Polskie Radio
Section05

Rzeczpospolita

Lubomirski. Bohater, który podniósł rękę na króla

359 lat temu zmarł Jerzy Sebastian Lubomirski - wybitny dowódca, hetman polny koronny, bohater z czasów potopu szwedzkiego, a także człowiek, który za pieniądze obcych dworów prowadził wojnę z polskim królem. - Z całą pewnością była to postać niejednoznaczna, ale na pewno nie tak ciemna, jak można by wnosić - oceniał w audycji Polskiego Radia postać magnata prof. Henryk Wisner.
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA historia Polski potop szwedzki Stefan Czarniecki

1863. Największy zryw przeciwko rosyjskiemu zaborcy

- Wybuch powstania jest zawsze aktem desperacji, oznacza, że wyczerpano wszelkie inne możliwe środki walki politycznej o własny byt narodowy, a sytuacja, w której naród się znajduje, jest po prostu nieakceptowalna - mówił historyk prof. Michał Klimecki. 163 lata temu, 22 stycznia 1863 roku, rozpoczęło się powstanie styczniowe, największy zryw narodowowyzwoleńczy przeciwko rosyjskiemu zaborcy. 
Zobacz więcej na temat:  Powstanie Styczniowe Rosja Ukraina Warszawa rozbiory Polski

Nawet naukowcy nie wiedzą, skąd wziął się tak zabójczy mróz

Śnieg nie topniał tygodniami, ryby zamarzały w rzekach i jeziorach, mróz zabił większość zbóż ozimych, a także mnóstwo drzew. Z wychłodzenia zginęło wiele osób. Gdy w końcu nadeszła odwilż, okazało się, że to wstęp do kolejnego koszmaru, który pochłonął życie setek tysięcy ludzi.
Zobacz więcej na temat:  zima Europa pogoda klimat mróz historia Europy historia Polski klęska żywiołowa Niedobory odporności dżuma

Przepowiednie dla Polski. Wizje Wernyhory, znaki na niebie

Przełom roku jest czasem zarówno podsumowań, jak i rozmyślań o przyszłości. Te ostatnie dotyczą często losów całej wspólnoty. W historii polskiej kultury zachowało się wiele prób odpowiedzi na pytania: "Co będzie z Polską?". Przepowiednie te pojawiały się zwłaszcza w dramatycznych i trudnych dla kraju momentach.
Zobacz więcej na temat:  przepowiednia rozbiory Polski potop szwedzki II wojna światowa Czesław Miłosz tajemnica POLSKA HISTORIA

Zagadka narodzin wieszcza. "Piekielna droga"

W grudniu 1798 roku chwyciły ponoć siarczyste mrozy. Czy w takich warunkach państwo Mickiewiczowie wybrali się z Nowogródka do folwarku Zaosie, by spędzić święta Bożego Narodzenia u krewnych? W Wigilię tego roku przyszedł na świat ich drugi syn, Adam, który miał stać się największym polskim poetą. Jednak czy na pewno narodziny przypadły 24 grudnia?  
Zobacz więcej na temat:  Adam Mickiewicz Nowogródczyzna Nowogródek Litwa Wigilia poezja

Pierwowzór Kmicica. Dobry, ale niesforny żołnierz

Bił się z Moskalami, Szwedami, Siedmiogrodzianami, Turkami, a nawet… Polakami. Przez dwie dekady odważnie dowodził podległymi mu oddziałami, ale i kilka razy doprowadził do buntu w armii. Samuel Kmicic, pierwowzór głównego bohatera "Potopu" Henryka Sienkiewicza, przez całe życie łączył w sobie postać wiernego królowi obrońcy ojczyzny z naturą niespokojnego ducha.
Zobacz więcej na temat:  potop szwedzki Henryk Sienkiewicz Rosja Szwecja Litwa