziło o to, żeby ogłaszać światu naszą decyzję. To był wyraz naszej nieobojętności wobec wykorzystywania kultury jako narzędzia normalizowania agresji. Agresja jest agresją, a ofiara jest ofiarą - mówił w Dwójce prof. Klaudiusz Baran, komentując kontrowersje wokół konkursu w Castelfidardo.
Zobacz więcej na temat:  muzyka klasyczna Jakub Kukla Klaudiusz Baran Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina Ukraina Rosja KULTURA

Mathias Énard "Zona". Panoramiczna opowieść o wojnie i przemocy

"Zona" Mathiasa Énarda to wielowątkowa powieść o wojnie, przemocy i pamięci, rozgrywająca się na tle burzliwej historii regionu Morza Śródziemnego. Jej bohater, były najemnik i agent francuskiego wywiadu, podczas podróży z Mediolanu do Rzymu powraca pamięcią do wydarzeń, w których sam uczestniczył. Po powieść francuskiego pisarza sięgamy w cyklu "To się czyta" – od poniedziałku na antenie Dwójki.
Zobacz więcej na temat:  literatura Elżbieta Łukomska Mariusz Bonaszewski

Muzyka jako narzędzie geopolityki. Paryż i artyści z Europy Wschodniej

"Nie jedźcie do Berlina. Przyjedźcie do Paryża" - taki przekaz kierowała po I wojnie światowej Francja do młodych artystów z Polski, Rumunii i Węgier. Za rywalizacją o muzyczne talenty kryło się znacznie więcej niż walka o prestiż szkół artystycznych. Muzyka stawała się narzędziem dyplomacji, a dla nowych państw Europy Środkowo-Wschodniej - sposobem manifestowania własnej tożsamości. 
Zobacz więcej na temat:  Monika Kopcik MUZYKA muzykolog historia muzyki Francja I wojna światowa KULTURA SZTUKA

Rafał Kłoczko: Teatr Wielki w Łodzi jest teraz u mnie na pierwszym miejscu

- Obejmując funkcję dyrektora Teatru Wielkiego w Łodzi, zrezygnowałem z mnóstwa innych działań, które robiłem. Mam tego sporo po godzinach. Tak się śmieję, że wstaję godzinę wcześniej, żeby doba miała 25 godzin, i troszkę tak to wygląda. Teatr Wielki musi być jednak teraz na pierwszym miejscu, absolutnie - mówił w Dwójce Rafał Kłoczko.
Zobacz więcej na temat:  Teatr Wielki w Łodzi Rafał Kłoczko KULTURA MUZYKA Marcin Majchrowski muzyka klasyczna dyrygent

Między minimalizmem a spiritual jazzem. Koncert Brasil & the Gallowbrothers Band

Brasil & the Gallowbrothers Band to kwartet, który swobodnie porusza się między improwizacją, minimalizmem, krautrockiem, folkiem i spiritual jazzem. Ich muzyka jest hipnotyczna, organiczna i nieprzewidywalna – rozwija się w czasie rzeczywistym, łącząc pozornie odległe estetyki i spontanicznie pojawiające się pomysły. 11 października o godz. 17.00 Brasil & the Gallowbrothers Band wystąpią w Studiu PR im. Władysława Szpilmana.
Zobacz więcej na temat:  koncert Studio im. Władysława Szpilmana improwizacja elektronika